Bárimizge belgili, qazaqtyń ádebı-mádenı, rýhanı ómirinde Semeıdiń alatyn orny erekshe. Ásirese, Abaı ómir súrgen ýaqytta mádenıettiń, ónerdiń ortalyǵy bolǵan shahar búgingi urpaqqa tanymdyq turǵydan tárbıe beretin mádenıettiń qaınar bulaǵy retinde saqtalyp qaldy. Sondyqtan, kórme jas urpaqty ótkenniń tarıhı qundylyqtaryn Semeı óńirine belgili, qylqalam sheberleriniń shyǵarmashylyq týyndylary arqyly tanystyrýdy maqsat etipti. Ekspozısııada turǵan shyǵysqazaqstandyq sýretshi-keskindemeshilerdiń shyǵarmalaryna qarap: «Áli Abaıdy tolyq oqyp, tanyp-bilgen joqpyz-aý», dep eriksiz tolǵana kóz salasyń. Uly aqynnyń ulylyǵyn, Abaı eliniń kıeli qadir-qasıetin qylqalam ushymen jetkizgen Maqash Álıaqparov, Tóleýǵazy Baıǵalıev, Mıhaıl Belıaev, Nurbulan О́tepbaev, Talǵat Tatıev sııaqty sýretshiler týyndylaryn kóre alasyz. Iаǵnı, halqymyzdyń rýhanı kósemderi Abaı, Shákárim, Muhtardy oqyp ósken sýretshiler óz shyǵarmalaryna dala áýenderin, dala rýhyn ózek etipti.
– Al, bizder halqymyzdyń rýhanııatyn oıatý úshin uly babalarymyzdyń jazǵandaryn únemi oqyp-bilip júrýimiz kerek, – deıdi kórmeni tamashalaǵan jastar Erhan Tátken men Zulqarnaı Ermuratuly.
Oblystyq kórkemsýret murajaıy ekskýrsııa bóliminiń meńgerýshisi Qalqesh Orazbaıqyzynyń aıtýynsha, jalpy, Semeıdegi murajaı qoryndaǵy bul týyndylar ulttyq mádenıetimizdiń qundy dúnıeleri bolyp sanalady. Jádigerlerdi keıingi urpaqqa nasıhattaý arqyly halqymyzdyń mádenıetin tanytýdamyz. Aldaǵy ýaqytta Pavlodar men Semeı murajaılary arasyndaǵy áriptestik baılanys boıynsha shyǵarmashylyq birqatar jobalar júzege aspaqshy. Murajaı Abaıdyń týǵanyna 95 jyl tolýy qarsańynda Muhtar Áýezovtiń usynysymen 1940 jyly qurylǵan desek, onyń negizgi qoryn 1885 jyly ólketaný murajaıyna Abaıdyń ózi tapsyrǵan zattar quraıdy. Abaıdyń 150 jyldyq mereıtoıyna oraı murajaı memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq «Jıdebaı-Bórili» qoryq-murajaıy bolyp qaıta quryldy. Qoryq-murajaı qorynda 20 myńnan astam jádiger saqtaýly, 12 950 kitaby bar ǵylymı kitaphana jáne kóshirme jasaıtyn ǵylymı-tehnıkalyq bólim jumys isteıdi.
Sonymen birge, «Abaı atyndaǵy Semeı memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq qoryq» murajaıynyń dırektory Jandos Áýbákirovtiń aıtýynsha, murajaıdyń ǵylymı qyzmetkerleri bıyl Omby memlekettik muraǵatyna baryp Abaıdyń ómiri men shyǵarmashylyǵy, onyń aqyndyq aınalasy týraly derekter men qujattar izdestirýde. Al, Ertistiń Kereký óńirine semeılikter jıi keledi. Byltyr Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner murajaıynda kórme ótken bolatyn. Sondaı-aq, Lebıaji aýdanynda uıymdastyrylatyn «Abaı oqýlarynan» shet qalǵan kezi joq. Eki oblystaǵy murajaı qyzmetkerleri ózara tájirıbe almasyp, sheberlikterin shyńdaýda. Búginde ótip jatqan «Abaı. Shyńǵystaý. Semeı» kórmesi Semeı-Kereký óńirlik murajaıynyń birlesken rýhanı-mádenı sharalary bolyp tabylady. Kórme mamyrdyń 20-syna deıin jalǵasady.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
PAVLODAR.
Bárimizge belgili, qazaqtyń ádebı-mádenı, rýhanı ómirinde Semeıdiń alatyn orny erekshe. Ásirese, Abaı ómir súrgen ýaqytta mádenıettiń, ónerdiń ortalyǵy bolǵan shahar búgingi urpaqqa tanymdyq turǵydan tárbıe beretin mádenıettiń qaınar bulaǵy retinde saqtalyp qaldy. Sondyqtan, kórme jas urpaqty ótkenniń tarıhı qundylyqtaryn Semeı óńirine belgili, qylqalam sheberleriniń shyǵarmashylyq týyndylary arqyly tanystyrýdy maqsat etipti. Ekspozısııada turǵan shyǵysqazaqstandyq sýretshi-keskindemeshilerdiń shyǵarmalaryna qarap: «Áli Abaıdy tolyq oqyp, tanyp-bilgen joqpyz-aý», dep eriksiz tolǵana kóz salasyń. Uly aqynnyń ulylyǵyn, Abaı eliniń kıeli qadir-qasıetin qylqalam ushymen jetkizgen Maqash Álıaqparov, Tóleýǵazy Baıǵalıev, Mıhaıl Belıaev, Nurbulan О́tepbaev, Talǵat Tatıev sııaqty sýretshiler týyndylaryn kóre alasyz. Iаǵnı, halqymyzdyń rýhanı kósemderi Abaı, Shákárim, Muhtardy oqyp ósken sýretshiler óz shyǵarmalaryna dala áýenderin, dala rýhyn ózek etipti.
– Al, bizder halqymyzdyń rýhanııatyn oıatý úshin uly babalarymyzdyń jazǵandaryn únemi oqyp-bilip júrýimiz kerek, – deıdi kórmeni tamashalaǵan jastar Erhan Tátken men Zulqarnaı Ermuratuly.
Oblystyq kórkemsýret murajaıy ekskýrsııa bóliminiń meńgerýshisi Qalqesh Orazbaıqyzynyń aıtýynsha, jalpy, Semeıdegi murajaı qoryndaǵy bul týyndylar ulttyq mádenıetimizdiń qundy dúnıeleri bolyp sanalady. Jádigerlerdi keıingi urpaqqa nasıhattaý arqyly halqymyzdyń mádenıetin tanytýdamyz. Aldaǵy ýaqytta Pavlodar men Semeı murajaılary arasyndaǵy áriptestik baılanys boıynsha shyǵarmashylyq birqatar jobalar júzege aspaqshy. Murajaı Abaıdyń týǵanyna 95 jyl tolýy qarsańynda Muhtar Áýezovtiń usynysymen 1940 jyly qurylǵan desek, onyń negizgi qoryn 1885 jyly ólketaný murajaıyna Abaıdyń ózi tapsyrǵan zattar quraıdy. Abaıdyń 150 jyldyq mereıtoıyna oraı murajaı memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq «Jıdebaı-Bórili» qoryq-murajaıy bolyp qaıta quryldy. Qoryq-murajaı qorynda 20 myńnan astam jádiger saqtaýly, 12 950 kitaby bar ǵylymı kitaphana jáne kóshirme jasaıtyn ǵylymı-tehnıkalyq bólim jumys isteıdi.
Sonymen birge, «Abaı atyndaǵy Semeı memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq qoryq» murajaıynyń dırektory Jandos Áýbákirovtiń aıtýynsha, murajaıdyń ǵylymı qyzmetkerleri bıyl Omby memlekettik muraǵatyna baryp Abaıdyń ómiri men shyǵarmashylyǵy, onyń aqyndyq aınalasy týraly derekter men qujattar izdestirýde. Al, Ertistiń Kereký óńirine semeılikter jıi keledi. Byltyr Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner murajaıynda kórme ótken bolatyn. Sondaı-aq, Lebıaji aýdanynda uıymdastyrylatyn «Abaı oqýlarynan» shet qalǵan kezi joq. Eki oblystaǵy murajaı qyzmetkerleri ózara tájirıbe almasyp, sheberlikterin shyńdaýda. Búginde ótip jatqan «Abaı. Shyńǵystaý. Semeı» kórmesi Semeı-Kereký óńirlik murajaıynyń birlesken rýhanı-mádenı sharalary bolyp tabylady. Kórme mamyrdyń 20-syna deıin jalǵasady.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
PAVLODAR.
Qoǵam • Keshe
Moıynqum aýdanynda órt sóndirý bólimi ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Bıyl elimizde jarty mıllıonnan astam adamdy jumyspen qamtý josparlanǵan
Qazaqstan • Keshe
Aleksandr Býblık Dýbaıda ótip jatqan týrnırdi sátti bastady
Tennıs • Keshe
Eınshteın ózin «alaıaq» sezingen be?
Qoǵam • Keshe