Aımaqtar • 11 Mamyr, 2022

Qonaevqa qurmet

770 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Almaty oblysyndaǵy Qapshaǵaı qalasyna Dinmuhamed Qonaevtyń esimi berilýine baılanysty saltanatty is-shara legi jalǵasýda. Buǵan deıin Taldyqorǵan qalasynda birtýar tulǵany eske alý rásimi ótken bolatyn. Jıynda jınalǵan kópshilik Dinmuhamed Ahmetulynyń eskertkish músinine gúl shoqtaryn qoıyp, eli úshin ter tókken tulǵanyń eńbegi men ónegeli isterin tebirene eske alǵan-dy.

Qonaevqa qurmet

Al jaqynda taǵy bir ta­ǵy­­lymdy is-shara Qonaev qala­synda uıymdas­ty­ryldy. Oǵan memleket jáne qoǵam qaırat­keriniń týǵan-týystary, zaman­dastary men áriptesteri, Parlament Senaty men Májili­siniń depýtattary, ǵylym men shy­ǵar­mashylyq ıeleri, ardagerler men jer­gilikti tur­ǵyn­dar jınaldy. Jınalǵandar aldymen qalanyń ortalyq alańyndaǵy D.Qonaev eskertkishine gúl shoqtaryn qoıdy. Munda Almatydaǵy D.A.Qonaev atyndaǵy mýzeıdiń eksponattarynyń kóshpeli kórmesi qoıyldy. Kórmede Dinmuhamed Ahmetulynyń jeke zattary usynyldy, foto­kórme, merekelik konsert uıym­das­tyryldy. Saltanatty jıynda sóz alǵan Almaty obly­synyń ákimi Qanat Bo­zymbaev Din­mu­hamed Qonaevtyń Qazaqstandy damytýdaǵy jáne qalalar salýdaǵy eren eńbegine toqtaldy.

– Dinmuhamed Ahmetuly Qonaev elimizde 43 qalanyń salynýyna atsalysty. Sonyń jeteýi Almaty oblysyndaǵy Esik, Qaskeleń, Sarqan, Talǵar, Úsharal, Úshtóbe, sosyn, árıne, osy Qapshaǵaı, ıaǵnı qazirgi Qonaev qalasy. Sondyqtan ózi saldyrǵan qalalardyń birine atyn berý – laıyqty qurmet kórsetý dep bilemiz. Memleket basshysynyń bastamasymen, qala halqynyń qoldaýymen tarıhı ádilettilik qalpyna keltirildi. Qalany qalyptastyrý, GES pen sý qoımasyn salý – Dinmuhamed Qonaevtyń tikeleı eńbegi. Sonymen birge Prezıdenttiń Jarlyǵyna sáıkes oblys ekige bólingennen keıin Almaty oblysynyń ortalyǵy Qonaev qalasy bolady dep bekitildi. Bul qalanyń damýyna jańa serpin berip, megapolıstiń mańaıyndaǵy aýdandardyń qor­dalanǵan áleýmettik máselelerin tıimdi sheshýge múmkindik jasaıdy, – dedi Q.Bozymbaev.

Jalpy, jaqyn bolashaqta Qonaev pen Almaty qalalarynyń arasyn serik­tes qalalar jalǵaıtyn bolady. Qa­zir qajetti ınfraqurylym jasal­ǵan, qala odan ári de damıtyn bolady. Bul rette jobanyń jańar­tyl­ǵan tujyrymdamasynda qala eko­no­­mıkasynyń ónerkásiptik, týrıs­tik, oıyn-saýyqtyq baǵyttaryn damytý qarastyrylǵan. Iаǵnı bıýdjet túsimi men tartylatyn ınvestısııa kólemi ar­ta­dy degen sóz.

– Qalaǵa jańa ataý berilip, jańa már­te­bege ıe bolýy – ózgeristiń basy. Qazirdiń ózinde turaqty jumys oryn­daryn ashý, turǵyn úı qoryn kó­beı­­­tý, qalanyń ınfraqurylymmen qam­tylýy men kórkeıtilýin keshendi túrde qaras­ty­ratyn jospar ázirlenýde. Qalanyń ekonomıkalyq, áleýmettik, mádenı – qaı jaǵynan bolsyn jańa tarıhy bastaldy dep senimmen aıtýǵa bolady. Qonaev qalasynyń turǵyndary da ózgeristerge belsene atsalysady dep senemiz, – deıdi Qanat Bozymbaev.

Osy jıynda D.Qonaevtyń týy­sy, qaıratker atyndaǵy qordyń pre­zı­denti Eldar Qonaev ta lebizin bil­dirdi:

– Dinmuhamed Ahmetulynyń otba­sy­nyń atynan qalaǵa esimin berýge qoldaý kórsetkenderińiz úshin shyn júrekten rızashylyǵymdy aıtamyn. Bul tarıhı sheshim – Dinmuhamed Qo­naev­tyń elge sińirgen kóp jylǵy eń­be­­gine kórsetilgen qurmet. Sol jyldarda respýblıkamyzdyń ekonomıkasy 7 ese artypty. Ol Almaty oblysyna erekshe kóńil aýdaratyn, al Qapshaǵaı qalasyna degen yqylasy bólek edi. Onyń barlyq qalyptasý, damý proses­te­ri Dinmuhamed Ahmetulynyń jiti nazarynda boldy. Sondyqtan biz qaıratkerdiń 110 jyldyq mereıtoılyq kezeńinde atyn Qapshaǵaı qalasyna berý týraly jańalyqty qýanyshpen qabyldadyq. Bul sheshim qalanyń odan ári jańa leppen damýyna jol ashady dep senemiz. Qonaev qalasy ósip-órkendeı bersin, – dedi ol.

Sondaı-aq Sosıalıstik Eńbek Eri, QazKSR-niń eńbek sińirgen agronomy Vera Sıdorova men general, qoǵam qaıratkeri, Dinmuhamed Qonaevtyń bas­shylyǵymen túrli laýazym­dar­da 20 jyldan astam eńbek etken Amangeldi Shabdarbaev estelikter aı­typ, tilekterin jetkizdi. Al ǵalym, hımık, Ulttyq ǵylym akademııasynyń pre­zıdenti Murat Jurynov birneshe zertteý eńbekteriniń avtory bolǵan saıasatkerdiń ǵylymdaǵy jetistikterine toqtaldy. Erterektegi jyldardy eske alyp, Dinmuhamed Ahmetulymen kezdesken, birlesip jumys istegen kezderi týraly áńgimeledi. «Ol kisini Dımeke deıtinbiz», degen M.Jurynov Dinmuhamed Qonaevtyń Qazaqstan tarıhyndaǵy aıtýly qaıratkerdiń biri ekenin atap ótti. Bul pikirlerge qoldaý bildirgen qala halqy qyzý qol soqty.

Jıynda D.Qonaevpen birge qyzmet etken, ony biletin ózge de azamattar qaıratkerge qurmet kórsetip, sóz arnady. Máselen, sol kezeńde Qapshaǵaıdy salýǵa qatysqan qurylysshy, qalanyń qurmetti azamaty Aleksandr Chjen:

– Men Qapshaǵaı GES-in salýǵa jas maman bolyp kelgen edim. Búgin qala­myzdyń oblys ortalyǵy márte­be­sin alýymen, oǵan birtýar azamat Dinmuhamed Qonaevtyń aty berilýimen quttyqtaý baqytyna ıe bolyp otyrmyn. Qalamyzdyń tarıhy Dinmuhamed Ahmetulynyń esimimen tyǵyz baı­­lanys­ty. Ol Qapshaǵaı GES-i ǵımara­ty­nyń alǵashqy irgetasyn qalap qana qoıǵan joq, onyń basshylyǵymen qalanyń mańyzdy kólik-logıstıkalyq nysandary salyndy. Biz, ardager qurylysshylar, qalaǵa Qonaev esimi berilgenine shyn júrekten qýandyq, – dedi.

Aıtpaqshy, búginde Almaty oblysynda D.Qonaevtyń atymen atalatyn 8 bilim mekemesi bar. Jáne 114 kóshe ul tulǵasynyń qurmetine berilgen. О́ńirde Qonaevtyń 8 eskertkishi ornatylǵan. Al jýyrda Balqash aýdanynyń ortalyǵy Baqanas aýylynda taǵy bir eskertkish qoıylmaqshy.

 

Almaty oblysy