«Halyqtyń taǵamdyq ádetterine qatysty tuzdy tutynýdyń joǵary deńgeıin atap ótkim keledi. Sonymen qatar, qazaqstandyqtar kókónister men jemisterdi táýligine 200-230 gramm ǵana tutynady, DDU usynǵan norma – 400-500 gramm. Qazaqstan Orta Azııa men Eýropanyń eń durys tamaqtanbaıtyn 21 eliniń arasynda 9-shy orynda tur», dedi Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııat.
Onyń aıtýynsha, 2013-2018 jyldar aralyǵynda quramynda qant bar sýsyndardy óndirý kóleminiń 25%-ǵa ósýi jáne sonyń saldarynan olardy tutynýdyń 13%-ǵa ósýi baıqalady.
«Qazaqstanda sozylmaly ınfeksııalyq emes aýrýlardyń ósýi densaýlyq saqtaý júıesine de, jalpy el ekonomıkasyna da júktemeniń ulǵaıýyna yqpal etedi. Sońǵy zertteýge sáıkes, júrek-tamyr aýrýlary, qant dıabeti, sozylmaly tynys alý jáne qaterli isik aýrýlarynan mezgilsiz qaıtys bolý yqtımaldyǵy 27%-dy quraıdy», dep qosty vedomstvo basshysy.
Mınıstr qant dıabetimen syrqattanýshylyqtyń 62%-ǵa óskenin atap ótti.
Onyń aıtýynsha, ınfeksııalyq emes aýrýlardy azaıtý úshin quramynda qant bar sýsyndarǵa aksızder engizý jáne balalar arasynda skolıoz ben mıopııanyń aldyn alý boıynsha baǵdarlamalar ázirleý josparlanýda.
Sondaı-aq, «salaýatty ashanalar», «salaýatty dámhanalar», «salaýatty dúkender» baǵdarlamalaryn ázirleý josparda bar.
Sonymen qatar, balalardyń semizdigin, oqýshylardyń fızıkalyq jáne psıhıkalyq densaýlyǵyna áser etetin ómir saltyn epıdemıologııalyq qadaǵalaý, jastar arasynda psıhobelsendi zattardy qoldaný jáne 13-15 jastaǵy balalar men eresekterge temeki ónimderin tutyný týraly jahandyq saýalnama júrgizý boıynsha zertteýler júrgizý josparlanýda.
Qabyldanǵan sharalar nátıjesinde 2025 jylǵa qaraı Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde salaýatty ómir saltyn ustanatyn azamattar úlesiniń 19%-dan 45%-ǵa deıin ulǵaıýy, halyq arasynda temeki shegýdiń taralýynyń 15 jastan 21,5%-dan 19%-ǵa deıin tómendeýi, balalar arasynda semizdikpen syrqattanýshylyqtyń 100 myń turǵynǵa shaqqanda 95,7-den 90-ǵa deıin tómendeýi kútiledi.
