Aımaqtar • 03 Shilde, 2022

Zaýyttyń máselesi «vagon-vagon»...

53 ret kórsetildi

Pavlodardan shyqqan alǵashqy konteınerlik poıyz Túrikmenstan men Iran aýmaǵyn basyp ótip, Túrkııaǵa jetti. Poıyz Tegeranǵa aıaldaǵan sátte Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Iran prezıdenti Ibrahım Raısı jobanyń mańyzdylyǵyn aıqyndap, áriptestikti odan ári kúsheıtýge ýaǵdalasqan edi.

Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

«KTZ Express» kompanııasy uıym­das­tyrǵan qanatqaqty konteınerlik poıyzdyń quramynda árqaısysynyń salmaǵy 20 fýt bolatyn 48 tirkeme boldy. Poıyz 12 kúnde 6 336 shaqyrym joldy basyp ótti. Júkti aýystyryp tıeýdi qajet etpeıtin jańa transulttyq qatynastyń iske qosylýy balama baǵdarlardy ártaraptandyrýǵa jáne Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótetin konteınerlik júk tasymalyn jedeldetýge múmkindik beredi.

Esterińizge salsaq, bıyl sáýir aıyn­da Pavlodar-Ońtústik stansasynan Qytaıdyń Lanchjoý qalasyna 1 400 tonnadan astam kúnbaǵys tıelgen 54 konteınerli poıyz jóneltilgen edi. QHR tarapynan qazaqstandyq eks­port­taýshylarǵa júkterdi konteınerlermen tasymaldaý qolaıly ári ekonomıkalyq turǵydan tıimdi bolyp otyr.

Eń bastysy, júktiń barar jerine din aman jetýine kepildik mol. Tipti temir­joldan túsirilgen júkti avtomobıl nemese teńiz kóligi arqyly áýre-sarsańsyz odan ári tasymaldaýǵa bolady.

Mańyzdy eki oqıǵa Pavlodar obly­syndaǵy temirjol klasteri jaıly áńgime órbitýge sebep bolyp otyr. Elimizde Indýs­trııalandyrý nátıjesinde quryl­ǵan temirjol kóligin jasaý klasteri óńir­degi birneshe kásiporynnyń jumy­syna qan júgirtkenin atap ótken jón. Máselen, sońǵy jyldary tapsyrystar bolmaı, jumysy turalap qalǵan ekibastuzdyq birneshe kásiporyn temirjolǵa qajet ónimderdi shyǵarýǵa qaıta kiristi. Tipti keıbir kompanııalar buryn-sońdy bolmaǵan ónim túrlerin ázirleýdi qolǵa aldy.

Shamamen 2,5 jyl ýaqyt boıy tura­lap turǵan «Qazaqstan vagon jasaý kom­panııasy» jaýapkershiligi shekteý­li serik­testiginiń basshylyǵy ujymdy taratýǵa deıin barǵan-dy. Byltyr «Qaztemirtrans» AQ 1 myń ashyq vagonǵa tapsyrys berip, sonyń nátı­jesinde kásiporynnyń ju­my­sy qaıta jandana bas­tady. Vagon jasaý kom­panııasynyń bas­shylyǵy qyzmet­kerlerdi qaıta jumysqa tartyp, jergilikti kásiptik-tehnıkalyq oqý oryndarymen baılanys ornatý arqyly kadr máselesin de sheshýge kiristi.

Dese de, kásiporynnyń baıandy taǵdyryna senim joq. Ony basshylary da jasyrmaıdy. Suranys artpasa, jumystyń alǵa baspaıtynyn bilip otyr. Aıtyp aýyz jıǵansha bolǵan joq, «Qaztemirtrans» kompanııasyna 1 myń ashyq vagon shyǵarǵannan keıin 2021 jyldyń qazan aıynda zaýyttyń jumysy taǵy toqtady. Sodan beri aýqymdy jıyn­darda ashyq vagondar shyǵaratyn «Qazaqstan vagon jasaý kompanııasy» JShS máselesi jıi aldan shyǵady. Týrasyn aıtaıyq, kásiporyn «Qazaqstan temir joly» UK» AQ quramyna kiretin kompanııalarmen uzaqmerzimdi kelisimshart jasasýda kómekke muqtaj. Joǵaryda jazǵanymyz­daı, óndiristik qyzmetti qalpyna keltirý týraly másele Indýstrııa jáne ınfraqurylymdy damytý mınıstrligi men «Samuryq Qazy­na» UK» AQ aldynda birneshe ret kóteri­lip, nátıjesinde 1 myń vagon óndi­risin lızıngtik qarjylandyrý máse­lesi sheshilgen edi. Biraq bolashaqta kásiporyn­n­yń qaıta toqtap qalýynyń qaýpi joıyl­mady. Naqty suranystar joq. Byltyr ob­lys basshylyǵymen kezdesý­de kompanııa basshylyǵy túıini tarqama­ǵan máse­le­lerdiń áli de bar ekenin búgip qalmady.

– Biz qazirgi kezde ashyq vagon­dar­dyń qajetti kólemin shyǵarýǵa daıynbyz. Dese de, aldaǵy ýaqytta «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy men onyń enshiles kom­panııalarynan tapsyrys bol­maýy múmkin. Bul óndiris­ke qaıta­dan keri áserin tıgizýi yqtı­mal. Sonymen qatar salyq pen nesıe boıynsha qaryzymyz bar. Tyǵy­ryq­tan shyǵý úshin salyqty bólip tóleý múmkindigi berilse jaqsy bolatyn edi. Qazirgi ýaqytta kásip­orynǵa ınvestısııa salýǵa daıyn ınvestor da, damý jospary da bar, – degen edi kompanııa basshylyǵy.

Oblys ákimi vagon jasaý kompanııasyna qoldaý kórsetýge ýáde berip, óndiriste qazaqstandyq quramdy arttyrýǵa nazar aýdarý kerektigin aıtqan bolatyn. О́z kezeginde Ekibastuz qalasy­nyń ákimdigine tapsyrys berýshiler­men baılanysty jandandyrýǵa usynys bildirgen-di.

Ekibastuz qalalyq kásipkerlik bóli­miniń basshysy Zeınep Jaqsy­baeva­nyń aıtýynsha, byltyrdan beri tapsyrys berýshilermen júıeli jumys­tar júrgizilgen. Nátıjesinde, 2022 jyl­dyń aqpanynda Almaty jáne Semeı qalalaryndaǵy jeke fırmalardyń tapsyrysy boıynsha 80 ashyq vagon shyǵarylǵan. Almaty jáne Túrkistan qalalaryndaǵy jeke fırmalardan taǵy 110 ashyq vagonǵa tapsyrys túsipti. Búginde «Qaztemirtrans» AQ-men 2 myń ashyq vagondy jetkizý sharty týraly kelissózder júrgizilip jatqan kórinedi. Buǵan da táýba. Atalǵan kompanııada 300-den astam adam nápaqa aıyryp júrgenin eskersek, kásiporynnyń taǵdyryn aıqyndap alǵan durys sııaqty.

Ekibastuz qalasyndaǵy temir­jol klasteri baǵytynda eńbek­tenip júrgen ózge kásiporyn­dardyń ahýaly jaman emes sııaq­ty. Syrttan qurmetti meıman kelse, jergilikti ákimdik «bizde mynadaı bar, mynadaı bar» degen maqtanyshpen sol jaqqa aparady. Soǵan qaraǵanda kompanııalardyń jaǵdaıy táýir-aý.

Iá, «Prommashkomplekt» jaýap­kershiligi shekteýli serik­testiginde ónimdi jetkizýge qa­tysty jumystar oń jolǵa qo­ıylǵan. Sońǵy 1,5-2 jyl ishin­de munda 210 myńnan astam dóńgelek shyǵarylyp, otandyq jáne sheteldik kompanııalarǵa jóneltilipti. Al ónim daıyndaýǵa qajet shıkizattardy Reseı men Ýkraınadan satyp alady.

Temirjol osteri men dóńgelek jup­taryn óndiretin «RWS Wheelset» JShS da óz jumysyn baıandy jal­ǵastyrýda. Byl­tyr atalǵan kásiporyn Petropavldaǵy «ZIKSTO» AQ úshin 10 myń dóń­ge­lek juby men «Qazaqstan vagon jasaý kompanııa­syna» 4 myń dóń­gelek daıyndap bergen edi.

Baǵyttamaly burmalarǵa ar­nal­­ǵan kerilgen bilek shyǵara­tyn «RWS Concrete» JShS-nyń jumysy da biraz ýaqyt turalap qalsa da, ótken jyly «Qazaqstan temirjoly» AQ-nan tapsyrys alyp, óndiris qaıta iske qosyldy. Tipti kompanııa shpal shyǵarýdy qolǵa alýda. Al «Ferro Trans Treıd» JShS serpimdi klemma jasap turýǵa kiristi. Temir­jol rels­terin bekitýge qajet bul bólshek elimizde ázirge shyǵa­ryl­maıdy. Jańa óndiriste 100-ge jýyq jańa jumys orny ashylady. Búginde ónimdi synaý jáne sertıfıkattaý úshin qujattar ázirlenýde. Aldyn ala tapsyrystar alý boıynsha kelissózder júrgizilýde eken.

Qoryta aıtsaq, Indýs­trııa­landyrý sheńberinde Pavlodar oblysynda iske qo­sylǵan jobalar az emes. Biraq taǵdy­ry kú­mándi. Uzaq jylǵa jasalǵan kelisim­shart joq sebebi. Sodan bolar, zaýyt bas­shy­lary tapsyrys qaı jaqtan túse­di eken, bolmaı qala ma eken dep alań­dap otyrady. Qaltaly basshylar dalada qal­mas, qarapaıym qyzmetkerler jumys­syz qala­myz ba dep úreımen júr. Alaý­la­typ-ja­laýlatyp zaýyt ashamyz da, keıin­gi taǵ­dy­ryna beı-jaı qaraıtynymyz ókinishti.

 

Pavlodar oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar