Sýretti túsirgen avtor
Nege deseńiz, Omby – Maıqapshaǵaı, О́skemen – Taldyqorǵan tasjoldarynyń qurylysy 2020 jyldary aıaqtalýy kerek bolǵan. Qurylysy ashy ishekteı áli sozylyp keledi. О́skemen – Rahman qaınary baǵytyndaǵy tóte joldyń qurylysy turalap qalǵan. Osyndaı saqaldy qurylystardy kórgen el kúdiktenbeı qaıtedi?!
О́tken aptada Buqtyrma sý qoımasynda salynyp jatqan bul kópir qurylysynyń qarqynyn arnaıy baryp kórgenbiz. Qalaı degenmen, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń nazaryndaǵy nysan ǵoı, ýaqtyly ári sapaly aıaqtalýǵa tıis.
Qurylys eki jaq jaǵalaýdan qatar bastalypty. Biz Kúrshim aýdanyna qarasty Quıǵan aýylynyń tusynan bardyq. Asyr-gúsir jumys, abyr-sabyr tehnıka... Jaǵada qos birdeı beton zaýyty tur. Tipti qystyń aıazynda da sementti ystyqtaı quıa beredi. Sementke qosylatyn qum arnaıy Boran aýylynyń tusynan ákelingen. Quramy ábden zerttelgen. Al qıyrshyq tasty О́skemennen tasıdy. Osylaısha, qos zaýyt kezek-kezek toqtaýsyz jumys isteıtin sııaqty. Jumysshylar da eki aýysymda. Olar úshin árqaısysy 84 oryndyq eki jataqhana turǵyzylǵan.
– Qurylys materıaldarynan másele joq. Jumysshy kúshi de jetkilikti. Tehnıkalyq kópirmen qatar negizgi kópirdiń qurylysyn qatar alyp kele jatyrmyz. Tireýlerin quıyp alǵan soń jumys tez júredi. №21 tireý daıyn tur. Taǵy eki tireýdiń armatýra temirden qańqasy toqylyp jatyr, – deıdi qurylys alańyndaǵy jumystarmen tanystyryp júrgen ýchaske basshysy Iýrıı Chanov.
Deı turǵanmen, Reseı men Ýkraına arasyndaǵy jaǵdaıdyń áseri qurylys salasyna azdy-kópti kedergisin keltirip jatqan kórinedi. Sebebi kópir qurylysyna arnalǵan bolat detal Ýkraınada shyǵarylǵan eken. Endi bul tetikti basqa jaqtan izdestirip jatqan kórinedi. Qalaı bolǵanda da, amaly tabylady degendeı boldy ýchaske basshysy.
Aıtqandaı, Qazaqstandaǵy eń uzyn kópirdiń qurylysyn júrgizip jatqan «OblShyǵysJol» JShS – buryn-sońdy kópir salyp kórmegen kompanııa. Alaıda arnaıy mamandarmen aqyldasyp baryp iske kirisken. Ýchaske basshysy Iý.Chanovtyń aıtýynsha, eń qıyn jumystar – sý astyna beton tireýler ornatý. Sýdyń eń tereń tusy 20 metrden asady. Ony ornatý tásilin de túsindirdi bizge. Jýan temir qubyrlardy sý túbindegi qatty qyrtysty qabatqa tirelgenshe qaǵady eken. Sodan keıin baryp qubyr ishine armatýradan toqylǵan qańqa ornatylady. Myqtap ornatylǵan soń beton quıady. Beton salmaǵymen sýdy syrtqa shyǵarady. Tireý ornatylǵan soń arnaıy mamandar únemi tekserip otyrady eken. Qalaı tekseredi deısiz ǵoı. Ústinen 450 tonna salmaqpen basady eken. Abyroı bolǵanda, birde-bir tireý ornynan qozǵalmapty. Demek jumys sapaly júrgizilip kele jatyr.
Kópir tireýge túsetindikten, sý jolyna da kedergi keltirmeýi kerek. Barja, parom, kemeler ótýi úshin bir tusta betondardyń arasy 75 metr qashyqtyqta ornalasady. Al qalǵan betondardyń araqashyqtyǵy – 64 metr.
– Tehnıkalyq kópirdiń 300 metrin salyp qoıdyq. Jumys josparǵa saı júrgizilip jatyr. Qurylysy aıaqtalǵan soń jaryq tartý, jaqtaýlaryn ornatý sekildi jumystar da biraz ýaqyt alady. Kópirge deıingi jol qurylysy jáne bar. Elimizde bári jaqsy bolsa, 2025 jyly Kúrshimge kópirmen zýlaıtyn bolamyz, – dep sendirdi Iý.Chanov.
Iá, zymyraǵan zamanda Kúrshimdikterdiń malaqaılaryn aspanǵa atar kúni alys emes. Esterińizge sala ketsek, ótkel máselesi «Egemen Qazaqstan» gazetinde kóterilip, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev dereý Úkimetke tapsyrma bergen edi. Sóıtip, kóp uzamaı kópir salý jumystary bastalyp ketken. Qazirgi ýaqytta qurylys qarqyny jaman emes.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
