Kodeks jobasy talqylandy

Elimizde ár adamnyń zań aldyndaǵy teńdigi men sot ádildiginiń artýyna muryndyq bolar zańnyń jańa jobasy ázirlendi. Kópten aıtylyp kele jatqan bul Azamattyq is júrgizý kodeksiniń jobasy sottardyń azamattyq isterdi qaraý sapasyn, tıimdiligin, shapshańdyǵy men minsizdigin arttyrýdy qamtamasyz etýge negiz bolýǵa tıis. Soǵan oraı Azamattyq is júr­gizý kodeksiniń jańa jobasyn talqylaýǵa arnalǵan dóńgelek ústel sharasy da ótkizilip úlgerildi. Zań jobasyn jetildirýdiń negiz­gi baǵyttary boıynsha Bas Pro­kýrordyń orynbasary J.Asa­nov, Ádilet mınıstriniń orynbasary Z.Baımoldına, ǵalymdar men sheteldik sarapshylar óz pikirlerin ortaǵa saldy. Jobada azamattyq ister boıynsha sot tóreligin júzege asyrýda týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy retteý kózdelgen. Atap aıtqanda, azamattyq isterdi qaraý taraptardyń jaryspaly sóz sóıleýi úderisinde júrgizilip, sýdıanyń sot talqylaýyna negiz bolǵan máseleni baqylaýdaǵy quzyreti azdaǵan deńgeıde ǵana saqtalady eken. Osylaısha Kodeks­tiń jańa redaksııasynda sot isine qatysýshylar men sýdıalardyń prosessýaldyq quqyqtary men mindetteriniń shynaıy teńgerimi kózdelgen. Daýlardy retteýdiń sottan tys tetikterin damytý úshin jekelegen sanattar boıynsha «Daýlardy sottan tys retteý» atty jańa taraý engizilgen. Kassasııalyq satydaǵy sottyń isterdi apellıasııalyq sa­ty­daǵy sottyń jańadan qara­ý­yna jiberý úrdisteri azaıtyl­dy. Mundaı ereje barlyq sot satylarynda memlekettik baj­dyń engizilýimen úılesedi. Ta­týlastyrý rásimderin keńinen qol­daný jáne azamattyq sot isin júrgizý mindetterin iske asyrý maqsatynda jobada daýdy beıbit retteýge yqpal etý de kózdeledi. «Tatýlastyrý rásimderi» atty bólek taraýda medıasııa tártibimen daýdy sheshýge baǵyttalǵan bitim­gershilik kelisimder men shart­tar jasaýdyń rásimderi men saldaryn egjeı-tegjeıli retteý qarastyrylady. Buǵan qosa, jobada azamattyq isterdi qaraý tártibin jeńildetýge, sonyń ishinde sottar qyzmetinde tehnıkalyq quraldardy keńinen qoldaný arqyly ońaılatýǵa baǵyt­talǵan erejeler bar. Kózdelip otyrǵan barlyq sharalar halyqtyń áleýmettik turǵydan áljýaz top­tarynyń múddesin qamtamasyz etý qajettiligin eskere otyryp, qabyldanatyn bolady. Bul oraıda sýdıalar U.Súleımenovanyń, N.Mamontovtyń jáne Qaraǵandy oblystyq sotynyń azamattyq jáne ákimshilik ister jónindegi apellıasııalyq sot alqasynyń tóraıymy J.Seıdalınanyń baıan­damalary azamattyq sot óndi­ri­siniń mindetteri men qaǵıdattary, Azamattyq is júrgizý kodeksi jobasynyń jalpy erejeleri, birinshi satydaǵy sot óndirisi men sot aktilerin qaıta qaraý má­se­lelerine arnaldy. Al atal­ǵan sharaǵa Joǵarǵy Sot jáne jergilikti sottar sýdıalary, Konstıtýsııalyq Keńes múshe­leri, Bas prokýratýranyń, Sýdıa­lar odaǵynyń, quqyq qorǵaý or­gandarynyń, úkimettik emes uıym­dardyń ókilderi men sheteldik sarapshylar qatysty. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan».