Qos halyq arasyn shaıyr shyǵarmalary jaqyndastyra tústi

El men eldi shekaralas kórshilik, ártúrli qarym-qatynas, dil men tek týystyǵy ǵana emes, aýzy dýaly, eńseli tulǵalar men rýhanı qundylyqtar da jaqyndastyra túsedi. Rýhanııatta shekara bolmaıtynyn osydan ańǵarýǵa bolady. Zamana bıiginen asyra aıtylǵan asyl sóz, ǵasyrlar qoınaýynan jańǵyra jetken jasyn jyr men kúmbir kúı, taǵylymdy tujyrymdar ózin adamzatqa moıyndatyp, qanatty qustaı keń kólemge sharlaı jóneledi. Al onyń ıesi ortaq tulǵaǵa aınalady. Qońyr dalanyń qutty qundaǵy qatar terbegen qazaq pen túrikmen halyqtarynyń da ortaq tulǵalary az emes. Solardyń biri – HVIII ǵasyrda ómir súrgen túrikmenniń uly aqyny Maqtymquly Pyraǵy. Túrki jur­tynyń aıtýly uldarynyń biri retinde tanylǵan, dúnıege fı­losofııalyq kózqarasy men shy­ǵarmashylyǵy ár kezeńde ǵalymdar tarapynan taldanyp-talqylanyp baǵalanǵan aqynnyń shyǵarmalaryn Ǵ.Ormanov, Ǵ.Qaıyrbekov, D.Qa­natbaev qazaqshaǵa aýdaryp, oqyr­­manǵa usyndy. Buǵan deıin ázer­baıjan, túrik, parsy, bashqurt, tatar tilderine aýdarylǵan onyń shyǵarmalary qazirgi tańda tuńǵysh ret qytaı, koreı tilderine aýdarylýda. 1733 jyly dúnıege kelgen aqynnyń 290 jyldyǵy buǵan deıin Qytaı, Japonııa, О́zbekstan, Ázerbaıjan memleketterinde atalyp ótildi. Bul mereıtoı jýyrda, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XXI sessııasy qarsańynda Aq­taý qalasynda «Maqtymquly Py­raǵy muralarynyń rýhanı-tanymdyq negizderi» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymı konferensııa túrinde ótti. Al aldaǵy ýaqytta mádenı-tanymdyq, rýhanı keshter Almaty, Astana qalalarynda, sonan soń Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda jalǵaspaq. Ulttar dostyǵyn basty ba­ǵyt retinde usynǵan Mem­le­ket basshysy N.Nazarbaev «Qa­zaq­stan-2050» Strategııasy – qa­lyptasqan memlekettiń jańa saıa­sı baǵyty» Joldaýynda «tek basqa ulttarmen jarastyqta ǵana bizdiń elimiz bolashaqta tabys pen yqpalǵa qol jetkize alady. XXI ǵasyrda Qazaqstan óziniń óńirlik kóshbasshylyq ustanymyn nyǵaıtyp, Shyǵys pen Batystyń úndestigi men ózara is-qımyly úshin kópir bolýǵa tıis» dese, bı­ylǵy Joldaýynda otyzdyqqa ený ıdeıa­syn usyndy. Elbasynyń etnosaralyq qatynas, ultaralyq beıbitshilik pen kelisimdi nyǵaıtý baǵytyndaǵy tapsyrmalaryna sáıkes Aqtaý qalasynyń ákimdigi, Mańǵystaý oblysynyń Qazaqstan halqy Assambleıasy, sondaı-aq «Nur Otan» HDP Aqtaý qalalyq fılıaly «Bir shańyraq astynda» áleýmettik jobasyn júrgizip keledi. О́tken jyly dostyqqa uıysa túsetin birneshe sharalarǵa negiz bolǵan ol búginde jurt tarapynan qoldaý tapqan iri jo­baǵa aınaldy. Túrikmen shaıyry shyǵarmalaryna arnalǵan taǵylymdy konferensııanyń bas­tamasy da atalmysh jobanyń is-sharalar josparynda jatyr. Túrikmenstan Respýblıkasynyń Qazaq­standaǵy Tótenshe jáne óki­­letti elshisi M.Ak­mýradov, Qa­zaqstan Respýblıkasynyń Tú­rik­­menstandaǵy Tótenshe já­ne ókiletti elshisi O.Nurbaev, Aqtaýdaǵy Túrkııa, Túrik­menstan, Ázerbaıjan jáne Iran Islam Respýblıkalarynyń bas konsýldary, Túrik­menstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń ókilderi, Mańǵystaý oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ókilderi, zııaly qaýym, ardagerler, ǵa­lymdar, aqyn-jazýshylar, mem­lekettik organ basshylary, saıası partııalar, úkimettik emes uıymdar, stýdentter men BAQ ókil­deri qatysqan konferensııany ashqan Aqtaý qalasynyń ákimi E.Jańbyrshın «XXI ǵasyrdyń kókjıeginde turyp, búgingi ja­handasý úrdisi, órkenıetter men mádenıetter arasyndaǵy qarym-qatynas, álemdik naryq usynǵan saıası-ekonomıkalyq jańa paradıgmalarǵa súıene otyryp, biz jan-jaqty yqpaldasý, san-salalyq úılesim men jarasymnan basqa jol joq ekendigin taǵy bir márte tereń uǵynamyz. Qazaqstan Respýblıkasy óz táýelsizdigin alǵan jyldardan bastap, onyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazar­baevtyń memlekettiń syrtqy jáne ishki saıasatyn ultaralyq kelisim, tatýlyq, birlik sekildi qun­dylyqtarǵa negizdeı otyryp júrgizýiniń kýási bolyp kelemiz», dep dostyq pen kelisimdi tý etken eldik ustanym men baǵyt-baǵdar týraly tebirene jetkizdi. Konferensııada Maqtymquly Pyraǵynyń rýhanı muralaryna jáne túrikmen halqynyń ulttyq qundylyqtaryna arnalǵan kór­me jasaqtalyp, derekti fılm­der kórsetildi. Aqynnyń shyǵar­mashylyǵy men qazaq-túrikmen ádebıetindegi ózara úndestikter jaıynda baıandaǵan Túrikmenstan Res­pýblıkasynyń Ǵylym akademııasy Maqtymquly atyndaǵy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń dırektory Q.Qııasovanyń, osy akademııanyń halyq shyǵarmashylyǵy bóliminiń jetek­shisi G.Kýmmanova men aspırantýra bóliminiń jetekshisi A.Sapargeldıevtiń, qol­jazbalar bóliminiń ǵylymı qyzmetkeri O.Orazovtyń, Syrdarııa ýnı­ver­sıtetiniń dosenti B.Qor­ǵanbekovtiń, Sh.Esenov atyn­daǵy KMTjIÝ oqytýshysy, fılologııa ǵy­lym­darynyń doktory, professor B.Nur­dáýletovanyń baıandamalary tyńdaldy. Shaıyr shyǵarmalarynyń rýhanı-tanymdyq astarynyń túrki rýhanııaty áleminen alatyn orny týraly salmaqty baıan­damalar men salıqaly pikirler aıtylǵan konferensııada ony jastar ortasynda nasıhattaý úshin Aqtaý qalasyndaǵy joǵary jáne orta bilim berý oryndarynda ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizip, taqyryptyq konferensııalar men dóńgelek ústelderdi turaqty uıymdastyrý, stýdentter men oqýshylar arasynda dástúrli Maqtymquly Py­raǵy oqýlaryn uıymdastyryp, shyǵarmashylyq konkýrstar, ádebı-sazdy keshter ótkizý aıtyldy. Baýyrlas eldiń klassık aqynynyń shyǵarmalarymen qazaq oqyrmandaryn keńirek tanystyrý maqsatynda aqyn muralarynyń qazaq tilindegi tolyq aýdarmasyn basý, zertteýshilerdiń Maqtymquly Pyraǵyna qatysty ǵylymı maqa­lalaryn BAQ, ınternet-resýrs­tarynda keńinen nasıhattaý ju­mystaryn júrgizý qajettigi nazarǵa usynyldy, sondaı-aq Maqtymquly muralary men qa­zaqtyń kórnekti shyǵarmashylyq ókilderiniń shyǵarmalaryndaǵy úndestikti kórsetetin ádebı zertteýler júrgizý, qos halyqtyń uly tulǵalaryna arnalǵan ǵylymı konferensııany Aqtaý qalasynda jáne Túrikmenstan Respýblıkasynda kezektesip ótkizip turý týraly usynystar boldy. Munyń bári ózara dostyqty te­reńdete túsý, qazaq-túrikmen halyqtarynyń má­denı-rýhanı tu­tastyǵyn nasıhattaý, keler urpaq sanasyna izgi sabaqtastyqty sińirýge qyzmet etetin bolady. Ult pen ultty jarastyratyn árbir sha­ra – memleketterdiń irge­siniń berik­tigine, bol­a­­­­­­­­­­­shaǵynyń baıandylyǵyna, da­mýynyń qa­ýip­sizdigine jasalǵan qadam. Mań­ǵystaýdaǵy bar­­lyq ulttar ókilderi atsalysyp, ún qosqan ǵy­­lymı konferensııa da osy údeden kórine bildi. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». AQTAÝ.