Eki túrli saıası júıe: Ýkraına men Reseı kelisimge kele me?

Ýkraına ókili Mıhaıl Podolıak baılanys ornatý qıyn bolsa da Ýkraına men Reseı arasyndaǵy kelis­sózderdiń tórtinshi raýndy júrip jat­qanyn jazdy. Ol Twitter-de taraptar ózderiniń naqty usta­nym­­daryn belsendi túrde bildirip jat­qanyn málimdedi. M.Podo­lıak kelis­peý­shilikterdiń kóbi eki eldiń ártúrli saıası júıe­sine baılanysty deıdi.

Vladımır Pýtınniń baspasóz hatshysy Dmıtrıı Peskov kelis­sóz­der beınekonferensııa rejiminde ótetinin aıtqan. Ýkraına ókili, prezıdent Volodımır Zelenskııdiń keńesshisi Mıhaıl Podolıak Kreml­diń málimdemesin rastady. Áleý­mettik jelide jarııalanǵan vıdeo­da M.Podolıak Reseı kelissózge ózara yqpaldasa bastaǵanyn aıtty. Jeksenbide V.Zelenskıı Ýkraına delegasııasy kún saıyn reseılik áriptesterimen kelissózder júrgizip jatqanyn málimdedi.

AQSh-tyń Kıevtegi elshiligi taǵy bir ret el azamattaryn Ýkraınadan tez arada ketýge shaqyrdy, óıtkeni jal­ǵasyp jatqan qaqtyǵys beıbit tur­ǵyndarǵa qaýip tóndiretini aıtyldy.

Ulybrıtanııa Ýkraınaǵa 500-den astam generator jetkizetin boldy. Olar urys kezinde elektr qýaty óship qalǵan jaǵdaıda beı­bit tur­ǵyndar panalap jatqan oryn­dar men aýrýhanalar sekildi ma­ńyzdy nysandardyń jaryqsyz qal­maýyn qamtamasyz etedi. Bul týraly Borıs Djonson Ýkraına pre­zıdenti Volodımır Zelenskııdiń ótinishinen keıin málimdegen. 

Ulybrıtanııa men AQSh sanksııalaryna Aýstralııa úkimeti de qo­syldy. Reseıdiń 33 olıgarhy­na, belgili kásipkerleri men olar­dyń jaqyndaryna sanksııa saldy. Olardyń qatarynda «Chelsı» fýtbol klýbynyń ıesi Roman Abra­movıch, sondaı-aq Alekseı Mıller, Dmıtrıı Lebedev, Sergeı Chemezov, Nıkolaı Tokarev, Igor Shývalov, Kırıll Dmıtrıev sekildi eldiń baılyǵyn qolyna jıǵan, Reseı úshin strategııalyq jáne ekonomıkalyq mańyzy bar delingen adamdar bar.

Sheteldik BAQ-ta Reseıdiń Qytaıdan kómek suraǵany jaıly aqparat tarady, alaıda Qytaı tarapy da, Kreml de ony joqqa shyǵardy. V.Pýtınniń baspasóz hatshysy Dmıtrıı Peskov Reseı áskerı kómek alý týraly Qytaıǵa júginbegenin málimdedi. AQSh jaǵy eger Qytaı Reseıge kómektesse, sal­dary aýyr bolatynyn eskertti.

Ýkraınadaǵy qaqtyǵys jal­ǵasyp jatqandyqtan, qazirgi ýa­qytta Polshanyń ózine 1,75 mln bosqyn kelgen. BUU-nyń esebi boıynsha Ýkraınadan 2,5 mln adam bosyp ketken. Olar shekaradan kólikpen, poıyzben nemese jaıaý ótip, shekara boıyndaǵy qala­lar men aýyldardaǵy qabyldaý orta­lyqtaryna barýda. Qabyldaý ortalyǵy dep resmı atalǵanymen, bul – volonterler jasaqtaǵan sportzaldar men qoǵamdyq oryndar. Ha­lyq­aralyq uıymdar Eýro­padaǵy bos­qyndar máselesi iri gýma­nıtar­lyq daǵdarys týdyratynyn eskertken edi.

Ýkraınanyń vıse-premer-mınıstri Irına Vereshýk osyǵan deıin beıbit turǵyndardy evakýa­sııalaý máselesine toqtalyp, qor­shaýda qalǵan Marıýpolǵa jetý máse­lesi sátsiz bolǵanyn habar­laǵan. Qala ákiminiń orynbasa­ry kelissóz júrip jatqan ýaqytta Marıýpoldan halyqty shyǵarý úshin jol ashylǵanyn súıinshiledi. Eldegi qaqtyǵys aımaqtarynan bar­­lyǵy 140 myńnan astam azamat eva­kýa­sııalanǵan, Kıev oblysy­nyń qa­lalarynan birneshe myń adam, al Lýgansk oblysynyń shy­ǵys bó­liginen 5 myńǵa jýyq turǵyn shy­ǵarylǵan. I.Vereshýk gýma­nı­tarlyq kómek tıelgen kólikter atys saldarynan portty Marıýpol qalasyna jete almaǵanyn aıtty.

V.Zelenskıı halyqqa arnaǵan úndeýinde NATO basshylarynan Ýkraına áýe keńistigin qorǵaýdy taǵy bir ret surady. Alaıda AQSh osyǵan deıin de bul áreket NATO-nyń Reseımen soǵysqa aralasýyn bildiredi dep bas tartqan. Ýkraına qansha suraǵanymen, Batys elderi bul qadamǵa barmaıtynyn ashyq kórsetkendeı. О́ıtkeni Batys elderi NATO-nyń Reseımen qaqtyǵysyn boldyrmaýǵa tyrysady.

Al Reseıge salynǵan sanksııa­lar kúnnen kúnge artyp keledi. Halyqaralyq iri korporasııalar, kompanııalar dúkenderi men qo­ǵamdyq tamaqtaný oryndaryn jaýyp jatyr. Olardyń Reseı nary­ǵy­nan qansha ýaqytqa ketetini belgisiz. Keı­biri óz erkimen Reseı aýmaǵyn­da kásibin jalǵastyrýdan bas tartsa, endi bireýi halyqaralyq qoǵam­dastyqtyń qysymynan keıin osyn­daı áreketke barǵan. Reseıde birqatar áleýmettik jeli de jumys istemeıdi. Instagram jelisi buǵat­taldy. Reseı úkimeti Meta, buryn­ǵy Facebook kompanııasynyń Reseı­ge qar­sy mátinderge ruqsat bere­tini týraly málimdemesine jaýap retinde elde­gi eń tanymal áleý­mettik jeli­niń jumysyn shekteı­tinin jarııalaǵan.

P.S. Birneshe saǵatqa sozylǵan Reseı men Ýkraına sheneýnikteri arasyndaǵy kelissózge «tehnıkalyq úzilis» jarııalanyp, kelesi kúnge qaldy.