Al jaqynda taǵy bir taǵylymdy is-shara Qonaev qalasynda uıymdastyryldy. Oǵan memleket jáne qoǵam qaıratkeriniń týǵan-týystary, zamandastary men áriptesteri, Parlament Senaty men Májilisiniń depýtattary, ǵylym men shyǵarmashylyq ıeleri, ardagerler men jergilikti turǵyndar jınaldy. Jınalǵandar aldymen qalanyń ortalyq alańyndaǵy D.Qonaev eskertkishine gúl shoqtaryn qoıdy. Munda Almatydaǵy D.A.Qonaev atyndaǵy mýzeıdiń eksponattarynyń kóshpeli kórmesi qoıyldy. Kórmede Dinmuhamed Ahmetulynyń jeke zattary usynyldy, fotokórme, merekelik konsert uıymdastyryldy. Saltanatty jıynda sóz alǵan Almaty oblysynyń ákimi Qanat Bozymbaev Dinmuhamed Qonaevtyń Qazaqstandy damytýdaǵy jáne qalalar salýdaǵy eren eńbegine toqtaldy.
– Dinmuhamed Ahmetuly Qonaev elimizde 43 qalanyń salynýyna atsalysty. Sonyń jeteýi Almaty oblysyndaǵy Esik, Qaskeleń, Sarqan, Talǵar, Úsharal, Úshtóbe, sosyn, árıne, osy Qapshaǵaı, ıaǵnı qazirgi Qonaev qalasy. Sondyqtan ózi saldyrǵan qalalardyń birine atyn berý – laıyqty qurmet kórsetý dep bilemiz. Memleket basshysynyń bastamasymen, qala halqynyń qoldaýymen tarıhı ádilettilik qalpyna keltirildi. Qalany qalyptastyrý, GES pen sý qoımasyn salý – Dinmuhamed Qonaevtyń tikeleı eńbegi. Sonymen birge Prezıdenttiń Jarlyǵyna sáıkes oblys ekige bólingennen keıin Almaty oblysynyń ortalyǵy Qonaev qalasy bolady dep bekitildi. Bul qalanyń damýyna jańa serpin berip, megapolıstiń mańaıyndaǵy aýdandardyń qordalanǵan áleýmettik máselelerin tıimdi sheshýge múmkindik jasaıdy, – dedi Q.Bozymbaev.
Jalpy, jaqyn bolashaqta Qonaev pen Almaty qalalarynyń arasyn seriktes qalalar jalǵaıtyn bolady. Qazir qajetti ınfraqurylym jasalǵan, qala odan ári de damıtyn bolady. Bul rette jobanyń jańartylǵan tujyrymdamasynda qala ekonomıkasynyń ónerkásiptik, týrıstik, oıyn-saýyqtyq baǵyttaryn damytý qarastyrylǵan. Iаǵnı bıýdjet túsimi men tartylatyn ınvestısııa kólemi artady degen sóz.
– Qalaǵa jańa ataý berilip, jańa mártebege ıe bolýy – ózgeristiń basy. Qazirdiń ózinde turaqty jumys oryndaryn ashý, turǵyn úı qoryn kóbeıtý, qalanyń ınfraqurylymmen qamtylýy men kórkeıtilýin keshendi túrde qarastyratyn jospar ázirlenýde. Qalanyń ekonomıkalyq, áleýmettik, mádenı – qaı jaǵynan bolsyn jańa tarıhy bastaldy dep senimmen aıtýǵa bolady. Qonaev qalasynyń turǵyndary da ózgeristerge belsene atsalysady dep senemiz, – deıdi Qanat Bozymbaev.
Osy jıynda D.Qonaevtyń týysy, qaıratker atyndaǵy qordyń prezıdenti Eldar Qonaev ta lebizin bildirdi:
– Dinmuhamed Ahmetulynyń otbasynyń atynan qalaǵa esimin berýge qoldaý kórsetkenderińiz úshin shyn júrekten rızashylyǵymdy aıtamyn. Bul tarıhı sheshim – Dinmuhamed Qonaevtyń elge sińirgen kóp jylǵy eńbegine kórsetilgen qurmet. Sol jyldarda respýblıkamyzdyń ekonomıkasy 7 ese artypty. Ol Almaty oblysyna erekshe kóńil aýdaratyn, al Qapshaǵaı qalasyna degen yqylasy bólek edi. Onyń barlyq qalyptasý, damý prosesteri Dinmuhamed Ahmetulynyń jiti nazarynda boldy. Sondyqtan biz qaıratkerdiń 110 jyldyq mereıtoılyq kezeńinde atyn Qapshaǵaı qalasyna berý týraly jańalyqty qýanyshpen qabyldadyq. Bul sheshim qalanyń odan ári jańa leppen damýyna jol ashady dep senemiz. Qonaev qalasy ósip-órkendeı bersin, – dedi ol.
Sondaı-aq Sosıalıstik Eńbek Eri, QazKSR-niń eńbek sińirgen agronomy Vera Sıdorova men general, qoǵam qaıratkeri, Dinmuhamed Qonaevtyń basshylyǵymen túrli laýazymdarda 20 jyldan astam eńbek etken Amangeldi Shabdarbaev estelikter aıtyp, tilekterin jetkizdi. Al ǵalym, hımık, Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti Murat Jurynov birneshe zertteý eńbekteriniń avtory bolǵan saıasatkerdiń ǵylymdaǵy jetistikterine toqtaldy. Erterektegi jyldardy eske alyp, Dinmuhamed Ahmetulymen kezdesken, birlesip jumys istegen kezderi týraly áńgimeledi. «Ol kisini Dımeke deıtinbiz», degen M.Jurynov Dinmuhamed Qonaevtyń Qazaqstan tarıhyndaǵy aıtýly qaıratkerdiń biri ekenin atap ótti. Bul pikirlerge qoldaý bildirgen qala halqy qyzý qol soqty.
Jıynda D.Qonaevpen birge qyzmet etken, ony biletin ózge de azamattar qaıratkerge qurmet kórsetip, sóz arnady. Máselen, sol kezeńde Qapshaǵaıdy salýǵa qatysqan qurylysshy, qalanyń qurmetti azamaty Aleksandr Chjen:
– Men Qapshaǵaı GES-in salýǵa jas maman bolyp kelgen edim. Búgin qalamyzdyń oblys ortalyǵy mártebesin alýymen, oǵan birtýar azamat Dinmuhamed Qonaevtyń aty berilýimen quttyqtaý baqytyna ıe bolyp otyrmyn. Qalamyzdyń tarıhy Dinmuhamed Ahmetulynyń esimimen tyǵyz baılanysty. Ol Qapshaǵaı GES-i ǵımaratynyń alǵashqy irgetasyn qalap qana qoıǵan joq, onyń basshylyǵymen qalanyń mańyzdy kólik-logıstıkalyq nysandary salyndy. Biz, ardager qurylysshylar, qalaǵa Qonaev esimi berilgenine shyn júrekten qýandyq, – dedi.
Aıtpaqshy, búginde Almaty oblysynda D.Qonaevtyń atymen atalatyn 8 bilim mekemesi bar. Jáne 114 kóshe ul tulǵasynyń qurmetine berilgen. О́ńirde Qonaevtyń 8 eskertkishi ornatylǵan. Al jýyrda Balqash aýdanynyń ortalyǵy Baqanas aýylynda taǵy bir eskertkish qoıylmaqshy.
Almaty oblysy