Baǵany yryqtandyrýmen úkimet belsendi aınalysyp jatyr. Sonyń ishinde Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi dúkenderdiń ruqsat etilgen saýda ústemesin saqtaýdy qatań qadaǵalaıdy. Al Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeevtiń aıtýynsha, qazir eldegi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik qory shamamen 643,5 myń tonnany quraıdy. Qant zaýyttary ónimin esepke almaǵanda, shamamen 30 myń tonna qant qory bar.
Úkimet basshysy Álıhan Smaıylov aı basynda azyq-túliktiń negizsiz qymbattaýyna jol bergen óńirlerdiń ákimderine bul máselege jetkilikti baqylaý jasalmaı otyrǵandyǵyn atap kórsetken edi.
«Azyq-túlik baǵasyn ustap turý – birinshi kezektegi mańyzdy másele. Men birneshe ret «aınalym shemasyn» qarjylandyrýdy arttyrýdy tapsyrǵan edim. Alaıda búginde jumys tıisti deńgeıde oryndalǵan joq. Osy aıdyń sońyna deıin qarjylandyrýdy 100 mlrd teńgege deıin arttyrýdy tapsyramyn. Aldaǵy agrarlyq maýsym qarsańynda óńirlerdiń birinshi kezektegi mindeti kúzgi aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýge forvardtyq sharttar jasasý bolýǵa tıis. Eger qazir múmkindikti jiberip alsaq, maýsymaralyq ýaqytta biz baǵanyń ósýine taǵy da tap bolamyz», dep eskertken bolatyn Premer-Mınıstr.
Ulttyq statıstıka bıýrosy baǵa statıstıkasy departamentiniń dırektory Qýanyshbek Jaqypbekulynyń aıtýynsha, jyl basynan beri ındeks qurylymyndaǵy azyq-túlik taýarlarynyń úlesi 40,7 paıyzdy, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar 30,2 paıyzdy, aqyly qyzmetter 29,1 paıyzdy qurady.
«Aı saıyn bıýro taýarlar men qyzmetterdiń tolyq jıyntyǵy boıynsha baǵalardyń ózgerisin tirkeıdi. Onda azyq-túliktiń, turmystyq jáne sharýashylyq taýarlarynyń, eresekter men balalar kıimderiniń, densaýlyq saqtaý, kólik qyzmetteriniń jáne t.b. qyzmet pen taýarlardyń baǵasy eskeriledi, barlyǵy – 508 pozısııa. Biz baǵany barlyq oblys ortalyǵynda, astanada jáne qalalar men aýdan ortalyqtarynyń belgili bir sheńberinde túrli menshik nysanyndaǵy saýda jáne qyzmet kórsetý salasy kásiporyndarynyń iriktemeli jelisi boıynsha baqylaımyz», deıdi.
Sondaı-aq avtomobıl baǵasy – 19,2, turmys quraldary – 18,1, jeke qoldanys taýarlary – 15,1, qurylys materıaldary – 14,7, jýý jáne tazalaý zattary – 14,3, jıhaz – 13, toqyma buıymdary – 8, farmasevtıka ónimderi 7,6 paıyzǵa ósken. Qymbatshylyqtan qyzmet kórsetý salasy (+8,9 paıyz), turǵyn úı-kommýnaldyq qyzmetter de (ortasha 5,6 paıyzǵa) tysqary qalmaǵan.
Jyldyq ınflıasııa 13,2 paıyzǵa jetkenimen, sáýir ınflıasııasy naýryzben salystyrǵanda (3,7 paıyz bolǵan edi) tómen – 2 paıyzdy qurap otyr. Telegramdaǵy RiskTakersKZ kanalynyń sarapshylary elde ınflıasııanyń ósýine geosaıası jaǵdaı qatty áserin tıgizdi deıdi.
«Bıznes birtindep beıimdeletin shyǵar, al baǵanyń ósýine áser etken valıýtalyq shok aıyrbas baǵamynyń kúsheıýine baılanysty birte-birte báseńdeıdi. Naryqtaǵy monopolııany joıý jáne olıgarhtarmen kúresý sharalary baǵa ósimin tejeýi múmkin. Eger suranys pen usynystyń jańa shoktary bolmasa ınflıasııa 15 paıyz deńgeıinen tómen qalyptasady dep kútemiz. Jyl qorytyndysy boıynsha bizdiń bazalyq boljamymyz – 14 paıyzdan joǵary», dep jazady sarapshylar.
Qarjyger Andreı Chebotarevtiń paıymdaýynsha, baǵa ósimine qatysty óz paıymyn bylaı jetkizedi.
«Teńge soǵysqa deıingi deńgeıine oraldy, endi baǵa nege tómendemeıdi dep suraıdy bári. Birinshiden, teńgege degen senim báribir tómen. Qazirgi kúsheıgeni ýaqytsha, bir kúni qaıtadan álsireı bastaıdy dep oılaıdy. Ekinshiden, bizde psıhologııa baǵany tikeleı tómendetý óte qıyn bolatyndaı etip qalyptastyrylǵan. Jalpy alǵanda, teńgege degen senimniń tómendiginen baǵany keri qaıtarý óte qıynǵa soǵady. Baǵany tómendetý teńge kýrsyn tómendetýden de qıyn», deıdi sarapshy.
Tutyný taýarlary men qyzmetterine baǵanyń ózgerýi
paıyzben, ósýi
|
|
2022 jylǵy sáýir |
Anyqtama: 2022 jylǵy naýryz |
|||
|
2021 jylǵy sáýirge |
2021 jylǵy jeltoqsanǵa |
2022 jylǵy naýryzǵa |
2021 jylǵy |
2022 jylǵy |
|
|
Taýarlar men qyzmetter |
13,2 |
7,3 |
2,0 |
12,0 |
3,7 |
|
Azyq-túlik taýarlar |
17,9 |
11,6 |
3,1 |
15,4 |
5,8 |
|
Azyq-túlik emes taýarlar |
11,1 |
4,9 |
1,2 |
10,9 |
2,8 |
|
Aqyly qyzmetter |
8,9 |
3,6 |
1,0 |
8,3 |
1,4 |
|
Baǵanyń ósýi (sáýir 2021j.-sáýir 2022j., ósim, paıyzben) |
|
|
54,6% qumsheker |
16,9% jylqy eti |
|
46% jańa pisken kókónister |
15,8% kondıterlik ónimder |
|
30,3% kartop |
15,4% pasterlengen sút |
|
28,8% qus eti |
14,8% qyshqyl sút ónimderi, jańa pisken jemister, nan |
|
25,5% jarmalar |
13,6% et ónimderi |
|
23,4% makaron ónimderi |
12,8% sary maı |
|
22,7% un |
12,4% shoshqa eti |
|
22,3% kúnbaǵys maıy |
18% mıneraldy jáne as sý |
|
19,3% qatty irimshik |
16,2% salqyndatylǵan sýsyndar |
|
18,3%, toqash jáne unnan jasalǵan ónimder |
16% temeki ónimderi |
|
17,5% qoı eti |
11,7% alkogoldi sýsyndar |
