Jambylda naǵyz jaýynger bolatyn jastar kóp

Dál qazir elimizdegi barlyq áskerı komıssarıattardyń aldy jastarǵa toly. Iаǵnı, kóktemgi áskerge shaqyrý jumystary júrip jatyr. Árıne, jyl ótken saıyn Otan aldyndaǵy azamattyq boryshty óteýdiń de talaptary qataıyp, ásker qataryna naǵyz laıyq jastar tartylyp jatqany belgili. Biz Jambyl oblysy boıynsha Qorǵanys isteri jónindegi departamenti bastyǵynyń orynbasary, kelisimshart jáne shaqyrý basqarmasynyń bastyǵy, podpolkovnık Nurbol ZEINELOVPEN jolyǵyp, jastardyń áskerge barýǵa degen yntasy, olardyń densaýlyqtary, daıyndyqtary týraly,  jalpy osynaý jumystardyń qalaı uıymdastyrylyp jatqany jaıynda áńgimelesken edik. – Nurbol Qýantqanuly, árıne, áskerge shaqyrý ár jarty jyl saıyn uıymdastyrylady. Bylaısha aıtqanda qorǵanys departamenti ábden meńgerip alǵan tirlik. Áıtse de ár shaqyrýdyń ózindik ereksheligi bo­la­tyny anyq qoı. Bul iste dári­ger­lerdiń atqaratyn róli zor. Bul baǵytta jumystar qa­laı uıymdastyrylyp jatyr? – Kóktemgi áskerge shaqyrý jumysy qyzý júrip jatyr. Kún saıyn ár aýdan ret-retimen keledi. Osylaısha jyl saıyn 1000-nan asa balany áskerge jiberemiz. Árıne, áskerge jiberemiz dep aıta salý ońaı, onyń astarynda qanshama eseli eńbek jatyr. Biz eń aldymen áskerge baratyn jastardyń densaýlyǵyn saraptaıtyn dárigerler quramyn óte sátti jasaqtadyq dep aıta alamyn. Dál qazir 12 dáriger jumys isteıdi. Munda kelgen jasóspirimder eń aldymen psıhologııalyq test tapsyrady. Nashaqorlyqqa baılanysty tekserýden ótedi. Sońǵy jyldary jastar arasynda júrek, búırek aýrýlarynyń kóbeıýine baılanys­ty dárigerler quramyna kardıolog pen ýrologty da qosqanbyz. Departament basshysy, polkovnık Baqyt Ábdibaev osy qyzmetine kelgennen keıin aýdandyq áskerı komıssarıattar ǵımarattarynyń bárin aralap, jaı-kúıin kórip, oblystyq ákimdikke barlyq jaǵdaıdy baıandaǵan bolatyn. Oblys basshylyǵyna úlken rahmet, qarjy bólip, nátıjesinde ǵımarattarymyz jóndelip, dárigerler quramy kóbeıip, qajetti medısınalyq qural-jabdyqtardyń bári alyndy. Sonyń nátıjesinde jumys sapasy da artyp, sońǵy úsh jyldan beri bizdiń komıssııanyń qorytyndysyn alyp, Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge attanǵan jasóspirimder arasynda densaýlyǵy syr berip, merziminen buryn áskerden bosap kelgen jas­tar joq. Naýryz aıynda Taraz qalasynda respýblıkalyq oqý-jattyǵý jıyndaryn ótkizip, barlyq oblystardan arnaıy kelgen ókilder tájirıbe almasyp, jergilikti departamenttiń jumys sapasyna joǵary deńgeıde baǵa berip ketti. Sodan bolar, sońǵy eki jyl qatarynan respýblıka boıynsha «Eń úzdik qorǵanys departamenti» degen ataqty jeńip alyp, aýyspaly týdy eshkimge bergenimiz joq. – Bul joly shaqyrylǵan jastardyń kóńil-kúıi, densaý­lyǵynyń jaı-kúıi qalaı eken? – Dál qazir áskerge ótken ǵasyrdyń sońynda, ıaǵnı elimiz naǵyz ekonomıkalyq qıyndyqty bastan ótkergen 90-shy jyl­dardyń sońynda dúnıege kelgen jasóspirimder shaqyrylyp jatyr. Bul býynnyń balalyq shaqtary óte qıyn kezeńge tap kelip, turmys taýqymetin kóp tartqany bárimizge belgili. Iá, kóptegen otbasylardyń balalary sol jyldary durystap tamaq ishpeı, shıetteı shaqtarynan «shaǵylyp» óskendikten, osy kóktemde áskerı komıssarıat tabaldyryǵyn attap otyrǵan jasóspirimderdiń arasynda ásker qataryna densaýlyqtary jaramaıtyndar edáýir kóp bolatyn shyǵar degen kúdiktiń bolǵany ras. Kúdigimiz beker eken, komıssııadan ótip jatqan jastardyń arasynda áljýazdary óte az. Bul, árıne, bir jaǵy olardyń aldymen aýdandyq áskerı komıssarıattan iriktelip kelgendiginen de bolar. Áıteýir, qýanyshtysy – Jambylda naǵyz jaýynger, densaýlyǵy myqty, sporttan habary bar, alymdy jastardyń qatary kóp ekenine kózimiz anyq jetip otyr. Bir jyldary bala kezinde Qytaıdyń arzan aıaq kıimderin kıip óskendikten, «maıtaban» jastar kóbeıip ketken bolatyn. Qazir jyl saıyn onyń kórsetkishi tómen túsip keledi. Buǵan deıingi shaqyrýlardaǵy komıssııalardyń bergen qorytyndysyn saraptaıtyn bolsaq, búginde qalalyqtarǵa qaraǵanda aýyl jastarynyń densaýlyǵy myqty. Qala balalarynda kóbinese kórý qabiletiniń nasharlyǵy, qos janarynyń álsizdigi baıqalady. Bul, árıne, azannan keshke deıin kompıýter, teledıdar, uıaly telefonǵa shuqshııýdyń arqasynda jabysqan dert ekeni anyq. – Jastardyń áskerge barý­ǵa, Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge degen ynta-yqylastary qandaı? – Ár shaqyrý maýsymy aıaqtalǵan soń kelesi naýqanǵa deıin bizdiń mamandar zertteý jumystarymen aınalysady. Iаǵnı, mamandar boryshyn óteýge shaqyrylatyn aýyl-aýyldaǵy jastardy túgeldeı derlik izdestirip, surastyryp, málimet jınaıdy. Mysaly, joǵary oqý ornynda oqıtyn nemese dene kemistigi bar múgedek jastardy ásker qataryna shaqyryp, áýrege salýdyń eshqandaı qajeti joq. Al, áskerge barýdyń barlyq talaptaryna saı jasóspirimderdi mamandar aldyn ala zerttep, onyń dál qazir qaıda, qandaı ispen shuǵyldanyp júr, quqyq qorǵaý organdarynyń tiziminde bar-joǵy, densaýlyǵyna baılanysty medısına mekemeleriniń tiziminde tirkelgen be, mine, osynyń bárin bilip otyrady. Jalpy alǵanda, búginde áskerge barǵysy keletin jastardyń qatary mol. Muny, árıne, bir jaǵy qazir kez kelgen quqyq qorǵaý organdaryna jumysqa turý úshin áskerı bılettiń mindetti túrde qajet ekenimen de baılanystyrýǵa bolady. Biraq, eń bastysy, qazir halyqtyń elimizdiń áskerine degen seniminiń bekip, jastardyń boıynda otansúıgishtik, patrıottyq sezimniń artyp kele jatqanyn baıqaımyz. Áńgimelesken Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy.