...tyq ...tyq ...tyq...
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń redaksııasyndaǵy – 41-kabınette úı saǵaty ilinip tur. Iá, sol domalaq saǵat. Jýrnalıster tynshı qalsa, saǵattyń úni baıaý ǵana estiledi. Iаkı jumysqa erte kelseńiz, bolmasa keshqurym jalǵyz qalsańyz, kabınette saǵattan basqa eshkim «sóılemeıdi». Al kóbinese onyń tyqylyn da estimeımiz, tipti bar ekenin de baıqamaımyz.
Buryn árbir úıde saǵat tiliniń tyqyly estilip turýshy edi. Sol bir jyldar búginde jyp-jyly nostalgııaǵa aınalǵan. Qaryshtap damyǵan zamanaýı tehnologııadaǵy ıgilikter eskiniń bárin jańartty: ol «eskiniń» ishinde úı saǵaty da bar. Qazir eshkim qabyrǵa saǵatyna qaramaıdy, sol úshin satyp almaıtyn da bolar: bárimizde telefon. Iá, bul – jańa ǵasyr, jańa zaman.
* * *
Saǵat degenińiz ýaqyt, ýaqyt degenińiz ómir: op-ońaı formýla. Úı saǵaty da, ómir saǵaty da, tek aqıqatty kórsetedi. Bul týraly buǵan deıin de talaı fılosofııalyq oı aıtyldy, túrli shyǵarma jazyldy. Jalpy, ómirdi jyrlamaǵan, ómirdiń mánin uǵýǵa talpynbaǵan jan joq shyǵar. On eki sandy aınala tyqyldaǵan saǵat tili sol ómirdiń ár sekýndyn habarlaıdy. Sonda ne deıdi?..
Bálkı, qoǵamǵa bir sóz aıtqysy keletin bolar. Álde bárimizdi bir jaqqa asyqtyra ma? Al biz sol saǵattyń únin estı aldyq pa? О́mirdiń ótkinshi ekenin, ár sáttiń baǵaly ekenin, osynyń bári bizden qalatynyn jıi sezinemiz be?.. Iá, saǵatty tyńdasańyz, suraq kóp. Iаǵnı saǵat «meniń daýsymdy estińder» deıdi. Al biz keıde óz júregimiz-
diń daýsyn da tyńdamaı jatamyz.
* * *
Dál osy sátte, dál osy sekýndtarda qońyr tirshilikten bir sát alys, aıaýly mekenge bir jan ketip bara jatqan bolar. Sonaý bir shaqtarda qalǵan jyp-jyly esteliktermen mezgilsiz qaýyshýǵa asyǵady. Oısha erkin qustaı zeńgir kók aspanda qalyqtap ushyp barady. Al endi bireý teńiz jaǵasynda aq kóbiktengen tolqyndarmen birge Kúndi shyǵaryp salyp tur. Kúnniń qyzarǵan shýaǵyna betin tosyp, ishinen tilek tileýde. Taǵy bir mekende talantty jazýshy jaqsy shyǵarmasyn jazyp otyr. Jer betiniń ár túkpirinde bireý qýanyp, bireý muńaıyp, bireý án aıtyp, bireý ashýlanyp, bireý uıyqtap, bireý esinep, bireý sharshap, bireý bul jaryq mekendi endi kórip, bireýdiń janazasy oqylyp, áıteýir ómir ótip jatyr. Barlyq sát jyldar men saǵattardyń aǵysymen jyljyp barady.
* * *
Sizdiń de, meniń de, onyń da – árkimniń óz saǵaty bar. Ol saǵat toqtaǵan kúni, bárimiz belgisiz bir jaqsy mekenge ketemiz deıdi. О́mirdiń jalǵandyǵy da, ótkinshiligi de, ádiletsizdigi de sol – ýaqytyń áıteýir bir kúni toqtaıdy. Muńdy hıkaıa sııaqty. Degenmen, siz dál osy mezette júrekke salmaq salyp, kúńirenip ketpeńiz. Ǵalymdardyń aıtýynsha, adam realıst bolǵan saıyn ómiri jeńildeıdi eken (bálkı, ras shyǵar). Máselen, qoǵamda saǵatqa qaramaıtyn, ýaqytpen jaryspaıtyn jandar da bar. Olar tek sáttermen ómir súredi. Emosııalaryn shektemeıdi hám jasyrmaıdy. Tabıǵatpen, aspanmen, qoǵammen úılesimde bolǵysy keledi. «Kózime ájim túsedi» dep te qam jemeıdi: erkin kúledi. Árıne, eń bastysy, realıst.
Jalpy, adamdardyń ómir súrý uzaqtyǵy, orta eseppen alǵanda, jetpis jas. Ol degenińiz 25 550 kún, 613 200 saǵat. Sonda osynsha ýaqytqa qansha umytylmas sát, kúlki, jas, án, óleń syıdyrýǵa bolady dep oılaısyń. Qyzyq. Keıde sol ýaqyt ótpesteı bolyp kórinedi, al shyn máninde zýlap barady. Meıli.