Ekonomıka • 06 Mamyr, 2022

Qymbatshylyq qalaı tejeledi?

66 ret kórsetildi

Naýryzda 12 paıyzǵa shyǵyp, rekordtyq meje ornatqan ınflıasııa deńgeıi sáýir aıynda jyldyq mánde 13,2 paıyzǵa kóterildi. Sońǵy bir jylda azyq-túlik ta­ýarlary – 17,9, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar – 11,1 jáne aqyly qyzmetter 8,9 paıyzǵa qymbattaǵan. Ásirese byltyrǵy sáýirmen salystyrǵanda jańa pisken kókónis, qumsheker, kartop pen qus etiniń baǵasy aspandaı túsipti.

Baǵany yryqtandyrýmen úkimet belsendi aınalysyp jatyr. Sonyń ishinde Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi dúkenderdiń ruqsat etilgen saýda úste­mesin saqtaýdy qatań qadaǵalaıdy. Al Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeevtiń aıtýynsha, qazir eldegi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik qory shamamen 643,5 myń tonnany quraıdy. Qant zaýyttary ónimin esepke almaǵanda, shamamen 30 myń tonna qant qory bar.

Úkimet basshysy Álıhan Smaıylov aı basynda azyq-túliktiń negizsiz qym­bat­taýyna jol bergen óńirlerdiń ákim­derine bul máselege jetkilikti baqylaý jasalmaı otyrǵandyǵyn atap kórsetken edi.

«Azyq-túlik baǵasyn ustap turý – birinshi kezektegi mańyzdy másele. Men birneshe ret «aınalym shemasyn» qarjy­landyrýdy arttyrýdy tapsyrǵan edim. Alaıda búginde jumys tıisti deńgeıde oryndalǵan joq. Osy aıdyń sońyna deıin qarjylandyrýdy 100 mlrd teńgege deıin arttyrýdy tapsyramyn. Aldaǵy agrarlyq maýsym qarsańynda óńirlerdiń birinshi kezektegi mindeti kúzgi aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizýge forvardtyq sharttar jasasý bolýǵa tıis. Eger qazir múmkindikti jiberip alsaq, maýsymaralyq ýaqytta biz baǵanyń ósýi­ne taǵy da tap bolamyz», dep eskertken bolatyn Premer-Mınıstr.

Ulttyq statıstıka bıýrosy baǵa statıstıkasy departamentiniń dırektory Qýanyshbek Jaqypbekulynyń aıtýynsha, jyl basynan beri ındeks qurylymyndaǵy azyq-túlik taýarlarynyń úlesi 40,7 pa­ıyzdy, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar 30,2 paıyzdy, aqyly qyzmetter 29,1 pa­ıyzdy qurady.

«Aı saıyn bıýro taýarlar men qyz­met­terdiń tolyq jıyntyǵy boıynsha baǵalardyń ózgerisin tirkeıdi. Onda azyq-túliktiń, turmystyq jáne sharýashylyq taýarlarynyń, eresekter men balalar kıimderiniń, densaýlyq saqtaý, kólik qyzmetteriniń jáne t.b. qyzmet pen taýarlardyń baǵasy eskeriledi, barlyǵy – 508 pozısııa. Biz baǵany barlyq oblys ortalyǵynda, astanada jáne qalalar men aýdan ortalyqtarynyń belgili bir sheńberinde túrli menshik nysanyndaǵy saýda jáne qyzmet kórsetý salasy kásip­oryndarynyń iriktemeli jelisi boıynsha baqylaımyz», deıdi.

Sondaı-aq avtomobıl baǵasy – 19,2, turmys quraldary – 18,1, jeke qoldanys taýarlary – 15,1, qurylys materıaldary – 14,7, jýý jáne tazalaý zattary – 14,3, jıhaz – 13, toqyma buıymdary – 8, farmasevtıka ónimderi 7,6 paıyzǵa ósken. Qymbatshylyqtan qyzmet kórsetý salasy (+8,9 paıyz), turǵyn úı-kommýnaldyq qyzmetter de (ortasha 5,6 paıyzǵa) tys­qary qalmaǵan.

Jyldyq ınflıasııa 13,2 paıyzǵa jetkenimen, sáýir ınflıasııasy naýryzben salystyrǵanda (3,7 paıyz bolǵan edi) tómen – 2 paıyzdy qurap otyr. Tele­gramdaǵy RiskTakersKZ kanalynyń sarapshylary elde ınflıasııanyń ósýine geosaıası jaǵdaı qatty áserin tıgizdi deıdi.

«Bıznes birtindep beıimdeletin shyǵar, al baǵanyń ósýine áser etken valıýtalyq shok aıyrbas baǵamynyń kúsheıýine baılanysty birte-birte báseńdeıdi. Naryqtaǵy monopolııany joıý jáne olıgarhtarmen kúresý sharalary baǵa ósimin tejeýi múmkin. Eger suranys pen usynystyń jańa shoktary bolmasa ınflıasııa 15 pa­ıyz deńgeıinen tómen qalyptasady dep kútemiz. Jyl qorytyndysy boıynsha bizdiń bazalyq boljamymyz – 14 paıyzdan joǵary», dep jazady sarapshylar.

Qarjyger Andreı Chebotarevtiń pa­ıymdaýynsha, baǵa ósimine qatysty óz paıymyn bylaı jetkizedi.

«Teńge soǵysqa deıingi deńgeıine oraldy, endi baǵa nege tómendemeıdi dep suraıdy bári. Birinshiden, teńgege degen senim báribir tómen. Qazirgi kúsheıgeni ýaqytsha, bir kúni qaıtadan álsireı bas­taıdy dep oılaıdy. Ekinshiden, bizde psıhologııa baǵany tikeleı tómendetý óte qıyn bolatyndaı etip qalyptastyrylǵan. Jalpy alǵanda, teńgege degen senimniń tómendiginen baǵany keri qaıtarý óte qıynǵa soǵady. Baǵany tómendetý teńge kýrsyn tómendetýden de qıyn», deıdi sarapshy.

Tutyný taýarlary men qyzmetterine baǵanyń ózgerýi

paıyzben, ósýi

 

2022 jylǵy

sáýir

Anyqtama:

2022 jylǵy

naýryz

2021 jylǵy

sáýirge

2021

jylǵy

jeltoqsanǵa

2022 jylǵy

naýryzǵa

2021 jylǵy
naýryzǵa

2022 jylǵy
aqpanǵa

Taýarlar men qyzmetter

13,2

7,3

2,0

12,0

3,7

Azyq-túlik taýarlar

17,9

11,6

3,1

15,4

5,8

Azyq-túlik emes taýarlar

11,1

4,9

1,2

10,9

2,8

Aqyly qyzmetter

8,9

3,6

1,0

8,3

1,4

 

Baǵanyń ósýi (sáýir 2021j.-sáýir 2022j., ósim, paıyzben)

54,6% qumsheker

16,9% jylqy eti

46%  jańa pisken kókónister

15,8% kondıterlik ónimder

30,3% kartop

15,4% pasterlengen sút

28,8% qus eti

14,8% qyshqyl sút ónimderi, jańa pisken jemister, nan

25,5% jarmalar

13,6% et ónimderi

23,4% makaron ónimderi

12,8% sary maı

22,7% un

12,4% shoshqa eti

22,3% kúnbaǵys maıy

18%  mıneraldy jáne as sý

19,3% qatty irimshik

16,2% salqyndatylǵan sýsyndar

18,3%, toqash jáne unnan jasalǵan ónimder

16% temeki ónimderi

17,5% qoı eti

11,7% alkogoldi sýsyndar

 

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda jer astynan sý atqylady

Aımaqtar • Búgin, 14:25

12 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 10:30

Birqatar óńirde aýa sapasy nasharlady

Ekologııa • Búgin, 09:45

2186 adam koronavırýstan jazylyp shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:30

Baqytjan Saǵyntaev jańa qyzmetke saılandy

Taǵaıyndaý • Búgin, 09:22

Elorda «jasyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 09:13

Bir kúnde 1643 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:00

1/16 fınalǵa shyǵa almady

Tennıs • Búgin, 08:45

Uqsas jańalyqtar