Aýrýhana men emhanalardy akkredıtteýden ótkizý – medısınalyq qyzmet sapasyna áser etetin mańyzdy quraldyń biri jáne emdeý qaýipsizdiginiń kepili. «Akkredıtteý» sózi latyn tilinen engen, ıaǵnı «senim bildiremin» degen maǵynany bildiredi. Ol medısınalyq ǵylym men tehnologııanyń qazirgi zamanǵy damýy negizinde belgilengen standarttarǵa sáıkestigin baǵalaý úshin qoldanylady.
Búgingi tańda halyqqa sapaly jáne qaýipsiz medısınalyq kómek kórsetý kepili retinde medısınalyq uıymnyń syrtqy jáne ishki keshendi baǵalaýdan ótýiniń mańyzy zor. Bul óz kezeginde memlekettik jáne jekemenshik medısınalyq uıymdar arasynda básekelestik orta qalyptastyrady, dárigerlik kómektiń sapasyn arttyrady.
Qazaqstanda medısınalyq uıymdardy akkredıtteýden ótkizý rásimi 2009 jyldan bastaý alady. Jyl sanap elimizde keshendi baǵalaýdan ótýge ótinish berýshi medısınalyq uıymdar sany ulǵaıýda. Onyń birneshe sebebi bar. Birinshiden, densaýlyǵyna kóńil bóletin, dárigerler kómegine júginetin jandardyń sany kóbeıip keledi. Olar standarttarǵa sáıkestigi tekserilgen mekemege senedi. Onymen qosa, barlyq aýrýhanalar men emhanalarda emdeýdiń nátıjesi men sapasyna jaýapkershilik artty. Sebebi, azamattar medısınalyq qyzmet sapasyna joǵary talap qoıady. Ekinshiden, akkredıtteýden ótýge ótinish bildire otyryp, tipti jekemenshik emhananyń ózi memlekettik tapsyrys ala alady.
Akkredıtteý – ádildik, jarııalylyq jáne aıqyndyq qaǵıdattaryna negizdelgen, ári básekege qabiletti densaýlyq saqtaýdy qalyptastyrý, medısınalyq kómektiń sapasyn jaqsartý úshin, tegin ári erikti túrde júrgiziledi. Ol uıymnyń belgilengen normatıvterge saı jumys isteý deńgeıin naqty baǵalaý jáne qyzmet sapasyn úzdiksiz jaqsartýdyń joldaryn anyqtaýǵa paıdalanylady. Mysal retinde, dárilik qaýipsizdikke toqtalaıyq. Jańa preparattar sanynyń jyl sanap artýyna baılanysty búgingi tańda farmasevterge úlken jaýapkershilik júktelgen. Sebebi, sertıfıkattalǵan bilikti farmasevt dárilik zattardy tańdaıdy, tapsyrys beredi, medısınalyq personal kórsetetin farmasevtıkalyq qyzmetterdi baqylaıdy, qyzmetkerler men pasıentterge keńes beredi.
Eske salsaq, 2013 jyly medısınalyq uıymdardy akkredıtteýdiń nátıjesi qarasha aıynda belgili boldy. Ol kezde 154 medısınalyq uıymnyń 27-si syrtqy jáne ishki keshendi baǵalaýdan ótpeı qalǵan bolatyn. Ol uıymdar akkredıtteýden ótýge ótinimdi qaıta bermesten buryn, syrtqy keshendi baǵalaý nátıjeleri boıynsha anyqtalǵan eskertýlerdi joıyp, qyzmetiniń negizgi kórsetkishterin jaqsartý jóninde jumystar júrgizýi tıis. Mine, sondyqtan da akkredıtteý – medısınalyq qyzmet sapasy men qaýipsizdiginiń mańyzdy kórsetkishi. Ol densaýlyq saqtaý mekemeleri úshin odan ári damý, emdelýshilerdiń qaýipsizdigi men medısınalyq qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý maqsatynda oılastyrylyp jasalǵan qadam.
Gúlzııa Qýandyqova,
«Respýblıkalyq densaýlyq saqtaýdy damytý ortalyǵy» RMK Akkredıtteý ortalyǵynyń mamany.
