Sýretti túsirgen avtor
Oblys ortalyǵynyń irgesindegi aýdandardy aıtpaǵanda, shalǵaıdaǵy shekara shebin jaılap otyrǵan aýyldardyń da problemasy – jaıylym men shabyndyq. Shynynda, qordalanǵan máseleniń sheshimin tabý qıyn. Jerdi 49 jylǵa deıin jalǵa alǵan iri sharýashylyqtar men alpaýyt jer ıeleri jerine mal kirgizbek túgili, mańaıynan tyshqan jorytpaıdy. Sonda qoıyn qurttap, aıranyn urttap otyrǵan qarapaıym halyq qaıtip kún kórmek?!
О́ńirde ıesiz qalǵan jerlerdi memleket menshigine qaıtarý jumystary júrgizilýde. Alaıda júrgizilip jatqan jumystardan nátıje bar ma?
– 2021 jyly Memleket basshysy qaraýsyz qalǵan jerlerdi qaıtarýǵa qatysty tapsyrma berdi. Jergilikti ákimdikter bos jatqan jerlerdiń tizimin jasady. Atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde, buryn paıdalanylmaı kelgen 1 mln gektardan astam jer anyqtaldy. Búgingi tańda Shyǵys Qazaqstanda mal jaıýǵa qajetti jer kólemi 146 myń gektardy quraıdy, – dedi oblystyq jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Nadejda Mıheılıs.
Nadejda Mıheılıstiń aıtýynsha, búginde Besqaraǵaı, Borodýlıha, Ulan aýdandarynda jáne О́skemen qalasynda jaıylymdyq jer tapshylyǵy erekshe sezilýde. Al paıdalanýsyz jatqan jerlerdi memleketke qaıtarý prosedýrasyna bir jylǵa jýyq ýaqyt ketetin kórinedi.
Atalǵan másele oblys ákimdiginiń de turaqty baqylaýynda tur. О́ńir basshylyǵynyń bergen málimetterine súıensek, bıylǵy jyldyń jartysyna deıin burynǵy oblystyń jer kólemimen eseptegende, bizge byltyr 1 mln 607 myń gektar jaıylymdyq jer jetpegen bolatyn. Sol ýaqyttan beri paıdalanýsyz bos jatqan jerlerdi memleket menshigine alý, aýyl sharýashylyǵy, orman sharýashylyǵy qory jerleriniń esebinen jaıylymdy keńeıtý jumystary úzdiksiz júrgizildi. Nátıje bar. Al oblys ekige bólingen soń, qazirgi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda 55 myń gektar jaıylymdyq jer jetispeýde. Ony sheshýdiń joly ońaı. 45,5 myń ga jer paıdalanylmaı jatqan jerlerdiń esebinen jabylady. Al qalǵan on myń gektardyń máselesin aýyl mańyndaǵy jerlerdi jaıylymdyqqa berý, orman qory aýmaǵynan jer bólý arqyly kúndelikti jumys barysynda sheshýge bolady.
Oblys ákimi Danıal Ahmetov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıngte jaıylymdyq jer máselesin oblysta jyldyń sońyna deıin túbegeıli sheshetinin aıtqan. Muny ýaqyt kórsetedi. О́ńirde kúrmeýi sheshilmeı ýáde kúıinde qalǵan problema kóp. Dese de, jaqsylyqqa úmit artaıyq.
– Jurt búginde jappaı jaıylymdyq jer izdeı bastady. Buryn bul másele múlde kóterilmeıtin. Sebebi el erteńin, bolashaǵyn oılaı bastady, sol úshin mal basyn jappaı kóbeıte túsýde. Búgingi jaıylymdyq oǵan on jyldan keıin de kerek. Osylaısha, balama, nemereme mura etip qaldyryp ketsem deıdi. Mal basy kóbeıgen soń, jaıylymdyq jer máselesiniń týyndaýy da zańdylyq, – dedi oblys ákimi brıfıngte.
Álbette, halyq mal basy kóbeıgen soń jer izdeıdi. Ásirese shekara shebinde jatqan aýyl halqynyń maldan basqa aınalysar kásibi joq. Aýyldyq jerde eki qolǵa bir kúrek tabý qıynnyń qıyny. Jan baǵý úshin mal asyraıdy. Oblys ákiminiń aıtqan sózi aınymaı kelse, keler jyly turǵyndar jerden taryqpaıtyn bolady.
Shyǵys Qazaqstan oblysy