Burynǵy quramnyń naýryz aıynda ókilettik merzimi aıaqtalǵandyqtan jańa quramdaǵy Qoǵamdyq keńesti qalyptastyrý maqsatynda oblystyq máslıhat arnaıy jumys tobyn quryp, bul top óz quzyrettiligi aıasynda iske kirisedi. Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń Qoǵamdyq keńesterdiń quramyn qalyptastyrý jónindegi, sondaı-aq jergilikti deńgeıdegi sandyq quram jónindegi usynymdarynda «Jergilikti deńgeıdegi Qoǵamdyq keńester músheleriniń sany tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birliktegi halyqtyń jalpy sanyna baılanysty anyqtalady» delingen. Osyǵan sáıkes halyq sany 600 myńǵa jetse, oblystyq Qoǵamdyq keńes músheleriniń sany 30 bolady. Al odan asqan jaǵdaıda múshe sany bireýge artady. 700 myńnan astam turǵyny bar Mańǵystaý oblysynda atalǵan keńes músheleriniń sany tıisinshe 31 adam bolýǵa tıis. Jumys toby 3 kún boıy áleýmettik jelilerde tikeleı efır arqyly oblystyq Qoǵamdyq keńes quramyna úmitkerlerdi iriktedi. Nátıjesinde, Qoǵamdyq keńestiń jańa quramyna qoǵam belsendileri, úkimettik emes qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi men óńirge tanymal azamattar tańdap alynady. Jumys toby óz kezeginde Qoǵamdyq keńester týraly zańnamaǵa sáıkes jańa quramdy bekitý úshin oblystyq máslıhatqa júginedi. Dál osy jerde daý burq ete qalady.
«2022 jyly 29 naýryzda VII saılanǵan Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń kezekti IH sessııasynyń kún tártibine engizilgen, Mańǵystaý oblystyq Qoǵamdyq keńesiniń jańa quramyn bekitý týraly máselesi sessııa tóraǵasy, oblystyq máslıhattyń hatshysy Nurı Týmyshevtyń usynysymen esh negizsiz 15 kúnge keıinge qaldyrylǵan. 12 sáýirde Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń kezekten tys sessııasynda Qoǵamdyq keńesti qalyptastyrý jónindegi jumys toby usynǵan Qoǵamdyq keńestiń jańa quramy Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń «Bekitilmesin» degen eshqandaı negizsiz, talqylaýsyz sheshim shyǵarýyna baılanysty bekitilmeı qaldy» dep túsindiredi Qoǵamdyq keńestiń jańa quramy óz jazbalarynda.
– Alaıda jumys tobynyń túpkilikti qabyldaǵan sheshimin máslıhat tarapynan bekitpeı tastaý, bekitpegen jaǵdaıda jumys tobyn qaıta qurý týraly ókilettigi «Qoǵamdyq keńester týraly» zańda da, «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý nemese ózin-ózi basqarý týraly» zańda da qarastyrylmaǵan. Osy rette Mańǵystaý oblystyq máslıhaty tarapynan «Qoǵamdyq keńester týraly» zańynyń 8-babynyń 1-tarmaǵy, 9-babynyń 1, 3, 6, 7, 8, 9-tarmaqtary men Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstriniń 2021 jyldyń 2 aqpanynda №69 buıryǵymen bekitilgen Qoǵamdyq keńes týraly úlgilik erejeniń 19, 22, 24, 25, 32, 34-tarmaqtary óreskel buzylǵan. Budan bólek «Quqyqtyq aktiler týraly» zańnyń 10-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes tómengi deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń árqaısysy joǵary deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktilerge qaıshy kelmeýge tıis delingen. Osy oraıda Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń 2022 jyldyń 12 sáýirindegi № 09/122 sandy sheshimi saty boıynsha joǵary turǵan – Prezıdent qol qoıǵan «Qoǵamdyq keńester týraly» zańǵa da, mınıstr bekitken Qoǵamdyq keńes týraly úlgilik erejege de qaıshy keledi, – deıdi jańadan iriktelgen Qoǵamdyq keńes múshesi J.Nazarǵalı.
Keńestiń jańa quramy Mańǵystaý oblystyq máslıhaty basshylyǵynan qoǵamdyq keńestiń qalyptastyrylǵan quramyn bekitpeýdiń negizdemesi men sebep-saldary týraly tolyqqandy aqparat berýin suraǵan. Sonymen qatar qoǵamdyq keńester týraly zańnama talaptarynyń buzylý jaǵdaılaryn joıý boıynsha tıisti sharalar qabyldaýdy jáne qabyldanǵan sharalar týraly ýákiletti organdy habardar etýdi suraıdy. Memleket basshysy Q.Toqaevqa jáne Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligine hat jazyp, quzyrly oryndarǵa júginedi.
Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń hatshysy N.Týmyshevqa biz de habarlasqan edik. Alaıda ol qat-qabat jumystardan qoly tımeıtindigin, biraq arnaıy baspasóz habarlamasyn jiberetinin aıtyp qutyldy. Qutyldy deıtinim – sonan qaıtyp máslıhat hatshysyn qolǵa túsirý, telefonmen jaýap alý múmkin bolmady. Al Mańǵystaý oblysynyń Qoǵamdyq keńesiniń quramy týraly ótken brıfıngte «Qoǵamdyq keńester týraly» zańnyń 9-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes oblystyq máslıhat 2021 jyldyń 21 jeltoqsan kúni resmı saıtynda Qoǵamdyq keńesti qalyptastyrý jónindegi jumys tobynyń músheligine konkýrs jarııalanǵandyǵy, alaıda belgilengen ýaqytta konkýrsqa úmitkerlerden qujattar kelip túspeýine baılanysty bıyl 18 qańtarda jumys tobyna qaıta konkýrs berilgendigi aıtylǵan. Osyndaı jumystar nátıjesinde 2022 jyly 11 aqpanda quramy 9 adamnan turatyn jumys toby qurylady.
«Bul jerde eshqandaı zań buzýshylyq bolǵan joq, barlyǵy zań aıasynda júzege asyryldy. Jumysshy toby Qoǵamdyq keńestiń jańa quramyn máslıhatqa usynǵan sátte iriktelgen jańa quramǵa qatysty depýtattar tarapynan túrli usynystar aıtylyp, oblystyq máslıhattyń áleýmettik máseleler jáne zańdylyq pen quqyqtyq tártip máseleleri jónindegi turaqty komıssııasyna jumys tobyna Qoǵamdyq keńes quramyna 4 kandıdatty qosý múmkindigin suradyq», degen N.Týmyshevtyń jazbasynan uqqanymyz jańa quramdy qabyldaýǵa jumys toby qalyptastyrǵan quramdaǵy bir úmitkerdiń aýdandyq Qoǵamdyq keńes múshesi bolyp bekitilgendigi kedergi bolǵan. Iаǵnı bir adamnyń eki keńeske múshe bolýynan oblystyq máslıhattyń kezekti 9-sessııasynyń úzilisten keıingi otyrysynda Qoǵamdyq keńestiń quramy bekitilmegen. Al Qoǵamdyq keńestiń jańa quramy oblystyq máslıhattyń bul sheshimimen kelispeı, eki taraptyń tartysy úlken daýǵa ulasty.
Áleýmettik jelilerde máslıhattyń jumysy negizsiz, ıaǵnı «búırekten sıraq shyǵarý» dep baǵalanyp, «úlken daýǵa jol bergen, óńir bedeline kir keltirgen máslıhat taratylsyn, depýtattary qaıtarylsyn» degen talaptar qoıyldy. Sondaı-aq bul synnan Qoǵamdyq keńes te qalys qalǵan joq, «osylar bir nárse ózgerte me ózi?» degen kúdikti oılar da aıtyldy.
Daý-damaı men túrli ýáj-pikirlerdi táptishtep túgendep otyrmaımyz, biraq bir adamnyń aýdandyq jáne oblystyq Qoǵamdyq keńeske múshe bolýy sheshimdi bekitpeýge negiz bola ala ma? Ol adamǵa erterek eskertilse onyń bireýin tańdaýǵa múmkindigi de, erki de jetetin edi. Bul jerde qate arnaıy talaptar boıynsha úmitkerler qujatyn eki shuqyp, bir qarap qabyldamaǵan Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń apparatynda bolyp shyǵady. Onyń ústine burynǵy keńes jumysyn toqtatatyn merzim taıaǵanda, ıaǵnı eki aı buryn jańa quramdy jasaqtaýdy uıymdastyrý jumystary júrgizilýi kerek bolsa, oblystyq máslıhat bul jaǵynan da keshikti. Endi Mańǵystaý oblystyq máslıhaty Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń hatyna sáıkes Qoǵamdyq keńesti qurýǵa baılanysty barlyq jumystardyń toqtaǵandyǵyn habarlady. Másele sheshilgen joq, toqtady. Nege? Qate kimnen ketip otyr? Zań oryndalýy kerek, al atalǵan mınıstrliktiń zańdy toqtatyp qoıýǵa quzyrettiligi bar ma? Onsyz da eńbek tártibi, jalaqy, jumyssyzdyqqa qatysty daýdan kóz ashpaı kele jatqan Mańǵystaýda arnaıy zańmen retteletin máseleniń ózinen daý týyndap otyr. Bul zańnyń álsizdigi me, álde oryndaýshy quzyrly orynnyń qateligi me? Bul suraqqa aldaǵy ýaqytta jaýap alarmyz. Al ázirge mańǵystaýlyq sheneýnikter osy áreketterimen memlekettiń, zańnyń – jalpy bıliktiń bedeli men iskerligin halyq aldynda áshkereleýge jol bergendigin sezine me eken?
