Sport • 30 Maýsym, 2022

Shavqat úzdik ondyqqa endi

51 ret kórsetildi

Aralas jekpe-jektegi eń bedeldi promoýshen – UFC óziniń reıtıngin qaıta jańartty. О́tken aptanyń aıaǵynda AQSh-tyń Las-Vegas qalasynda uıymdastyrylǵan týrnırde jergilikti sportshy Nıl Megnıdi ekinshi raýndta qylqyndyrý ádisimen jeńgen jartylaı orta salmaqtaǵy Shavqat Rahmonov birden bes satyǵa joǵarylady. Qazirgi kezde qazaqtyń qaısar uly myqtylar tiziminde 10-oryndy ıelenýde.

Rasynda da Shavqattyń tabysyna tam­sanbaý múmkin emes. 27 jastaǵy qandasymyz osy sport túrin 2014 jyldan beri serik etip keledi. Sol aralyqta ol 16 kezdesý ótkizip, barlyǵynda jeńiske jetti. Bir keremeti, sol jekpe-jekterdi tegisteı merziminen buryn aıaqtady. Bul – 100% kórsetkish! 2019 jyldyń kókteminde Almatyda reseılik Danıla Prıkazany uryp jyǵyp, M-1 Global nusqasy boıynsha altyn belbeýdi ıelengennen keıin araǵa birer aı salyp Rahmonov chempıondyq ataǵyn sátti qorǵady. Nur-Sultanda ótken jarysta brazılııalyq Tıago Varejannyń tas-talqanyn shyǵardy.

2020 jylǵy qazanda Shavqat UFC-degi alǵashqy kezdesýin ótkizdi. Abý-Dabıdegi týrnırde Aleks Olıveırany jáne 2021 jyly Las-Vegasta Mıshel Prazerısti sabmıshn ádisimen utty. Brazılııanyń eki myqtysy tize búkkennen keıin Shavqat bıyl qysta gaıanalyq Karlston Harrısty aınalyp teýip, qarsylasy jerge qulaǵan bette aýyr soqqynyń astyna aldy. Bul sátte tóreshiniń básekeni toqtatýdan basqa amaly qalmaǵan edi. Qandasymyz kúni keshe UFC reıtınginde 10-orynda turǵan Nıl Megnıden basym tústi.

Qazir bul salmaqta 35 jastaǵy Kamarý Ýsmanǵa teń keler eshkim joq. AQSh-tyń týy astynda óner kórsetip júr­gen «nıgerııalyq sumdyq» sporttyq mansabyn bastaǵan kezde óziniń ekinshi jekpe-jeginde jeńilgen. Sodan beri eshkimge ese jibergen emes. Ýsman barlyǵy 21 márte oktagonǵa shyǵyp, 20 ret mereıi ústem boldy. Sol jeńisterdiń teń jartysynda ol aıqyn basymdyqqa ıe boldy. 2018 jyldyń jeltoqsanynda amerıkalyq Taıron Výdlıdi upaı sanymen utyp, chempıondyq ataqqa ıe bolǵan Kamarý sol ýaqyttan beri altyn belbeýin bes ret sátti qorǵady. 

Kamarý Ýsmandy qaıta-qaıta jekpe-jekke shaqyryp, baıyz tappaı otyrǵan úsh dúldúl bar. Olar – Kolbı Kovıngt­on, Leon Edvards jáne Hamzat Chımaev. 34 jastaǵy Kolbı AQSh-tyń Kalıfornııa shtatynyń týmasy. Laqap aty – «Haos». 20 ret oktagonǵa shyǵyp, onyń 17-inde mereıi ústem boldy. 9 qarsylasyn nokaýtqa jiberdi. Kovıngton eki ret Ýsmannan jeńilse, taǵy bir ret Varleı Alvıske jol berdi. 30 jastaǵy Leon Edvars Iаmaıkada dúnıege kelgenimen, keıinnen Ulybrıtanııaǵa qonys aýdardy. Onyń rekordy – 19 jeńis (9 KO), 3 jeńilis.

Jartylaı orta salmaqtaǵy myqty­lardyń tiziminde úshinshi satyǵa jaıǵasqan Hamzat Chımaev jaıynda aıtsaq, ol 1994 jyldyń 1 mamyrynda Cheshenstanda týǵan. 19 jasynda Shvesııaǵa qonys aýdaryp, sol eldiń azamattyǵyn aldy. Skan­dınavııa túbeginiń sańlaqtarymen bir zalda jattyqqan jas órenniń sheberligi shyń­daldy. Sol jaqta júrip erkin kúresten el chempıony atandy. 2018 jyly MMA-da tusaýkeser kezdesýin ótkizgen Hamzat sol kezden beri 11 ret aıqas alańyna shyǵyp, barlyq básekeni óz paıdasyna sheshti. 2020 jyldyń jazynda UFC-men kelisimshartqa otyrdy. Alǵashqy tórt jekpe-jegin merziminen buryn aıaqtap, kópshiliktiń qoshemetine bólendi. «Sol aıqastarda Chımaev nebári eki soqqy ǵana jiberdi», dep barlyq BAQ ókili shýlady. «Aldaǵy ýaqytta cheshen jigitiniń ekpinine eshkim shydaı almaıdy», degen de áńgimeler aıtyldy. Sodan keıin 35 jastaǵy Brazılııa sportshysy Gılbert Bernspen judyryqtasqanda kóp jaıttyń beti ashyldy. Shvesııanyń ókili Bernsti ázer utty.

Qazirgi kezde Hamzat Chımaev pen Shav­qat Rahmonovtyń jekpe-jegin kórýge qush­tarlyq tanytyp otyrǵandardyń qarasy kóp. О́ıtkeni ekeýi de áli jeńilmegen. Onyń ústine ár básekede qarsylastaryn qoǵadaı japyryp keledi. Ekeýi de agressıvti stıldi unatady. Olar aıaqpen de, qolmen de keremet soqqy jumsaı alady. Kúreste de óte myqty. Bylaı qarasaq, Hamzattyń da, Shavqattyń da kemshin tustary joq sekildi kórinedi. Qos tarap ara-tura bir-biri jaıynda pikir bildirip qoıady. Bul jaǵynan Chımaev belsendi. Ol ár kez Rahmonovty mensinbegendeı syńaı tanytýda. Biraq qaımyǵyp turǵan qazaq jigiti joq. Eshýaqytta qyzbalyqqa salynbaıtyn Shavqat «Bos sózdiń qajeti qansha? Sáti túskende oktagonda jolyǵarmyz. Sol kezde kimniń kim ekeni belgili bolady», dep áńgimeni qysqa qaıyrýda. Mine, jartylaı orta salmaqtardyń marqasqalary osylar. Sondaı-aq TOP-10-nyń qatarynda Gılbert Berns (Brazılııa), Belal Muhammed (AQSh), Vısente Lıýke (Brazılııa), Stıven Tompson (AQSh), Horhe Masvıdal (AQSh) jáne Shon Bredı (AQSh) syndy dúleı kúsh ıeleri bar.    

Kóbine-kóp UFC-de TOP-15 sportshynyń ǵana esimderi jarııalanady. Bul tizimde qazaqstandyqtar arasynan jalǵyz Shavqat Rahmonov qana bar. О́zgeleri ázirge úzdikter sanatyna ene alar emes. Reseıde týyp-ósken qazaq jigiti Damır Ismaǵulov osy uıymdaǵy bes jekpe-jeginiń barlyǵyn jeńispen aıaqtaǵany barshaǵa málim. Biraq bes jeńistiń ózi ázirge tańdaýlylardyń tizimine enýge azdyq etip otyr.

Úzdikter qatarynda Rafael Fızıev pen Movsar Evloevtyń bolýy da bizdi qýantýda. Sebebi ekeýi de Qazaqstanǵa bóten emes. Máselen, jeńil salmaqtaǵy Fızıev Jambyl oblysy, Qordaı aýdanynda dúnıege kelgen. Áýelde Qyrǵyzstanda tursa, bul kúnderi Ázerbaıjannyń týy astynda óner kórsetýde. Aralas jekpe-jekten 12 kezdesý ótkizgen Rafael sonyń 11-inde (8 KO) basymdyq tanytty. Jartylaı jeńil salmaqtaǵy Evloev Igýshetııanyń týmasy bolǵanymen, qazaqstandyq «Arlan Pro Tım» klýbynyń sapynda jattyǵady. Ol kúni búginge deıin 15 ret aıqasyp, eshkimge ese jibergen emes.     

UFC-diń chempıondary men úzdikteri

57 kılo: Chempıon – Deıveson Fıgeredo (Brazılııa). 1. Brendon Moreno (Meksıka),
2. Kaı Kara-Frans (Jańa Zelandııa), 3. Asqar Asqarov (Reseı).

61 kılo: Chempıon – Aldjemeın Sterlıng (AQSh). 1. Petr Iаn (Reseı), 2. TıDjeı Dıllashoý (AQSh), 3. Joze Aldo (Brazılııa).

66 kılo: Chempıon – Aleksandr Volkonovskı (Aýstralııa). 1. Maks Holloýeı (AQSh),
2. Braıen Ortega (AQSh), 3. Iаır Rodrıgez (Meksıka). 

70 kılo: Chempıon – joq. 1. Charlz Olıveıra (Brazılııa), 2. Dastın Pore (AQSh),
3. Djastın Geıdjı (AQSh).   

77 kılo: Chempıon – Kamarý Ýsman (AQSh). 1. Kolbı Kovıngt­on (AQSh), 2. Leon Edvards (Ulybrıtanııa), 3. Hamzat Chımaev (Shvesııa).

84 kılo: Chempıon – Israel Adesanıa (Jańa Zelandııa). 1. Robert Ýıttaker (Aýstralııa), 2. Djared Kannonır (AQSh), 3. Marvın Vettorı (Italııa). 

94 kılo: Chempıon – Irjı Prohazka (Chehııa). 1. Glover Teısheıra (Brazılııa),
2. Iаn Blahovıch (Polsha), 3. Aleksandr Rakıch (Aýstrııa).   

120 kılo: Chempıon – Fransıs Nganný (Fransııa). 1. Sırıl Gan (Fransııa),
2. Stıpe Mıochıch (Horvatııa), 3. Taı Týıvasa (Aýstralııa).

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar