Aımaqtar • 07 Sáýir, 2022

«Jaqsylyq shyn júrekten jasalady»

549 ret kórsetildi

Bul qaǵıda ómirdiń túrli synaqtaryna tap bolǵan jandarǵa demeý kórsetip, úıdeı is tyndyrsa da, únsiz júretin aqtóbelik volonter jastardyń ómirlik ustanymyna aınalǵan. Qaıyrymdylyq jasaýǵa qumar, kez kelgen qoǵamdyq jumysqa shyn nıetterimen kirisetin belsendi jas býynnyń qoǵamdaǵy róli volonterlik qozǵalystar arqyly tanylyp keledi.

Eger volonterler azamattyq qoǵam qurý jolynda osy belsendilikterin joǵaltpasa, taıaý ýaqytta jastar partııa­syn quratyny sózsiz. Al materıaldyq jáne ákimshilik resýrstarǵa qoldary jetpeı júrgen erikti jastardyń qo­ǵamdy ózgertýge degen usynystaryn qa­byl­daýǵa orta qanshalyqty daıyn? Azamat­tyq qoǵam qurý jolynda aǵa býyn­men aradaǵy sabaqtastyq baılanys qalaı túziledi? Bul endi basqa áńgimeniń taqyryby.

Búginde Aqtóbe oblysynda 100-den astam volonterlik top tirkelgen. Negi­zinen qaıyrymdylyq kórsetý jolyn tańdaǵan úkimettik emes uıymdardyń basym kópshiligi álsiz adamdar únin mem­lekettik organdarǵa jetkizýshi qury­lymǵa aınaldy. Osy jaǵynan belsendi jastar biraz áleýmettik daý-damaıdy azaıtýǵa sebepshi bolǵany ras.

Prezıdent Jarlyǵymen 2020 jyly Eriktiler jyly bolyp jarııalanǵannan keıin elimizde volonterlik qozǵalys qarqyn aldy. Koronavırýs indetine baılanysty epıdemııalyq ahýal órshigen kezde eriktiler kórinbes maı­dannyń aldyńǵy shebinen tabyldy. Olar ınfeksııalyq aýrýhanalarda naý­qastardyń ómiri úshin kúresip júrgen medısına qyzmetkerlerin syrtqy álemmen baılanystyrdy. Aýrýhanalarǵa ottegi ballondary men dárigerlerge ystyq tamaq jetkizip turdy, kúre joldar boıyndaǵy beketterdegi polısııa qyzmetkerlerine kómektesti. Karantın kúndelikti tabysy bazarmen baılanys­ty adamdarǵa aýyr tıip, keı adamdar kúndelikti nan alýǵa qarjy tappaı qınalyp, áleýmettik jeliler arqyly kómek surady. Kópshilik eriktilerdiń qýatty kúsh ekenin karantın kezinde jaqsy túsindi.

Úsh jyl ishinde qoǵamdyq jumysta ysylǵan, saıası kózqarastary qalyptas­qan jastar býyny qalyptasyp úlgerdi. Solardyń biri – bıylǵy Naýryz merekesi qarsańynda «Shapaǵat» medalimen marapattalǵan «Aqtóbe qaıyrymdy jandary» eriktiler tobynyń múshesi Elaman Baıǵozın. 2016 jyly qurylǵan bul toptyń búginde 35 múshesi bar. Eriktiler Aqtóbedegi provızorlyq ortalyq pen ınfeksııalyq aýrýhana dárigerlerine ystyq as, naýqastarǵa ottegi ballondaryn aparyp, toptyń Instagram paraqshasyna shyǵyp kómek suraǵan turǵyndarǵa dári-dármek, azyq-túlik jetkizip, tipti páteraqysyn da tólep berdi. «Aqtóbe qaıyrymdy jandary» músheleri bıylǵy qańtar oqıǵasy kezinde de aıanyp qalǵan joq. Eriktiler komendanttyq saǵat kezinde kúni-túni kóshede kezekshilik atqarǵan áskerılerge ystyq as jetkizdi. Aqtóbelik jumysshy jastar búginde jedel kómekke keletin mobıldi topqa aınaldy. Úndemeı-aq úıdeı is tyndyratyn Elaman oblystyq ishki saıasat basqarmasy men jastar resýrstyq ortalyǵynyń qoldaýyna rıza. Máselen, volonterler bas qosa­tyn kovorkıng ortalyǵy ashylsa degen usynysy qoldaý tapty. Búginde Aqtó­bede úsh kovorkıng ortalyq bar. О́zde­ri qoǵamdaǵy álsiz áleýmettiń únin jet­kizýshi, bılik pen halyq arasynda dıalog ornatyp júrgenderin asa sezinbese de, bylaıǵy jurt bilip otyr.

О́ńirdegi volonterlik toptardy biriktiretin keńes qurýdy maqsat etip júrgen taǵy bir jas – Volunter-2020 Aktobe qoǵamdyq qorynyń jetekshisi Nurbek Jalǵasbaev. Azamattyq usta­ny­my joǵary stýdent Q.Jubanov atyn­daǵy Aqtóbe óńirlik memlekettik ýnıversıtetiniń sońǵy kýrsynda oqıdy. Ol volonterlik qozǵalysqa 2019 jyly kelip qosylǵan. Sol kezde oqýǵa jańa túsken jas tórt dosymen birlesip, úkimettik emes uıym qurdy. Maqsaty – kúızeliste júrgen, tyǵyryqqa tirelgen qurdastaryna kómek qolyn sozý edi. Árıne, ár stýdenttiń turmys jaǵdaıy ártúrli. Bireýdiń kómektesetin áke-sheshesi bar, keıbirinde arqa súıer týys ta joq. Jasóspirim kezinde jaqynynan qoldaý kórmegen balanyń teris jolǵa túsip ketýi de ábden múmkin. Nurbektiń toby qaıyrymdylyq jasaýdy syrqat balanyń emine qarjy jınaýdan bas­tady. Olar kóterme bazardan arzan kámpıt alyp, ústeme baǵamen meıramhana, dúkenderge satyp emge az bolsa da qarjy jınady. Qaıyrymdy jandardyń yqylasy Nurbek pen onyń dostaryn qanattandyryp, qıyn jaǵdaıda qalǵan kópbalaly otbasyǵa baspana úshin qarjy jınap berdi. Qazir osy toptyń músheleri kóbeıdi, qataryna jasy úlken adamdar da qosyldy. Qazir Nurbek Jalǵasbaev Aqtóbedegi barlyq volonterlik top basshylaryn biriktiretin óńirlik keńes qurýdy josparlap otyr. Volonterlik jumys minezderin shyńdaǵan jastar ómirde qatyp qalǵan qaǵıdalar bolmaıtynyn, deni saý adam áreket etken jaǵdaıda kez kelgen qıyndyqtan shyǵa alatynyn túsindi. Alaıda ýnıversıtet bitirgeli turǵan jas osy kezge deıin áleýmettik tapsyrystarǵa qansha ret ótinimder jiberse de, birde-bir ret grant alyp kórgen emes. Bıyl múmkindigi shekteýli jandarǵa kómektesýge, kovorkıng ortalyǵyn ashýǵa grantqa tapsy­ryp, taǵy da uta almady. Nurbek­tiń su­raǵan qarjysy kóp emes. «Uıymdas­tyryp jatqan qaıyrymdylyq sharaǵa demeýshi bolasyz ba dep ár mekemeniń esigin qaqsaq, olar bizden resmı hat talap etedi. Al memlekettik organdar biz ótkizgen qaıyrymdylyq is-shara­nyń jazbasha esebin suraıdy. Biz bir tıyn almasaq, nege esep berýimiz kerek? Jasaǵan jaqsylyǵyńdy jipke tizip jarııalaý degen uıat nárse ǵoı. On­da qaıy­rymdylyqtyń quny qala ma? Bıyl Aqtóbe oblysy boıynsha volon­terlikti damytýǵa jergilikti bıýdjet­ten 7 mıllıon teńge bólingenin bilip, 4-5 lotqa konkýrsqa qatystyq. Baıǵa­nın aýdanynyń ishki saıasat bólimi jarııa­laǵan konkýrsqa da qujat jiberdik. Muq­taj azamattar úshin is-shara ótkizýge suraǵan qarjymyz kóp emes edi. О́ıtkeni kómektesken stýdentterdiń jol-pul qarajatyn berýim kerek. Keıde jınaǵan qarjymyz jetpeı qalǵanda, qaltamnan tóleımin. Sol úshin sabaqtan bos kezde qosymsha jumys isteımin», deıdi Nurbek Jalǵasbaev.

Aqtóbedegi «Ańsar» aqparattyq taldaý ortalyǵy janyndaǵy «Asar» volon­terlik toby úsh jylda muqtaj otbasylarǵa 10 baspana alyp berdi. Top jetekshisi Erkebolat Talasbaev ótken jazda Yrǵyz aýdanynyń Nura aýylyndaǵy úıi órtenip ketken kóp­balaly otbasyǵa 1 mıllıon teń­geniń sertıfıkatyn tabystap keldi. Olar ekologııalyq aksııaǵa da qaty­syp júr. О́tken jazda «Ańsardyń» erikti­leri Baıǵanın aýdanyna qarasty Qaraýyl­keldi aýylynyń shetindegi kózi bitelgen bulaqty arshyp, abattandyrǵan edi.

Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan medısına ýnıversıteti ja­nyndaǵy «Medık» eriktiler tobynyń 150 múshesi bar. Top jetekshisi Baqytjan Baımahan bolashaq dárigerlerdiń oblys­tyq qan ortalyǵyna eki apta saıyn qan tapsyrýshy adamdardy taýyp beredi. Sondaı-aq jalǵyzbasty qarttardyń úılerine baryp qan qysymyn ólsheıdi, aýtızm syrqatyn erte tanýǵa baılanys­ty jurtshylyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizedi.

«Ańsar» aqparattyq-taldaý orta­lyǵynyń teology ári «Asar» volonterlik toptyń úılestirýshisi Aızat Demeýitova ómirde túrli qıyndyqqa tap bolǵan jas­tarmen kóbirek pikirleskendi unatady. Ol jastyń tilin jas qana túsinedi deıdi. «Shyny kerek, ómirde oryn taba almaı júrgen jas ishteı kúızeliske túsedi. Ádette ol tanymaıtyndarǵa syr ashpaı, tek ózi senetin adamǵa aqtarylady. Qazir bári de qarjyǵa tirelgen ýaqyt qoı. Qosymsha kýrstardyń bári aqyly. Sporttyq klýbtar, basseın, til úıretetin, ne basqalaı qosymsha mamandyq alatyn kýrstar kópbalaly, ne tabysy az otbasynyń balasyna qoljetimdi emes. Ádette psıhologııalyq kúızeliste júrgen jas oń men teristi ajyrata almaı jatady. Al volonterlik orta ony teris jolǵa túsip ketýden saq­taı­dy. Sebebi bul jerde ortaq iske jumylǵan, ortaq maqsaty bar bir-birine qamqor, jigerli qatarlastary bar. Munda bir komanda bir otbasy sııaqty. О́mirdiń túrli synaqtaryna tap bolǵan jandardyń ómirlerinen ózderine sabaq alady. Osy ortada minezi tuıyq bala birtindep ashylady. О́ıtkeni qaıyrymdylyq jasaǵan adamnyń shyn qýanyshyn kórý – zor baqyt. Sondaı adamnyń janyna jalaý bolǵan soń erikti óziniń qoǵamǵa qajet ekenin sezinip, ómirge basqasha kózqaraspen qaraıdy. Búginde jastar erikti bolýdyń qoǵamǵa qajettiligin túsindi», deıdi Aızat Demeýi­tova. Jaqynda ǵana «Ańsar» erik­tileri múgedekter arbasyn taba almaı júrgen kisige OLX-ten arzan baǵaǵa satyp alyp berdi. «Ańsar» ortalyǵynyń mamandary otbasylyq ómiri jaısyz jastarǵa keńes beredi, qoldaý jasaıdy.

Jastar jumyssyzdyǵy – qoǵamdaǵy eń ózekti másele. Aızat Demeýitova telefon arqyly aqsha tabatyn bolǵandyqtan, kópshilik jastar SMM-shy (Social media marketing) bolýǵa qumar ekenin aıtady. SMM-shy áleýmettik jelidegi paraqshany júrgizip, klıent sanyn arttyrsa, taýar ótimdi bolady. Búginde kóptegen mekeme SMM-shy marketolog mamanyn jumysqa alady. Biraq ony oqytatyn kýrstar óte az jáne qoljetimdi emes. «Biz semınar-trenıng uıymdastyryp, Aqtóbeden eń myqty SMM, eń myqty mobılograf izdep, eki adamdy ázer taptyq. Al Almatydan vebınarmen eki kúnde eki saǵattyq kýrs júrgizýge 300-500 myń teńge surady. Mundaı qarjy bizde joq», deıdi ol.

Úkimettiń turǵyndardy kásipkerlik negizderine oqytý maqsatynda qaı­tarymsyz grant kólemin 40 AEK-ke nemese 1 mıllıon 200 myń teńgege ulǵaıtýy jaqsy múmkindik. Osy qarjyǵa isin jańa bastaǵan jas arzan qural-jabdyq satyp ala alady.

Qazirgi ýaqytta volonterlik qoz­ǵalys álsiz toptardyń únin qoǵamǵa estirtýshi qýatty qozǵalysqa aınalyp keledi. Qınalǵan janǵa kómektesip, túrli qoǵam ókilderimen til tabysyp tájirıbe jınaǵan jas toptan bólinip shyǵyp, derbes uıym quryp, qataryna ózge jastardy toptastyrady. Osydan kórinip turǵandaı, olardyń arasynan uıymdastyrýshylyq, jetekshilik qabileti joǵary jastar paıda bolady. Tutastaı alǵanda, el Prezıdenti qoldaýynan soń elimizde qoǵamdyq ju­mysta ysylǵan, ózindik únin jetki­zip, áleýmettik saıasattyń barlyq qalta­rysyn jaqsy biletin belsendi jastar býyny qalyptasty. Olar búginde kez kelgen partııaǵa básekeles bola alady. Qaıyrymdylyq jasaýdan jarysqan qyz-jigitter – qoǵamdy ózgertýge qush­tar azamattar, bolashaq jaqsy ata-ana, jaqsy maman. Olar saıası minberde máseleni ashyq qoıa biledi ári onyń sheshý jolyn da usyna alady. Azamattyq qoǵamnyń irgetasyn ornatatyn da osy býyn.

 

Aqtóbe oblysy

Sońǵy jańalyqtar

«Aqtóbe» kósh bastady

Fýtbol • Búgin, 08:42

Vaýt van Art birinshi orynda keledi

Sport • Búgin, 08:39

Tórtinshi aınalymǵa shyqty

Tennıs • Búgin, 08:38

Jastar jasyndaı jarqyldady

Sport • Búgin, 08:35

Til máselesi talqylandy

Qazaqstan • Búgin, 08:33

Dıplomatııalyq qyzmettiń 30 belesi

Qazaqstan • Búgin, 08:13

Indet qaıta órshidi

Álem • Keshe

О́ńirde damý úrdisi bar

Aımaqtar • Keshe

Tańdaıdyń tarlany

Tarıh • Keshe

Joǵalǵan soldat

Tarıh • Keshe

Dombyrany dáriptedi

Rýhanııat • Keshe

Almatyda 36 gradýs ystyq bolady

Aýa raıy • Keshe

Uqsas jańalyqtar