Ekonomıka • 01 Naýryz, 2022

Kúmándi aýdarym qalaı anyqtalady?

142 ret kórsetildi

Qazaqstandyq bankterge taǵy bir mindet júktelýi múmkin. Ol – kásipkerlik qyzmet túrinen túsken tabysqa uqsaıtyn jeke tulǵalar aýdarymdary jaıly memlekettik kirister komıtetine habarlap otyrý. Osy máseleni negiz etken qujat «Ashyq úkimet portalynda» jarııa etildi. Qoǵamdyq talqylaý 2 naýryzǵa deıin jalǵasady.

Eger úsh aı ishinde bir jeke tulǵanyń kartasyna 100 jáne odan da kóp adamnan aýdarym kelip tússe onda álgi kisiniń kásip­kerlik qyzmetiniń bar-jo­ǵy tekseriledi. Iаǵnı aqsha aýda­rymdaryn júzege asyratyn uıymdar men bankter jeke ká­sipker retinde tirkelmegen qazaq­stan­dyqtardyń aýdarymdary týraly málimetterdi kirister ko­mıtetine joldaıdy.

Eske salsaq, 2021 jyldyń qarashasynda Senat mobıldi aýda­rymdardy qadaǵalaıtyn Sa­lyq ko­deksine engizilgen túzetý­di ma­qul­daǵan edi. Túzetý­diń maq­saty – taýarlar men qyzmetter úshin jasalǵan tólem kezinde jeke tul­ǵa­­lar alyp otyrǵan kiristerdi kó­­leń­keden shyǵarý. Sol úshin ar­naıy «mobıldi tólem» dep ata­latyn túsinik engiziletini de habarlanǵan.

Alaıda bul buıryqtyń kóp­shilik tarapynan qoldaý tabýy da, tappaýy da ekitalaı. Tappaıtyn sebebi – azamattardyń basym bóliginiń Kaspi Gold júıesin qoldanatyny jasyryn emes. Bul rette basqa bank qosym­sha­la­rynyń úles salmaǵy Kaspi-men teńdese almaıdy. Al qoldaýǵa turarlyq tusy – qazynadan qa­shatyn qanshama qarjynyń orny tolady.

«Aýdarym boıynsha naqty reg­lament kerek. Máselen, qandaı da bir qaıyrymdylyqqa, balanyń emine aqsha jınaý kerek bolady. Ne bolmasa otbasylyq is-sharalar kezinde de týysqandar bir-birine birneshe ret qarjy aýdarady. Ondaı kezde de aýda­rym sany 100-den asyp ketýi ábden múmkin. Mysaly, maǵan aǵam úsh aı boıy 100-den astam aýdarym jasady delik. Bir kúni 500 teńge, kelesi kúni 1000 teńge degen sııaqty. Júıe meniń aǵamdy «ártúrli» adam dep tanı ma? Menińshe, bul áli jetilmegen, shı­ki joba» dep jazady Sábına Izbasarova.

Al Ádil Akýev esimdi jeli qoldanýshysynyń jazýynsha, bankterde onsyz da belgili bir shot úzindi kóshirmeleri bar. «On­da qajetti rekvızıtpen birge tó­lemder anyq kórinedi. Esep berýdiń arnaıy formasyn oılap tabýdyń qajeti qansha? Bul jaǵdaıda bankter aqparat qýalap, óziniń eńbek jáne qarjylyq resýrstaryn tekke shyǵyn etedi», deıdi ol.

Qalaı bolǵan kúnde de Salyq kodeksine tıisti ózgerister engizi­letin sekildi. Bankter men qar­jy­lyq uıymdar suranymdy alǵan kúnnen bastap 20 jumys kúni ishinde azamattardyń aqsha aýda­rymdary boıynsha derekterdi usynýǵa mindetti.

Bul másele 2019 jyldan beri aıtyla bastady. Byltyr jyl sońynda tym qatty talqylandy. Qarjy mınıstrligi bastamaǵa bylaı túsinikteme berdi: «Zań «Atameken» UKP, Qazaqstan qar­jygerler qaýymdastyǵy jáne ekinshi deńgeıli banktermen bir­lesip jasaldy. Ol kásipkerlik maqsattaǵy mobıldi tólemderdi jeke tulǵalar aýdarymynan aıy­­rýǵa múmkindik beredi. Ká­sip­­ker­­ler dáp burynǵydaı mo­bıl­di tólem alǵannan ke­ıin tu­ty­nýshyǵa kassalyq chek usy­n­ýy kerek. Mobıldi tólem­der­ge qatysty talap 2022 jyl­dyń
1 naý­ryzynan bas­tap kúshine enedi. Kásipkerlik qyz­met belgisi bar mobıldi tó­lemder boıynsha derektermen almasý 2025 jyldan bastalady».

1 naýryzdan bastap kúshine enetin zań aıasynda «mobıldi tólem» túsinigin engizý; mobıldi tólemder arqyly taýarlar men qyzmetterdi tóleý kezinde onlaın baqylaý-kassalyq mashınalardy paıdalanýdy zańdastyrý; kásipkerlerdi bıznes júrgizý úshin jeke shottardy paıdalanýǵa mindetteý, ıaǵnı mobıldi aýda­rym­­dardy jeke jáne bıznes dep bólý; bankterdi mem­le­kettik ki­ris­ter organdaryna tıisti aqpa­rat­ty berýge min­det­­teý kózdelgen.

Salyq kodeksiniń sheńberinde 2025 jylǵa deıin ekinshi deń­geı­de­gi bankter memlekettik kiris­ter organdaryna málimet­terdi jeke tulǵalardyń mynadaı sanattary boıynsha kezeń-kezeńimen berip otyrady.

1-kezeń.

2022 jylǵy 1 qańtardan bas­tap memlekettik qyzmetkerler men olarǵa teńestirilgender jáne olardyń jubaılary (zaıyptary) boıynsha aqparat beriledi.

2-kezeń.

2023 jylǵy 1 qańtardan bas­tap bıýdjettik mekemelerdiń qyzmetkerleri jáne olardyń ju­baı­lary (zaıyptary), kvazı­mem­lekettik sektor sýbek­ti­le­riniń qyzmetkerleri jáne olardyń ju­baılary (zaıyptary) boıynsha aqparat beriledi.

3-kezeń.

2024 jylǵy 1 qańtardan bas­tap zańdy tulǵalardyń basshylary, quryltaıshylary jáne olardyń jubaılary (zaıyptary), dara kásipkerler jáne olardyń jubaılary (zaıyptary) boıynsha aqparat beriledi.

4-kezeń.

2025 jylǵy 1 qańtardan bas­tap halyqtyń qalǵan barlyq sa­nat­tary boıynsha aqparat be­riledi.

2023 jyly ekinshi deńgeıdegi bankter jáne bank opera­sııa­la­ry­nyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar 1-kezeńniń tulǵalary boıynsha málimetterdi usynýdy josparlap otyr.

«Buıryq jobasy jeke tulǵa­lardyń, adal salyq tóleý­shi­ler­diń jeke aýdarymdaryn qoz­­­ǵa­maıdy jáne salyq monı­to­rıngin júrgizý kezinde tıim­di­­likti arttyrýǵa, Qazaqstan Res­­pýb­­lıkasy zańnamasynyń nor­­malaryn saqtaýǵa jáne salyq tó­­leýden jaltarýdyń aldyn alý­ǵa ba­ǵyttalǵan», dep atap ótti Mem­­lekettik kirister komıteti.

Bul rette elimizde 2023 jylǵa deıin barlyq jeke kásipker­den salyq alýǵa moratorıı jarııa­lan­ǵa­nyn da aıta ketken jón.

«Salyq stavkasy ózgermeıdi, qo­symsha salyq júktemesi joq. Áń­gime tek aqshanyń zańdy aına­lymy týraly ǵana bolyp otyr. Bizde ýaqytynda esepke qoıylmasa taǵaıyndalatyn ákim­shilik aıyppuldar bar. Bar­ly­ǵynda birinshi rette eskertý beri­lip, sosyn baryp aıyppul salynady. Biz táýekelderdi basqarý júıesin jasaımyz. Mysaly, bir jeke tulǵaǵa kúnine birneshe jeke tulǵadan aýdarym kelip túsedi jáne bul birneshe aıǵa jalǵasady. Osy jaǵdaı salyq organdarynyń nazaryn aýdaratyn bolady», dep túsindirdi Qarjy vıse-mınıstri Marat Sultanǵazıev.

Sońǵy jańalyqtar

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Búgin, 08:20

Ult saýlyǵyn ulyqtaǵan megapolıs

Elorda • Búgin, 08:18

Baǵdaryń qalaı, bas qala?

Elorda • Búgin, 08:17

«Astana Operamen» dos bolaıyq

Teatr • Búgin, 08:15

Dımash pen Djekson

О́ner • Búgin, 08:10

Utqanymyz shamaly bolyp tur

Qoǵam • Búgin, 08:05

Irikteýdiń ekinshi kezeńine ótti

Sport • Búgin, 08:02

Egizder festıvali

Qoǵam • Búgin, 08:00

Elordanyń damý dańǵyly

Elorda • Keshe

«Nur-Sultan kitaphanasy»

Elorda • Keshe

Qattalǵan tarıh qazynasy

Elorda • Keshe

Ahańnyń adaldyǵy

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Qaraly kezeń kartınasy

Qazaqstan • Keshe

Parıjge syımaǵan Pol

О́ner • Keshe

Qarttar úıindegi vals

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar