Áıelder quqyǵyn qorǵaýda úlgi alarlyq ister bar

Túrkistanda BUU ókilderiniń qatysýymen ótken jıynda áıel quqyqtaryn qorǵaý baǵytynda oblys ákimdiginiń tapsyrysymen ázirlengen strategııaǵa joǵary baǵa berildi. Oblystyq basqarma ókilderi, BUU jáne IýNFPA ókilderi qatysqan jıyn barysynda, sondaı-aq ana men bala ólimin azaıtý jáne boldyrmaý boıynsha usynystar aıtyldy. Túrkistan oblysy kópbalaly analar sany boıynsha elimizde kósh bastap tur. Áıelder qaýymy barlyq salada jemisti eńbek etýde. О́ńirde shamamen 145 myńnan astam kásipker bolsa, 45 myńǵa jýyq shaǵyn jáne orta bızneske áıelder basshylyq etedi. Ásirese, qyz-kelinshekterdiń basym bóligi bilim berý men den­saýlyq salasynda jumys at­qa­rady. Jıyn^­da talqylanǵan máselelerdiń mańyz­dy­lyǵyn atap ótken oblys ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov alda­ǵy josparlarǵa da toqtaldy. «Ba­lalardy jan-jaqty damytý úshin sport, shyǵarmashylyq úıirmelerimen qamtý jumystary júrgizilýde. Pro­ký­ratýramen de jumys belsendi. Jasóspirimderdiń densaýlyǵy, damýy biz úshin mańyzdy. Áıelder qaýymyna arnaıy usynystar men jobalar ázirlengen. «Oqýshylar saraıyn­da» áıelderge tegin qolóner sa­ba­ǵy ótkizilip, olardyń ózine ká­sip ashýyna múmkindik jasalýda. Memlekettik baǵdarlamalar arqyly áıelderdiń kásipkerlikpen shuǵyldanýyna qoldaý kórsetilip jatyr», dedi ob­lys ákiminiń orynbasary. Al Qazaq­standaǵy BUU-nyń turaqty úılestirýshisi Mıkaela Frıberg-Storı Túr­kis­tandaǵy keseneni kórý úlken rýhanı sezim syılaǵanyn aıtyp ótti. «Túrkistan oblysymen áriptestik joǵary deńgeıde damyp keledi. Atqarylyp jatqan jumystar kóńilimizden shyǵady. Aldaǵy ýaqytta da bul baǵyttaǵy jumystardy kú­sheı­tý maqsatymyz bar. Áıelderge kórsetiletin zor­lyq-zombylyq – jahandyq prob­lema. Munymen úzdiksiz kúresken jón. Biz «Kómek» degen krızıstik ortalyqqa bardyq. Ol jerdegi bolashaǵyna degen úmiti bar jáne balalaryna degen súıispenshiligi erekshe analardyń beınesi bizdi eljiretti. Bul ortalyqtardyń mańyzy úlken. Sondyqtan sol jobanyń basqarýshylaryna, oblys ákimdigine jáne osyndaǵy barlyq áriptesime alǵy­sym shek­siz», dedi Mıkaela Frıberg-Storı.

Sondaı-aq turmystyq zorlyq-zombylyq máselesine nazar aýda­rý maqsatynda Túrkistanda BUU-nyń Qazaqstandaǵy turaqty úılestirýshi keńsesi, IýNFPA, «BUU – áıelder» qurylymy jáne STEPPE ınternet-basylymynyń birlesken is-sharasy – «Kádimgi zattar» kórmesi uıym­das­ty­ryldy. Ekspozısııada bir qaraǵanda qa­ra­paıym bolyp kórinetin zat­tar­dyń árqaısysynyń artynda zorlyq-zombylyqqa tap bolǵan, al keıbir jaǵdaılarda onyń qurbany bolǵan adamnyń shynaıy tarıhy jatyr. Sondyqtan bul kórmeni halyq sany kóp Túrkistan oblysynda ótkizý tańdalǵan. «Genderlik zorlyq-zom­bylyqpen kúresýge arnalǵan kór­meniń Nur-Sultan men Jeneva qala­larynan keıin Túrkistanda ashyl­ǵa­nyna qýanyshtymyz. Oblysta turmystyq zorlyq-zombylyq pen genderlik teńdik máselelerine erekshe kóńil bó­linýde. Tur­mystyq zorlyq-zombylyqqa vedomstvoaralyq áreket etý júıesi synaqtan ótti jáne 2021 jyly Túrkistan oblysynyń tájirıbesi Ortalyq Azııa elderine arnalǵan keńeste tanystyryldy. Kórshiles elder tarapynan qyzy­ǵý­shylyq baıqaldy. Zorlyq-zom­bylyq qurbandaryn áleýmettik-psı­ho­logııalyq qoldaý jónindegi óńirlik qyzmetter quryldy. Ana men bala quqyǵyn qorǵaý, olardyń damýyna jan-jaqty jaǵdaı jasalýda. Qazirgi tańda memleket tarapynan tıisti qarjy bólinip, oblysta eki daǵdarys ortalyǵy jumys istep jatyr. Qo­sym­sha úsh daǵdarys ortalyǵyn ashý jumysy júrýde. IýNFPA-nyń tehnıkalyq qoldaýymen tıimdi ju­mys­tar atqarylyp keledi», dedi Sáken Qalqamanov.

BUU-nyń Qazaqstandaǵy tu­raqty úılestirýshisi Mıkaela Frıberg-Storı men Kanadanyń Qazaqstan Respýb­lı­kasyndaǵy elshisi Alan Hamson jáne BUU ókil­deriniń Túrkistan obly­sy­nyń ákimi О́mirzaq Shókeevpen kezdesýinde óńirdiń tarıhy, aldaǵy damý jospary baıandaldy. «Jalpy, qazaq – anasyn qurmettegen, qyz balasyn qadirlegen halyq. Oblysta kóp­balaly analarymyz kóp. Qyz-kelinshekter kásipkerlik salasynan bastap jergilikti atqarýshy organdarda basshylyq qyzmet atqaryp júr. Olarǵa jan-jaqty qoldaý kórse­tilip keledi», dedi О́mirzaq Shókeev. Al elshi Alan Hamson eki el arasyndaǵy árip­tes­tik joǵary deń­geıde ekenine toqtalsa, Mıkaela Frıberg-Storı genderlik saıasatty júrgizýde Túr­kis­tan óńirinde úlgi alarlyq ister bar ekenin jetkizdi.

Túrkistan oblysy