Álem • 16 Naýryz, 2022

Arktıkanyń erýi álemdi alańdatyp otyr

1792 ret
kórsetildi
 1 mın
oqý úshin

Sońǵy 20 jyl ishinde Arktıka teńizindegi qysqy muz kóleminiń úshten bir bóligi erigen. Bul jaǵdaı ǵalymdardy alańdatyp otyr, dep habarlaıdy Egemen.kz Geophysical Research Letters-ke silteme jasap.

Arktıkanyń erýi álemdi alańdatyp otyr

Ǵalamdyq parnıktik gazdardyń aýaǵa taralýynan týyndaǵan artyq jylý áserinen muz óte tez erýde.

Mamandar 2018 jyldyń qazanynan 2021 jyldyń sáýirine deıingi aralyqta arktıkalyq teńiz muzynyń qar jamylǵysynyń tereńdigi, qalyńdyǵy men kóleminiń aı saıynǵy ózgerýin anyqtaý úshin ICESat-2 jáne CryoSat-2 jerserikteri baqylaý júıeleri arqyly alynǵan derekterdi taldady. Lıdar (lazerlik ımpýlstar) jáne radar (radıo tolqyndar) syndy jańa tehnologııalar da qoldanyldy.

Zertteý kórsetkendeı, Arktıkadaǵy turaqty teńiz muzy 2021 jyly 2019 jylmen salystyrǵanda 50 santımetrge juqarǵan, ıaǵnı úsh jyl ishinde ol massasynyń 16% joǵaltty. 

Arktıkadaǵy muzdyń joıylý qarqyny buryn-sońdy mundaı bolmaǵan. Ǵalymdar muzdyń tez joıylyp ketýi arktıkalyq ekojúıelerdiń joıylý qaýpin de týdyratynyn atap ótti.

Sonymen qatar erý prosesi jahandyq muhıt arnalaryn ózgerte alady. Bul búkil planetanyń klımatyna áser etedi.

Jańalyqtardy Telegram kanalymyzdan oqyńyz
arnamyzǵa jazylyńyz
Teńiz muzy Arktıka
Sońǵy jańalyqtar
Maıkl Djekson týraly fılmniń treıleri jaryq kórdi: Djaafar Djekson aǵasynyń rólin qalaı somdady?

Maıkl Djekson týraly fılmniń treıleri jaryq kórdi: Djaafar Djekson aǵasynyń rólin qalaı somdady?

Mádenıet • Búgin, 15:00

Zańǵar, Aıbar, Ásel: Almatyda úshem dúnıege keldi

Zańǵar, Aıbar, Ásel: Almatyda úshem dúnıege keldi

Qoǵam • Búgin, 14:59

Tuman, kóktaıǵaq: Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady?

Tuman, kóktaıǵaq: Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady?

Aýa raıy • Búgin, 14:47

Prezıdent Pákistan Premer-mınıstrimen shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi

Prezıdent Pákistan Premer-mınıstrimen shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi

Prezıdent • Búgin, 14:30

Qazaqstan taekvondoshylary BAÁ-degi týrnırde úsh qola medal ıelendi

Qazaqstan taekvondoshylary BAÁ-degi týrnırde úsh qola medal ıelendi

Sport • Búgin, 14:22

Jańa Konstıtýsııada ekologııalyq mádenıet qaǵıdattary bekitiledi: Oljas Bektenov «Taza Qazaqstan» bastamasynyń damýy týraly

Jańa Konstıtýsııada ekologııalyq mádenıet qaǵıdattary bekitiledi: Oljas Bektenov «Taza Qazaqstan» bastamasynyń damýy týraly

«Taza Qazaqstan» • Búgin, 14:12

Almaty oblysynda jylyna 600 myń týrıst qabyldaıtyn áınek kópir salynady

Almaty oblysynda jylyna 600 myń týrıst qabyldaıtyn áınek kópir salynady

Aımaqtar • Búgin, 14:10

Qysqy Olımpıada oıyndaryn qaıdan kórýge bolady?

Qysqy Olımpıada oıyndaryn qaıdan kórýge bolady?

Sport • Búgin, 13:56

Pákistanda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevty resmı qarsy alý rásimi ótti

Pákistanda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevty resmı qarsy alý rásimi ótti

Prezıdent • Búgin, 13:27

Parlamenttiń 90%-y qazaqsha sóıleıdi: Depýtat Memlekettik til zańnamasyn jetildirý qajet ekenin aıtty

Parlamenttiń 90%-y qazaqsha sóıleıdi: Depýtat Memlekettik til zańnamasyn jetildirý qajet ekenin aıtty

Ata zań • Búgin, 13:03

Ermurat Bapı: О́zimiz ańsap kelgen konstıtýsııalyq ózgeristerdi ógeı kórgenimiz tipten túsiniksiz jaǵdaı

Ermurat Bapı: О́zimiz ańsap kelgen konstıtýsııalyq ózgeristerdi ógeı kórgenimiz tipten túsiniksiz jaǵdaı

Qoǵam • Búgin, 12:55

Shirigen kókónister satylǵan: Vıse-mınıstr aqtóbelikterdiń shaǵymyna jaýap berdi

Shirigen kókónister satylǵan: Vıse-mınıstr aqtóbelikterdiń shaǵymyna jaýap berdi

Baǵa • Búgin, 12:42

Olımpıada shyǵyny 5 mlrd dollardan asty

Olımpıada shyǵyny 5 mlrd dollardan asty

Olımpıada • Búgin, 12:38

Bern odaǵy Astanada bas qosady

Bern odaǵy Astanada bas qosady

Oqıǵa • Búgin, 12:21

Agroónerkásip keshenin damytý: Sharýalarǵa jyldyq 5%-ben jeńildetilgen nesıe beriledi

Agroónerkásip keshenin damytý: Sharýalarǵa jyldyq 5%-ben jeńildetilgen nesıe beriledi

Úkimet • Búgin, 12:05

Barlyq jańalyqtar