Álem chempıony kóp aýyl

Myna bir derekterge kóz salyńyzshy. Sport salasynda qyzmet etken 40 jylynda onnan astam jasty álem, osynshasyn Azııa chempıonattarynda júldeger etken bapker jaıly qalaı aıtsaq ta jarasady. Onyń syrtynda gir sportynan onnan astam sańlaqty el chempıony qataryna qosqan.

Jas kezinde Ádekeń erkin kúrespen shuǵyl­­danyp, sport sheberliginen úmitker atandy. О́z salmaǵynda el birinshiliginde san márte júlde terdi. Ermak qalasyndaǵy dene tárbıesi tehnıkýmynda oqyp júrgen kezinde Pavlodar oblysynyń namysyn qorǵady. Elge oralǵan soń aýdandaǵy kásip­tik-tehnıkalyq ýchılıshege dene tárbıe­siniń oqytýshysy bolyp ornalasty. Bul 1982 jyl bolatyn. Demek osydan 40 jyl buryn.

Aldymen az-kem gir sporty jaıly áńgi­me qozǵaıyq. Alǵash kelgen kezde gir sportyn mensinbegender kezdesti. 16, 24, 32 kılo­lyq gir tasyn eki qolymen alma-kezek kótergen kezde balalardyń qyzyǵýshyly­ǵy baıqaldy. Albyrt jastardyń birazy aýyr jattyǵýlarǵa shydaı almaı, úıirmeni tas­tap ta ketti. Al tabandy, qaısar jastar shydady. Ádilhan Nurǵazın degen shákirti oblystyq spartakıadanyń 11 dúrkin chempıony atandy. Ol-ol ma, álem chempıonatynda top jarǵan kezde eń birinshi bapkerin qushaqtap, alǵysyn aıtty. Amangeldi Qusaıynov degen shákirti gir sportynan aýdanda birinshi bolyp sport sheberi atandy. On shákirti gir sportynan sport sheberi bolyp, jerlesterin qýantty.

2007 jyly Nurjan Dúkıev degen shákirti qol kúresinen álem chempıony atan­ǵan kezde bapkeri erekshe qýanyshqa bólendi. Onyń sebebi bar. Nurjan tabandy, jattyǵý zalynan shyqpaıtyn, qaıtsem de álem chempıony atanamyn dep ustazyna sert bergen. Aqyry ýádesinde turdy. Zańǵar Áshimanov degen shákirti Reseıdiń Sýzdal qalasynda jalaýy jelbiregen jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynan jeńispen oraldy. Qazir Zańǵar Kúrshimdegi orta mektepte dene tárbıesinen sabaq berip, shákirtter tárbıelep júr. Urpaqtar sabaqtastyǵy degen osy bolsa kerek.

Kúrshimniń qyzdary da sport dese eleńdep turady. Osydan biraz jyl buryn Nazerke Malqaıdarova Ádilbektiń qol astynda qol kúresinen jattyǵa bastady. Erinbeıtin, jattyǵýlardan qalmaıtyn ójet qyz 2009 jyly Kanadada jalaýy jelbiregen álem chempıonatynan jeńis­pen oraldy. Terekti aýylyndaǵy bapker Baqythan Májıkovtiń shákirti Ernaz Nurahmetov aıdy aspanǵa bir-aq shyǵa­ryp, Tokıoda ótken álem chempıonatynan jeńispen oraldy.

– Iá, Kúrshim aýdanynda buqaralyq sport damyp keledi. Bizdegi 200-den astam sport ǵımaratynda: sport zaldary men eki stadıonda, basqa da sport alań­da­ryn­da qala turǵyndary – eresekter, jas­tar, mektep oqýshylary alańsyz jat­tyǵa­dy. Barlyǵy tegin. Al Ádilbek sııaqty aǵa­myzben maqtanamyz. 40 jylda qansha­ma álem chempıonyn tárbıelep shyǵardy. Alda­ǵy ýaqytta da kúrshimdikter sportta bıik tabystarǵa jete beretini sózsiz, – deıdi aýdan­dyq mádenıet, tilderdi damytý, dene shynyqtyrý jáne sport bóliminiń basshysy Symbat Dúısenǵazın.

Zeınetker atansa da qatardan qalmaı, aýyl sportynyń órkendeýine erekshe úles qosyp kele jatqan Ádekeń sııaqty nar júgin arqalaǵan azamattarǵa alǵystan basqa aıtarymyz joq.

Ońdasyn ELÝBAI,

Qazaqstannyń qurmetti sport qaıratkeri

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Kúrshim aýdany