Shaǵyn ǵarysh apparattarynyń sanatyna jatatyn nanospýtnıkterdiń salmaǵy 10 kıloǵa deıin jetedi jáne birneshe kameramen jabdyqtalǵan. Olardyń biri Jerdiń beınesin 4K rejiminde túsirýge qabiletti. Arnaıy qurylǵylar sáýle, qysym, jaryq jáne gaz quramy týraly málimetterdi jınap, úlken kólemdegi derekter, beıneler men sýretterdi taldaý úshin planetamyzǵa jiberedi.
Búginde nanospýtnıkter álemniń kóptegen jetekshi ýnıversıteti men kommersııalyq uıymdarda shyǵarylady. UniSat spýtnıkteri bilim berý maqsattaryna arnalǵan.
«Osy spýtnıkterdi ushyrýdyń sımvoldy máni bar. Bul Ortalyq Azııadaǵy qyzdar men áıelderdiń sheksiz áleýetiniń aıǵaǵy. Bıyl baǵdarlamaǵa úsh elden 2 myń qatysýshyny qosyp, olardy ǵylym, tehnologııa, ınjenerııa jáne matematıka salasyndaǵy bilim men kásibı mansappen myqtap aınalysýǵa jigerlendirgenimizge óte qýanyshtymyz. UniSAT baǵdarlamasynyń nátıjeleri qoǵamdaǵy ǵalamat ózgeristerge jol ashatynyna nyq senimdimiz», dedi Qazaqstandaǵy IýNISEF ókili Artýr van Dızen.
Nanospýtnıkter Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ tehnoparkinde 10 kúndik marafon aıasynda jas azamatshalardyń qolymen qurastyrylǵanyn aıta ketken oryndy. Baǵdarlama qatysýshylary ǵarysh apparattaryn jobalaý, baǵdarlamalaý jáne qurastyrýdy meńgerip shyqty. Olarǵa ǵarysh tehnologııalary men Jerdi qashyqtan zondtaý ortalyǵyna barý múmkindigi berildi. Boıjetkender alǵan teorııalyq bilimderin sabaq barysynda qoldandy. Aıtalyq, mentorlardyń jetekshiligimen nanospýtnıkterdiń korpýstaryn 3D-modeldeý arqyly jobalap, 3D prınterde basyp shyǵardy. Sondaı-aq qyzdar UniSat nanospýtnıkteriniń ishki júıelerin baǵdarlamalap, olardy iske qospas buryn zerthanalyq jaǵdaıda synap kórdi.
«Qyrǵyzstanda 15-19 jas aralyǵyndaǵy árbir úshinshi qyz kompıýterlik saýattylyqqa ıe jáne olardyń 80 paıyzdan astamy áleýmettik jáne gýmanıtarlyq ǵylymdardy tańdaıdy. Biraq bul tańdaý qyzdardyń kásibı múddeleri men qyzyǵýshylyqtaryn qanshalyqty kórsetedi? Sondyqtan 2020 jyly IýNISEF qyzdarǵa múmkindikterin keńeıtip, genderlik qasań qaǵıdany jeńýmen birge mamandyq tańdaýǵa kómektesý úshin «Ǵylymdaǵy qyzdar» baǵdarlamasyn bastady. Jyl saıyn 10 myńnan astam qyz osy bastamaǵa qatysyp, ýaqyt óte kele qyzdar ǵylymı mamandyqtardy tańdaýǵa senimderi artatynyna shák keltirmeımiz. Osy turǵydan alǵanda, nanospýtnıkterdi ushyrý biz úshin eki jyldyq jumystyń nátıjesi ǵana emes, sondaı-aq qyzdar men bizdiń jastarymyzdyń áleýetin ashatyn múmkindik», dedi Qyrǵyzstandaǵy IýNISEF ókiliniń orynbasary Iýlııa Oleınık.
Qatysýshylar ujymda jumys isteý daǵdylaryn, sol sekildi Linux-ta baǵdarlamalaý negizderin meńgerip, aeroǵaryshtyq tehnologııalar salasyndaǵy jetekshi qazaqstandyq sarapshylardy tyńdaı aldy.
«О́zbekstanda álemniń basqa elderindegi sekildi túrli sebepterge baılanysty uldar men qyzdar arasynda kompıýterlik saýattylyq, tehnıkalyq bilim jáne mamandyq tańdaý baǵytynda aıtarlyqtaı alshaqtyq bar. UniSat bilim berý baǵdarlamasy osy alshaqtyqty azaıtyp, qyzdardy ǵylym men tehnologııa salasyndaǵy tıisti daǵdylarǵa qyzyqtyrýǵa jáne úıretýge arnalǵan. UniSat О́zbekstan jastary arasynda tehnologııalyq salalardaǵy genderlik máselege kópshiliktiń nazaryn aýdarýǵa kómektesedi. Jobaǵa qatysýshylar – qyzdardyń kez kelgen salada tabysty bola alatynyn jeke mysalmen dáleldep otyr», dedi IýNISEF-tiń О́zbekstandaǵy ókildiginiń basshysy Mýnır Mamedzade.
UniSat – BUU Balalar qorynyń (IýNISEF) jáne Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń bilim berý baǵdarlamasy. Onyń maqsaty nanospýtnıkterdi ázirleý salasynda qyzdardyń bilimi men biliktiligin damytyp, sondaı-aq ujymdyq jumys, sheshendik óner, taım-menedjment jáne kreatıvti daǵdylardy jetildirýge arnalǵan.
