Eva Mıhaılovna jylqyǵa degen qumarlyǵy atalarynan daryǵan. О́z atasy Vasılıı Jıgalın men naǵashy atasy Petr Karnaýhov – arǵymaq ósirýmen aınalysqan jandar. Endi, mine, olardyń nemeresi Eva olardyń jolyn jalǵap, tek jylqy baptaýmen ǵana emes, olardyń asaýlaryn da qolǵa úıretýde.
Kazak qyzy Eva – Almatynyń týmasy. Bes jasynda otbasymen birge Almaty oblysy, Qaskeleń qalasyna kóship kelgen. Ákesi Mıhaıl talaı jyldan beri «Ile Alataý memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń» Aqsaı fılıalynda ormanshy bolyp jumys isteıdi. Anasy Zoıa – úı sharýasyndaǵy adam. Ornyqty otbasynda Evadan bólek, Karına, Roza, Lıýba, Nadejda, Leon, Zoıa, Evgenııa, Ilıa esimdi ul-qyzdar dúnıege keldi. 9 qursaq kótergen Zoıa anamyz úı sharýasynda bolǵandyqtan, balalarynyń tárbıesine kóp kóńil bólgen.
Otbasy múshelerinde Evadan basqa, Karınanyń, Lıýbanyń, Nadıanyń, Zoıanyń da jylqyǵa jaqyndyqtary bar. Jalpy, Evanyń ózi júırik janýarǵa áýestenýdi hobbı retinde sanamaıdy. Kerisinshe olardy ómiriniń máni dep túsinedi.
– Alǵash atqa otyrǵanda jasym 10-da boldy. Basynda anam jylqyǵa áýestenýge qarsy boldy, biraq meniń attyń ústinde emin-erkin qozǵalatynymdy kórgende, birden kóńili ornyna tústi. Al 15 jasymda kókparǵa qatysa bastadym. Aldymen jigitterdiń arasynda bolǵan jarystardy baqylap, qarap júrdim. Keıin ózimniń de osy tulparlardyń taıtalasyna qatysqym keldi. Bul rette jastardy osyndaı qazaqtyń ulttyq sportyna baýlyǵan marqum Batyr Amanulyna úlken rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Ol kisi ár senbi saıyn ormanda kókpar uıymdastyryp, bizdi shynyqtyratyn edi, – dep Eva Jıgalına balalyq shaǵynan syr shertip, ótkendi esine aldy.
Al asaý attardy yrqyna kóndirýdi oǵan Bekbolat aýylyndaǵy Tımýr Derjavın úıretken. Sonymen qatar kókpar oıynynyń qyr-syryn meńgerýge bala kezdegi dostary – Qaıyrjan Súleımenov pen Aıvar Azyhanovtar keńes beripti. Keıin attyń jaı-kúıin jaqsy túsinetin Rınat Ibragımov sııaqty basqa da jigitter qoldaý bildirgen. Sáıgúlikti serik etken Eva qazaqtyń ulttyq oıynyna qatysqanda osy atalǵan kókparshylarmen ıyq tirestirip, berispeı, teń dárejede qarsylasqa saı qabiletin tanytqan. Báıge alańyna shyqqanda shashtaryn jınap, kózildirik taǵyp, ózgelerden dara kórinbeıin dep nazardy aýdartpaýǵa tyrysatyn.
Qyz beınesin qansha jasyrǵanmen Evany ýaqyt óte kele QR Eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, Almaty oblystyq ulttyq at sporty klýbynyń dırektory Oryntaı Ámirǵalıev baıqap qoıǵan. Odan keıin atbegi aǵamyz túrli jarystarǵa arnaıy shaqyryp, oǵan barynsha qoldaý kórsetipti. Qazirgi tańda Oryntaı aǵanyń jolyn onyń uly Nurym Qyrǵyzbaı jalǵaýda. Ol da únemi Evadan kómegin aıaǵan emes. Jan dúnıesimen ulttyq at sportyn damytýǵa, nasıhattaýǵa baryn salýda.
Eva Jıgalına ulttyq sportqa qatysqanda neshe túrli qyzyq jaǵdaılar da kezdesken. Solardyń biri jaqynda ǵana oryn alypty. Áńgime barysynda oǵan qysqasha toqtalyp ótti.
«27 naýryz kúni, Almaty oblysyna qarasty Turar aýylynda ótip jatqan kókpar oıynynda bir qyzyq jaǵdaı oryn aldy. Tımýr esimdi bloger meni vıdeoǵa túsirip, bul ulttyq oıyn tek erlerge ǵana arnalǵan dep, qyz balasy retinde maǵan kókparǵa qatysýyma qarsylyǵyn bildirdi. Osy jaıttardan keıin Nurym Oryntaıuly maǵan qoldaý bildirip, bylaı dedi: «Eva, eger seniń kókparǵa qatysýyńa qarsy shyqqandar bolsa, esh qysylmaı Jambyl aýdanynda ótetin oıyndarǵa kelýińe bolady». Mundaı synaqtar men arqamnan qaǵatyndar qashanda rýhty kóteretinin aıtqym keledi. Bir qyzyǵy, osy men aıtqan keleńsiz oqıǵa áleýmettik jeli arqyly jan-jaqqa tarap ketken. Odan keıin qyzdardyń kóbi meni qoldap, jaqsy pikirlerin qaldyryp, tipti kókpar oıynyna qyzyǵýshylyǵyn bildirdi. Demek meniń jan rahatym úshin aınalysyp jatqanym basqalarǵa paıdaly ári mańyzdy dep túsindim. Al meni qoldap jatqan názik jandarǵa aıtarym, tek alǵa umtylyp, attyń ústinde qoryqpańyzdar degim keledi. О́ıtkeni tájirıbeniń ózi tózimdilik, sabyrlyq, tabandylyq arqyly qalyptasady», – dedi kazak qyzy Eva bilgenin aıtyp.
Shabandoz qyzdyń joǵaryda aıtyp ketken oqıǵasyna kóptiń talqylaýyna ushyraǵany sonshalyq, Mádenıet jáne sport mınıstri Dáýren Abaevtyń ózi qoldaý bildirip, pikirin jetkizgen: «Evamen sóılestim, sáttilik tiledim. Ultyq sport árdaıym mınıstrliktiń nazarynda. Osy oqıǵaǵa qatysty bir dúnıeni aıtqym keledi. Qazaq árdaıym qyzyn ulymen teń ósirgen. Sondyqtan áıelder arasynan ataqty ónerpazdar, sheberler, tipti palýandar kóptep shyqqan. Qajet bolsa, el basyna kún týǵanda aıymdarymyz atqa qonǵan. Arǵysy Tomırıs pen Bopaı hanymdar, keshegi Álııa men Mánshúk sol batyr qyzdar úrdisiniń jalǵasy. Qazirgideı dúnıe dóńgelenip turǵan tusta bizge bir ult bolyp uıysý asa mańyzdy. Osy rette salt-dástúrimiz ben ulttyq oıyndarymyz – ultty biriktirýshi uly kúsh ekenin esten shyǵarmaý kerek. Jasampaz el bolý úshin jik bop bóliný emes, jup bolyp birigý qajet».
Evanyń árkez janynan tabylatyn eń jaqyn qoldaýshylardyń biri – onyń ómirlik jary Telman Mýsaev. Ol da jylqy dese ishken asyn jerge qoıatyn atbegilerdiń biri desek bolady. Olardyń erli-zaıypty atanǵandaryna bıyl 6 jyl toldy. Bir qyzyǵy, Telmannyń týǵan baýyry Rasýl – Evanyń týǵan sińilisi Nadejdanyń ómirlik jary. Bir úıdiń qos arýyn jar etken aǵaıyndylar bajalar atanýda. Osylaısha, qazaqtar men kazaktardyń odaǵy úlken ultaralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýda.
Joldasyndaı jaqyn bolǵan jylqylar Eva Jıgalına úshin jan qalaýy bolyp tabylatyn isi ǵana emes, tabys kózine de aınalǵan. Qulyndaı kezinen qolǵa úıretkeni úshin búginde aqsha taýyp, otbasyn qarjy jaǵynan qamtyp otyr. Odan bólek ol asaý attardy baptaıdy. Jalpy aıtqanda, jylqy ósirý Evanyń kásibi desek bolady. Qolyndaǵy jylqylary búgingi tańda Jambyl aýdanyndaǵy «Kókbastaý» ıppodromynda baılaýly.
Qazaqtyń kelini Eva óziniń alǵashqy sáıgúligin «Búrkit» dep ataǵan. Odan keıin «Dosaıǵa» mingen. «Baron», «Basmach», «Avangard» sııaqty basqa da júırikteri bolypty. Qazirgi tańda «Samson» dep atalatyn astyndaǵy pyraǵymen kókparlarǵa qatysýda. Ony úsh jasynan bastap qolǵa úıretken. Ekeýi úsh jyldan beri birge. Aıtýynsha, bul arǵymaqtardyń ishindegi tank. Degenmen Evamen júrgende ózin názik sezinetin kórinedi.
«Kóbisi dál osy tulparymdy satshy deıdi. Biraq dostar eshqashan satylmaıdy. Senesiz be, attyń ústinde otyrǵanda ózimdi qyran qustaı sezinemin, al kókpar oınaǵanda sýda júzgen balyqtaı bolamyn. Buryn-sońdy bolmaǵan tolqýdy sezinemin, erekshe kúıge bólenemin. Bul sezimderdiń barlyǵy meniń ómirimdi baqytty, jarqyn etedi», – deıdi Eva attarǵa degen adaldyǵyn aıtyp.
«Er qanaty – at» deımiz-aý, dese de, bul naqyl sózdiń Eva Jıgalınaǵa qatysty emes ekenin túsindik. Eń bastysy, jan qalaýymen aınalysqanǵa ne jetsin! Mine, qazaqtyń kelini bolyp, ulttyq sportty damytýǵa, dáripteýge, kópke úlgi bolyp júrgen biz tanyǵan Eva osyndaı.
Dıdar MÁLIKULY,
jýrnalıst
Almaty oblysy
