2014 jylǵy 4 naýryz, Astana, Úkimet Úıi
Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa salasynda kórsetetin memlekettik qyzmet standarttaryn bekitý jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keıbir sheshimderiniń kúshi joıyldy dep taný týraly
«Memlekettik kórsetiletin qyzmetter týraly» 2013 jylǵy 15 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 6-babynyń 3) tarmaqshasyna jáne 9-babynyń 11) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan:
1) «О́lshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty;
2) «Metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty;
3) «Sáıkestikti rastaý, akkredıtteý, taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi sarapshy-aýdıtordy attestattaý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty;
4) «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Týyn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańbasyn daıyndaý úshin lısenzııa berý, qaıta resimdeý, lısenzııanyń telnusqalaryn berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty;
5) «Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda qoldanylatyn halyqaralyq, óńirlik standarttardy jáne shetel memleketteri standarttaryn, shetel memleketteri uıymdarynyń standarttaryn, tehnıkalyq-ekonomıkalyq aqparat jikteýishterin, standarttaý, sáıkestikti rastaý jáne akkredıtteý jónindegi qaǵıdalaryn, normalary men usynymdaryn esepke alý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty;
6) «Memlekettik basqarý organdarynyń, jeke jáne zańdy tulǵalardyń metrologııalyq qyzmetter jumysyn júzege asyrýy jónindegi normatıvtik qujattardy kelisý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty bekitilsin.
2. Mynalardyń kúshi joıyldy dep tanylsyn:
1) «Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa salasynda kórsetetin memlekettik qyzmet standarttaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 31 tamyzdaǵy № 1129 qaýlysy (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2012 j., № 68, 991-qujat);
2) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń «Jeke jáne zańdy tulǵalarǵa kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń tizilimin bekitý týraly» 2010 jylǵy 20 shildedegi № 745 jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa salasynda kórsetetin memlekettik qyzmet standarttaryn bekitý týraly» 2012 jylǵy 31 tamyzdaǵy № 1129 qaýlylaryna ózgerister engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 7 maýsymdaǵy № 587 qaýlysy (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2010 j., № 44, 401-qujat).
3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.AHMETOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń
2014 jylǵy 4 naýryzdaǵy №175 qaýlysymen bekitilgen
«О́lshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty
1. Jalpy erejeler
1. «О́lshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmeti (budan ári – memlekettik kórsetiletin qyzmet).
2. Memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyn Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi (budan ári – Mınıstrlik) ázirledi.
3. Memlekettik qyzmetti Mınıstrliktiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti (budan ári – kórsetiletin qyzmetti berýshi) kórsetedi.
Qujattardy qabyldaý jáne memlekettik qyzmet kórsetý nátıjelerin berý kórsetiletin qyzmetti berýshiniń keńsesi arqyly júzege asyrylady.
2. Memlekettik qyzmet kórsetý tártibi
4. Memlekettik qyzmet kórsetý merzimi:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattar toptamasy tapsyrylǵan sátten bastap – 20 (jıyrma) jumys kúni;
2) qujattar toptamasyn tapsyrý úshin kútýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 20 (jıyrma) mınýt;
3) qyzmet kórsetýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 15 (on bes) mınýt.
5. Memlekettik qyzmet kórsetý nysany: qaǵaz túrinde.
6. Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesi – ólshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkat berý.
Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesin usyný nysany: qaǵaz túrinde.
7. Memlekettik qyzmet jeke jáne zańdy tulǵalarǵa (budan ári – kórsetiletin qyzmetti alýshy) tegin negizde kórsetiledi.
8. Kórsetiletin qyzmetti berýshiniń jumys kestesi – Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasyna sáıkes demalys jáne mereke kúnderinen basqa, dúısenbiden bastap jumany qosa alǵanda, saǵat 13.00-den 14.30-ǵa deıin túski úzilispen saǵat 9.00-den 18.30-ǵa deıin. Memlekettik qyzmet aldyn ala jazylýsyz jáne jedeldetip qyzmet kórsetýsiz kezek tártibimen kórsetiledi.
9. Kórsetiletin qyzmetti alýshy (ne senimhat boıynsha onyń ókili) kórsetiletin qyzmetti berýshige júgingen kezde memlekettik qyzmetti kórsetý úshin qajetti qujattardyń tizbesi:
1) osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha ótinish;
2) «QR MО́J. О́lshem quraldarynyń tıpin synaý men bekitýdi júrgizý tártibi» QR ST 2.21-2007 (budan ári – QR ST 2.21-2007) sáıkes memlekettik ǵylymı-metrologııalyq ortalyq bekitken sáıkestik vedomosy qosa beriletin synaqtar aktisi jáne synaq hattamalary;
3) «QR MО́J. О́lshem quraldarynyń tıpin bekitý maqsattaryna arnalǵan synaq baǵdarlamalary. Negizgi erejeler» QR ST 2.6-2003 sáıkes memlekettik ǵylymı-metrologııalyq ortalyq bekitken synaqtyń baǵdarlamasy;
4) «QR MО́J. О́lshem quraldaryn salystyryp tekserý ádistemeleri. Ázirleý, bekitý jáne qoldaný táribi» QR ST 2.63-2003 sáıkes memlekettik ǵylymı-metrologııalyq ortalyq bekitken salystyryp tekserý ádistemesi;
5) eki danada 13h18 nemese 18h24 jalpy túriniń fotosýreti bar QR ST D 2.21-2007 qosymshasyna sáıkes nysan boıynsha ólshem quraldarynyń tıpin sıpattaý jobasy;
6) memlekettik jáne orys tilderinde usynylatyn ólshem quraldarynyń tolyq tehnıkalyq jáne metrologııalyq sıpattamasyn qamtıtyn óndirýshi fırmanyń qujattama jıyntyǵy;
7) tıpin sıpattaýdy ashyq baspada jarııalaýǵa ruqsat etý týraly alýshynyń haty;
8) olardyń ólshem quraldaryn Qazaqstan Respýblıkasynda paıdalaný prosesinde salystyryp tekserý quraldarymen qamtamasyz etý týraly málimetter, sondaı-aq olarǵa servıstik qyzmet kórsetetin jáne jóndeý júrgizetin kásiporyndar men uıymdar týraly málimetter.
3. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri boıynsha ortalyq memlekettik organdardyń, kórsetiletin qyzmetti berýshiniń jáne (nemese) olardyń laýazymdy adamdarynyń sheshimderine, áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný tártibi
10. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri boıynsha Mınıstrliktiń, kórsetiletin qyzmet berýshiniń jáne (nemese) olardyń laýazymdy adamdarynyń sheshimderine, áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný: shaǵym osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartynyń 12-tarmaǵynda kórsetilgen mekenjaı boıynsha kórsetiletin qyzmetti berýshi basshysynyń atyna ne: 010000, Astana qalasy, Qabanbaı batyr dańǵyly, 32/1, «Transporttower» ǵımaraty, № 2117 kabınet mekenjaıy, telefony: 8 (7172) 24-04-75, 29-08-48 boıynsha Mınıstrlik basshysynyń atyna beriledi.
Shaǵymdar pochta arqyly jazbasha nysanda ne kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń keńsesi arqyly qolma-qol qabyldanady.
Shaǵymnyń qabyldaǵanyn rastaý shaǵymdy qabyldaǵan adamnyń tegin, aty-jónin, berilgen shaǵymǵa jaýap alý merzimi men ornyn kórsete otyryp, ony kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń keńsesinde tirkeý (mórtaban, kiris nómiri jáne kúni) bolyp tabylady. Tirkelgennen keıin shaǵym jaýapty oryndaýshyny aıqyndaý jáne tıisti sharalar qabyldaý úshin kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń basshysyna jiberiledi.
Kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń atyna kelip túsken kórsetiletin qyzmetti alýshynyń shaǵymy tirkelgen kúninen bastap bes jumys kúni ishinde qaralýǵa jatady. Shaǵymdy qaraý nátıjeleri týraly dáleldi jaýap kórsetiletin qyzmetti alýshyǵa pochta baılanysy arqyly ne kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń keńsesinde qolma-qol beriledi.
Kórsetilgen memlekettik qyzmet nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda, kórsetiletin qyzmetti alýshy memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn baǵalaý jáne baqylaý jónindegi ýákiletti organǵa shaǵymmen júgine alady.
Kórsetiletin qyzmetti alýshynyń memlekettik qyzmet kórsetý sapasyn baǵalaý jáne baqylaý jónindegi ýákiletti organnyń mekenjaıyna túsken shaǵymy tirkelgen kúninen bastap on bes jumys kúni ishinde qaralýǵa jatady.
11. Kórsetilgen memlekettik qyzmet nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda kórsetiletin qyzmetti alýshynyń zańnamada belgilengen tártippen sotqa júginýge quqyǵy bar.
4. Memlekettik kórsetiletin qyzmet kórsetý erekshelikteri eskerilgen ózge de talaptar
12. Memlekettik qyzmet kórsetý oryndarynyń mekenjaılary kórsetiletin qyzmetti berýshiniń www.memst.kz ınternet-resýrsynda, «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter» bóliminde ornalastyrylǵan.
13. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵy arqyly qashyqtyqtan qol jetkizý rejıminde memlekettik qyzmet kórsetýdiń tártibi men mártebesi týraly aqparatty alý múmkindigi bar.
14. Memlekettik qyzmet kórsetý máseleleri jónindegi anyqtama qyzmetteriniń baılanys telefondary: 8 (7172) 79-34-32, 79-32-85. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵy: 1414.
«О́lshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkatyn berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna qosymsha
Nysan
О́lshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkat alýǵa ótinish
___________________________________________________________
(kórsetiletin qyzmetti berýshiniń tolyq ataýy)
__________________________________________________________________
(zańdy tulǵanyń tolyq ataýy nemese jeke tulǵanyń T.A.Á.)
Mynadaı ólshem quralynyń __________________________________________
(ólshem quralynyń tolyq ataýy jáne belgilenýi)
_________________________________________________________________
(óndirýshiniń, shyǵarylǵan eliniń ataýy)
_____________________________tıpin bekitý týraly sertıfıkat berýdi suraımyn.
Qosymsha:__________________________________________________________
(qosa beriletin qujattar ataýy)
О́ndirilgen jáne shetten ákelingen ólshem quraldarynyń bekitilgen tıpke sáıkestigine ólshem quraldarynyń tıpin bekitý týraly sertıfıkattyń qoldanylý merziminde kepildik beremiz.
Basshy/jeke tulǵa ______________________
M.O. (qoly, tegi, aty-jóni)
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń
2014 jylǵy 4 naýryzdaǵy №175 qaýlysymen bekitilgen
«Metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty
1. Jalpy erejeler
1. «Metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmeti (budan ári – memlekettik kórsetiletin qyzmet).
2. Memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyn Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi (budan ári – Mınıstrlik) ázirledi.
3. Memlekettik qyzmetti Mınıstrliktiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy «Qazaqstan metrologııa ınstıtýty (QazMetrIn)» respýblıkalyq memlekettik kásiporny (budan ári – kórsetiletin qyzmetti berýshi) kórsetedi.
Qujattardy qabyldaý jáne memlekettik qyzmet kórsetý nátıjelerin berý kórsetiletin qyzmetti berýshiniń keńsesi arqyly júzege asyrylady.
2. Memlekettik qyzmet kórsetý tártibi
Memlekettik qyzmet kórsetý merzimi:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattar toptamasy tapsyrylǵan sátten bastap – 20 (jıyrma) jumys kúni;
2) qujattar toptamasyn tapsyrý úshin kútýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 20 (jıyrma) mınýt;
3) qyzmet kórsetýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 15 (on bes) mınýt.
5. Memlekettik qyzmetkórsetý nysany: qaǵaz túrinde.
6. Memlekettik qyzmetkórsetý nátıjesi – ólshem quraldarynyń metrologııalyq attestattalǵany týraly sertıfıkat berý.
Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesin usyný nysany: qaǵaz túrinde.
7. Memlekettik qyzmet jeke jáne zańdy tulǵalarǵa (budan ári – kórsetiletin qyzmetti alýshy) aqyly negizde kórsetiledi. Memlekettik qyzmet kórsetý quny «Memlekettik múlik týraly» 2011 jylǵy 1 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes kórsetiletin qyzmetti berýshiniń basshysy bekitken Baǵa preıskýrantyna sáıkes 0, 35 aılyq eseptik kórsetkishti quraıdy.
Tólem banktik operasııalardyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar jáne ekinshi deńgeıdegi bankter arqyly qolma-qol nemese qolma-qol emes nysanda júzege asyrylady.
8. Kórsetiletin qyzmetti berýshiniń jumys kestesi – Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasyna sáıkes demalys jáne mereke kúnderinen basqa, dúısenbiden bastap jumany qosa alǵanda, saǵat 13.00-den 14.30-ǵa deıin túski úzilispen saǵat 9.00-den 18.30-ǵa deıin. Memlekettik qyzmetaldyn ala jazylýsyz jáne jedeldetip qyzmet kórsetýsiz kezek tártibimen kórsetiledi.
9. Kórsetiletin qyzmetti alýshy (ne senimhat boıynsha onyńókili) kórsetiletin qyzmetti berýshige júgingen kezde memlekettik qyzmetti kórsetý úshin qajetti qujattardyń tizbesi:
1) osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha ólshem quraldaryn metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berýge ótinish;
2) ólshem quraldaryn ázirleýge arnalǵan tehnıkalyq tapsyrma nemese ony aýystyratyn, ólshem quraldaryna qoıylatyn talaptardy qamtıtyn qujat jáne tehnıkalyq sharttar (eger olardy ázirleý kózdelse);
3) ólshem quraldarynyń tolyq tehnıkalyq jáne metrologııalyq sıpattamasyn qamtıtyn óndirýshi fırmanyń qujattama jıyntyǵy, memlekettik jáne orys tilderinde;
4) oń nátıjeleri bar eksperımenttik zertteýlerdiń hattamasy;
5) ólshem quralyn salystyryp tekserý ádistemesine arnalǵan bekitilgen qujat (paıdalaný qujattarynda salystyryp tekserý ádistemesi bolmasa);
6) metrologııalyq attestattaýdyń bekitilgen baǵdarlamasy;
7) eksperımenttik zertteýler kezinde qoldanylǵan ólshem quralyn salystyryp tekserý týraly sertıfıkat.
Avtomatty basqarý júıelerine jáne basqa júıelerge (keshenderge) kiretin ólsheýish arnalardy metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berý jóninde qyzmetter usyný úshin mynalar qosymsha usynylady:
1) júıeniń (keshenniń) tolyq tehnıkalyq jáne metrologııalyq sıpattamasyn qamtıtyn júıege (keshenge) arnalǵan tehnıkalyq qujattar;
2) metrologııalyq attestattaýǵa jatatyn ólsheýish arnalardyń tizbesi, metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat nemese ólsheýish arnanyń qurama elementteri bolyp tabylatyn ólshem quraldaryn salystyryp tekserýdi rastaıtyn qujattar.
Tehnıkalyq qujattama memlekettik jáne/nemese orys tilderinde usynylýy tıis.
3. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri boıynsha ortalyq memlekettik organdardyń, kórsetiletin qyzmetti berýshiniń jáne (nemese) olardyń laýazymdy adamdarynyń sheshimderine, áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný tártibi
10. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri boıynsha Mınıstrliktiń, kórsetiletin qyzmetti berýshiniń jáne (nemese) olardyń laýazymdy adamdarynyń sheshimderine, áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný: shaǵym osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartynyń 12-tarmaǵynda kórsetilgen mekenjaı boıynsha kórsetiletin qyzmetti berýshi basshysynyń atyna ne010000, Astana qalasy, Orynbor kóshesi, 11, «Etalon ortalyǵy» ǵımaraty, № 33 kabınet mekenjaıy, telefony: 8 (7172) 79-33-48 boıynsha Mınıstrliktiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti (budan ári – Komıtet) basshysynyń atyna, ne 010000, Astana qalasy, Qabanbaı batyr dańǵyly, 32/1, «Transporttower» ǵımaraty, № 2117 kabınet mekenjaıy, telefony: 8 (7172) 24-04-75, 29-08-48 boıynsha Mınıstrlik basshysynyń atyna beriledi.
Shaǵymdar pochta arqyly jazbasha nysanda ne kórsetiletin qyzmetti berýshiniń, Komıtettiń nemese Mınıstrliktiń keńsesi arqyly qolma-qol qabyldanady.
Shaǵymnyń qabyldanǵanyn rastaý shaǵymdy qabyldaǵan adamnyń tegin, aty-jónin, berilgen shaǵymǵa jaýap alý merzimi men ornyn kórsete otyryp, ony kórsetiletin qyzmetti berýshiniń, Komıtettiń nemese Mınıstrliktiń keńsesinde tirkeý (mórtaban, kiris nómiri jáne kúni) bolyp tabylady. Tirkelgennen keıin shaǵym jaýapty oryndaýshyny aıqyndaý jáne tıisti sharalar qabyldaý úshin kórsetiletin qyzmetti berýshiniń, Komıtettiń nemese Mınıstrliktiń basshysyna jiberiledi.
Kórsetiletin qyzmetti berýshiniń, Komıtettiń nemese Mınıstrliktiń atyna kelip túsken kórsetiletin qyzmetti alýshynyń shaǵymy tirkelgen kúninen bastap bes jumys kúni ishinde qaralýǵa jatady. Shaǵymdy qaraý nátıjeleri týraly dáleldi jaýap kórsetiletin qyzmetti alýshyǵa pochta baılanysy arqyly ne kórsetiletin qyzmetti berýshiniń, Komıtettiń nemese Mınıstrliktiń keńsesinde qolma-qol beriledi.
Kórsetilgen memlekettik qyzmet nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda, kórsetiletin qyzmetti alýshy memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn baǵalaý jáne baqylaý jónindegi ýákiletti organǵa shaǵymmen júgine alady.
Kórsetiletin qyzmetti alýshynyń memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn baǵalaý jáne baqylaý jónindegi ýákiletti organnyń atyna túsken shaǵymy tirkelgen kúninen bastap on bes jumys kúni ishinde qaralýǵa jatady.
11. Kórsetilgen memlekettik qyzmet nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda, kórsetiletin qyzmetti alýshynyń zańnamada belgilengen tártippen sotqa júginýge quqyǵy bar.
4. Memlekettik qyzmet kórsetý erekshelikteri eskerilgen ózge de talaptar
12. Memlekettik qyzmet kórsetý oryndarynyń mekenjaılary kórsetiletin qyzmetti berýshiniń www.kazinmetr.kz ınternet-resýrsynda, «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter» bóliminde ornalastyrylǵan.
13. Kórsetiletin qyzmetti alýshynyń memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵyarqyly memlekettik qyzmet kórsetýdiń tártibi menmártebesi týraly aqparatty qashyqtyqtan qol jetkizý rejıminde alý múmkindigi bar.
14. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi anyqtama qyzmetteriniń baılanys telefondary: 8 (7172) 79-32-74. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵy: 1414.
«Metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna qosymsha
Nysan
Metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat alýǵa ótinish
________________________________________________________________________
(kórsetiletin qyzmetti berýshiniń tolyq ataýy)
_____________________________________________________________________________
(zańdy tulǵanyń tolyq ataýy nemese jeke tulǵanyń T.A.Á.A)
Mynadaı ólshem quralyn________________________________________________
(ólshem quralynyń tolyq ataýy jáne belgilenýi)
________________________________________________________________________________
(óndirýshiniń, shyǵarylǵan eliniń ataýy)
______________metrologııalyq attestattaý týraly sertıfıkat berýdi suraımyn.
Qosymsha:___________________________________________________________________
(qosa beriletin qujattar ataýy)
Basshy/jeke tulǵa __________________________
M.O. (qoly, tegi, aty-jóni)
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń
2014 jylǵy 4 naýryzdaǵy №175 qaýlysymen bekitilgen
«Sáıkestikti rastaý, akkredıtteý, taýardyń shyǵarylǵan elin,Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi sarapshy-aýdıtordy attestattaý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty
1. Jalpy erejeler
1. «Sáıkestikti rastaý, akkredıtteý, taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi sarapshy-aýdıtordy attestattaý» memlekettik kórsetiletin qyzmeti (budan ári – memlekettik kórsetiletin qyzmet).
2. Memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyn Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi (budan ári – Mınıstrlik) ázirledi.
3. Memlekettik qyzmetti Mınıstrliktiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti (budan ári – kórsetiletin qyzmetti berýshi) kórsetedi.
Qujattardy qabyldaý jáne memlekettik qyzmet kórsetý nátıjelerin berý:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshiniń keńsesi;
2) «elektrondyq úkimettiń» www.e.gov.kz veb-portaly (budan ári – portal) arqyly júzege asyrylady.
2. Memlekettik qyzmet kórsetý tártibi
4. Memlekettik qyzmet kórsetý merzimi:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattar toptamasy tapsyrylǵan sátten bastap, sondaı-aq portalǵa júgingen kezde – 15 (on bes) jumys kúni;
2) qujattar toptamasyn tapsyrý úshin kútýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 20 (jıyrma) mınýttan aspaıdy;
3) qyzmet kórsetýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 15 (on bes) mınýt.
5. Memlekettik qyzmet kórsetý nysany: elektrondyq (ishinara avtomattandyrylǵan) jáne (nemese) qaǵaz túrinde.
6. Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesi – sáıkestikti rastaý, akkredıtteý boıynsha sarapshy-aýdıtordyń attestaty (budan ári – attestat) jáne/nemese taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý boıynsha sarapshy-aýdıtordyń biliktilik attestaty (budan ári – biliktilik attestaty), sarapshy-aýdıtor attestatynyń nemese biliktilik attestatynyń telnusqasy.
Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesin usyný nysany: elektrondyq jáne (nemese) qaǵaz túrinde.
Qaǵaz jetkizgishte attestat, biliktilik attestatyn, attestattyń nemese biliktilik attestatynyń telnusqasyn alý úshin júgingen jaǵdaıda, attestat, biliktilik attestaty, attestattyń nemese biliktilik attestatynyń telnusqasy elektrondyq formatta resimdeledi, basyp shyǵarylady jáne kórsetiletin qyzmetti berýshi basshysynyń mórimen jáne qolymen rastalady.
Portal arqyly júgingen kezde memlekettik kórsetiletin qyzmet nátıjesi kórsetiletin qyzmetti berýshiniń ýákiletti adamnyń elektrondyq-sıfrlyq qoltańbasymen (budan ári – ESQ) kýálandyrylǵan elektrondyq qujat nysanynda kórsetiletin qyzmetti alýshynyń «jeke kabınetine» jiberiledi.
7. Memlekettik qyzmet jeke tulǵalarǵa (budan ári – kórsetiletin qyzmetti alýshy) tegin negizde kórsetiledi.
8. Jumys kestesi:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshiniń – Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasyna sáıkes demalys jáne mereke kúnderinen basqa, dúısenbiden bastap jumany qosa alǵanda, saǵat 13.00-den 14.30-ǵa deıin túski úzilispen saǵat 9.00-den 18.30-ǵa deıin. Memlekettik qyzmet aldyn ala jazylýsyz jáne jedeldetip qyzmet kórsetýsiz kezek tártibimen kórsetiledi.
2) portaldyń – táýlik boıy (jóndeý jumystaryn júrgizýge baılanysty tehnıkalyq úzilisterdi qospaǵanda).
9. Kórsetiletin qyzmetti alýshy (ne senimhat boıynsha onyń ókili) júgingen kezde memlekettik qyzmetti kórsetý úshin qajetti qujattardyń tizbesi:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshige:
attestat alý úshin:
osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 1-qosymshaǵa sáıkes kórsetilgen nysan boıynsha jeke tulǵaǵa arnalǵan ótinish;
osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 2-qosymshaǵa sáıkes málimetter nysany;
jeke tulǵanyń sarapshy-aýdıtorlyqqa kandıdattyń attestattaýdyń málimdelgen salasynda myna jumystardy júrgizýge qatysýyn rastaıtyn taǵylymdamalardan ótkeni týraly esepter: ónimder men kórsetiletin qyzmetter boıynsha – 5 (bes) esep (túrli shemalar boıynsha sertıfıkattaý jónindegi jumystar týraly aqparatty qosa alǵanda); jalpy uzaqtyǵy keminde jıyrma jumys kúni taǵylymdamalar týraly menedjment júıesi (qujattamany taldaýdy, tekserýlerge qatysý men olar boıynsha esepter jasaýdy qosa alǵanda), akkredıtteý boıynsha (qujattamany taldaýdy, tekserýlerge qatysý men olar boıynsha esepter jasaýdy qosa alǵanda) – 4 (tórt) esep; personal – personaldy sertıfıkattaý jónindegi organda taǵylymdamadan ótý (keminde 3 esep);
biliktilik attestatyn alý úshin:
osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 1-qosymshaǵa sáıkes kórsetilgen nysan boıynsha jeke tulǵaǵa arnalǵan ótinish;
osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 2-qosymshaǵa sáıkes málimetter nysany;
jeke tulǵanyń taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi jumystardy júrgizýge qatysqanyn rastaıtyn taǵylymdamadan ótkeni týraly esepter – 10 (on) esep.
Attestattyń nemese biliktilik attestatynyń telnusqasyn alý úshin:
Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq aýmaǵyna taralatyn buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalaý arqyly attestattyń nemese biliktilik attestatynyń nómirin, berilgen kúni men qoldanylý merzimin kórsete otyryp, attestatty nemese biliktilik attestatyn jaramsyz dep taný týraly rastama;
erkin nysandaǵy ótinish.
1) portalǵa:
attestat alý úshin:
kórsetiletin qyzmetti alýshynyń ESQ-symen kýálandyrylǵan elektrondyq qujat nysanyndaǵy suraý salý;
osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 2-qosymshaǵa sáıkes málimetter nysany;
jeke tulǵanyń sarapshy-aýdıtorlyqqa kandıdattyń attestattaýdyń málimdelgen salasynda myna jumystardy júrgizýge qatysýyn rastaıtyn taǵylymdamalardan ótkeni týraly esepter: ónimder men kórsetiletin qyzmetter boıynsha – 5 (bes) esep (túrli shemalar boıynsha sertıfıkattaý jónindegi jumystar týraly aqparatty qosa alǵanda); jalpy uzaqtyǵy keminde jıyrma jumys kúni taǵylymdamalar týraly menedjment júıesi (qujattamany taldaýdy, tekserýlerge qatysý men olar boıynsha esepter jasaýdy qosa alǵanda), akkredıtteý boıynsha (qujattamany taldaýdy, tekserýlerge qatysý men olar boıynsha esepter jasaýdy qosa alǵanda) – 4 (tórt) esep; personal – personaldy sertıfıkattaý jónindegi organda taǵylymdamadan ótý (keminde 3 esep);
portalda biliktilik attestatyn alý úshin mynadaı qujattar qajet:
ESQ qoıylǵan elektrondyq qujat nysanyndaǵy suraý salý;
osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 2-qosymshaǵa sáıkes málimetter nysany;
jeke tulǵanyń taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi jumystardy júrgizýge qatysqanyn rastaıtyn taǵylymdamadan ótkeni týraly – 10 (on) esep.
Attestat nemese biliktilik attestaty joǵalǵan, búlingen jaǵdaıda, kórsetiletin qyzmetti alýshynyń portaldaǵy «jeke kabınetinde» attestattyń nemese biliktilik attestatynyń elektrondyq kóshirmesin alý múmkindigi bar.
Portalda elektrondyq suraý salýdy qabyldaý kórsetiletin qyzmetti alýshynyń «jeke kabınetinde» júzege asyrylady. Qujattar kórsetiletin qyzmetti alýshynyń ESQ-symen kýálandyrylǵan qujattardyń elektrondyq kóshirmeleri túrinde usynylady.
Memlekettik aqparattyq júıelerdegi jeke basyn kýálandyratyn qujattardyń málimetterin kórsetiletin qyzmetti berýshi tıisti memlekettik aqparattyq júıelerden portal arqyly ýákiletti adamdardyń ESQ-symen kýálandyrylǵan elektrondyq qujattar nysanynda alady.
Kórsetiletin qyzmetti alýshy barlyq qajetti qujattardy tapsyrǵan kezde:
Kórsetiletin qyzmetti berýshige (qolma-qol ne pochta baılanysy arqyly) – qaǵaz jetkizgishtegi ótinishtiń qabyldanǵanyn rastaý onyń kóshirmesinde qujattar toptamasyn qabyldaý kúni men ýaqytyn kórsete otyryp, kórsetiletin qyzmetti berýshiniń keńsesinde tirkeý týraly belgi bolyp tabylady;
portal arqyly – kórsetiletin qyzmetti alýshynyń «jeke kabınetinde» memlekettik kórsetiletin qyzmet nátıjesin alý kúnin kórsete otyryp, memlekettik qyzmet kórsetý úshin suraý salýdyń qabyldaǵany týraly mártebe kórsetiledi.
3. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri boıynsha ortalyq memlekettik organdardyń, kórsetiletin qyzmetti berýshiniń jáne (nemese) olardyń laýazymdy adamdarynyń sheshimderine, áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný tártibi
10. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri boıynsha Mınıstrliktiń, kórsetiletin qyzmet berýshiniń jáne (nemese) olardyń laýazymdy adamdarynyń sheshimderine, áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný: shaǵym osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartynyń 12-tarmaǵynda kórsetilgen mekenjaı boıynsha kórsetiletin qyzmetti berýshi basshysynyń atyna ne 010000, Astana qalasy, Qabanbaı batyr dańǵyly, 32/1, «Transporttower» ǵımaraty, № 2117 kabınet mekenjaıy, telefony: 8 (7172) 24-04-75, 29-08-48 boıynsha Mınıstrlik basshysynyń atyna beriledi.
Shaǵymdar pochta arqyly jazbasha nysanda ne kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń keńsesi arqyly qolma-qol qabyldanady.
Shaǵymnyń qabyldanǵanyn rastaý shaǵymdy qabyldaǵan adamnyń tegin, aty-jónin, berilgen shaǵymǵa jaýap alý merzimi men ornyn kórsete otyryp, ony kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń keńsesinde tirkeý (mórtaban, kiris nómiri jáne kúni) bolyp tabylady. Tirkelgennen keıin shaǵym jaýapty oryndaýshyny aıqyndaý jáne tıisti sharalar qabyldaý úshin kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń basshysyna jiberiledi.
Kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń atyna kelip túsken kórsetiletin qyzmetti alýshynyń shaǵymy tirkelgen kúninen bastap bes jumys kúni ishinde qaralýǵa jatady. Shaǵymdy qaraý nátıjeleri týraly dáleldi jaýap kórsetiletin qyzmetti alýshyǵa pochta baılanysy arqyly ne kórsetiletin qyzmetti berýshiniń nemese Mınıstrliktiń keńsesinde qolma-qol beriledi.
Shaǵymdaný tártibi týraly aqparatty biryńǵaı baılanys ortalyǵynyń 1414 telefony arqyly alýǵa bolady.
Shaǵymdy portal arqyly jibergen kezde kórsetiletin qyzmetti alýshyǵa «jeke kabınetinen» ótinish týraly aqparat qoljetimdi, ol kórsetiletin qyzmetti berýshi ótinishti óńdeý barysynda (jetkizý, tirkeý, oryndaý týraly belgiler, qaraý nemese qaraýdan bas tartý týraly jaýap) jańartylyp otyrady.
Kórsetilgen memlekettik qyzmet nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda kórsetiletin qyzmetti alýshy memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn baǵalaý jáne baqylaý jónindegi ýákiletti organǵa shaǵymmen júgine alady.
Kórsetiletin qyzmetti alýshynyń memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn baǵalaý jáne baqylaý jónindegi ýákiletti organnyń atyna túsken shaǵymy tirkelgen kúninen bastap on bes jumys kúni ishinde qaralýǵa jatady.
11. Kórsetilgen memlekettik qyzmet nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda kórsetiletin qyzmetti alýshynyń zańnamada belgilengen tártippen sotqa júginýge quqyǵy bar.
4. Memlekettik qyzmet kórsetý, onyń ishinde elektrondyq nysanda kórsetý erekshelikteri eskerilgen ózge de talaptar
12. Memlekettik qyzmet kórsetý oryndarynyń mekenjaılary kórsetiletin qyzmetti berýshiniń www.memst.kz ınternet-resýrsynda, «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter» bóliminde ornalastyrylǵan.
13. Kórsetiletin qyzmetti alýshynyń ESQ bolǵan jaǵdaıda memlekettik kórsetiletin qyzmetti portal arqyly elektrondyq nysanda alý múmkindigi bar.
14. Kórsetiletin qyzmetti alýshynyń portaldaǵy «jeke kabıneti», sondaı-aq memlekettik qyzmetterdi kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵy arqyly qashyqtyqtan qol jetkizý rejıminde memlekettik qyzmet kórsetýdiń tártibi men mártebesi týraly aqparatty alý múmkindigi bar.
15. Memlekettik qyzmet kórsetý máseleleri jónindegi anyqtama qyzmetteriniń baılanys telefondary: 8 (7172) 79-33-12, 79-33-14. Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵy: 1414.
«Sáıkestikti rastaý, akkredıtteý, taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi sarapshy-aýdıtordy attestattaý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 1-qosymsha
nysan
__________________________________________________________________
(attestattaý organynyń tolyq ataýy)
____________________________________________________________boıynsha
(qyzmet baǵyty)
sarapshy-aýdıtorǵa kandıdat__________________________________________________
________________________________________________________________________________
(T.A.Á., JSN, laýazymy, jumys orny, mekenjaıy, telefony)
О́tinish
Meni _____________________________________________________ boıynsha
(qyzmet baǵyty)
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tehnıkalyq retteý júıesiniń sarapshy-aýdıtory retinde attestattaýdy suraımyn.
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tehnıkalyq retteý salasyndaǵy zańnamamen belgilengen sarapshy-aýdıtorlarǵa qoıylatyn talaptardy tolyq oryndaýǵa mindettenemin.
Qoly, kúni
«Sáıkestikti rastaý, akkredıtteý, taýardyń shyǵarylǵan elin, Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi sarapshy-aýdıtordy attestattaý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyna 2-qosymsha
Sáıkestikti rastaý, akkredıtteý, taýardyń shyǵarylǵan elin,Keden odaǵy taýarynyń nemese shetel taýarynyń mártebesin aıqyndaý jónindegi qyzmetti júzege asyrýǵa arnalǵan málimetter nysany
Jalpy aqparat
1. Attestattaý túri __________________________________________________
2. Attestattaýdyń ishki túri __________________________________________
3. Bilimi týraly derekter ____________________________________________
4. Aıaqtaǵan oqý ornynyń ataýy _______________________________________
_________________________________________________________________
О́tinish ıesi týraly derekter:
8. Oqý ornyn bitirgen jyly __________________________________________
9. Dıplom nómiri ___________________________________________________
10. Dıplom boıynsha mamandyǵy _____________________________________
11. Dıplom boıynsha biliktiligi _______________________________________
12. Ǵylymı dárejesi _______________________________________________
13. Sarapshy-aýdıtor attestaty ______________________________________
14. Attestat nómiri _________________________________________________
15. Berilgen kúni ___________________________________________________
16. Jumys orny ____________________________________________________
17. Laýazymy ______________________________________________________
18. Telefony _____________________________________________________
19. Turǵylyqty mekenjaıy _________________________________________
О́ndiristik qyzmeti týraly derekter
20. Eńbek qyzmeti (uıym ataýy, laýazymy, negizgi mindetteri, óndiristik qyzmetti bastaǵan jáne aıaqtaǵan kúni kórsetilsin) ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Standarttaý, sáıkestikti rastaý jáne akkredıtteý boıynsha jumystarǵa qatysqandyǵy týraly derekter
21. Tekseriletin kásiporyn ataýy
22. Tekseriletin kásiporyn mekenjaıy
23. Oryndalǵan jumystar
24. Tekserý kúni
25. Tekserý túri
26. Tekseriletin kásiporyn ataýy
27. Tekseriletin kásiporyn mekenjaıy
28. Oryndalǵan jumystar
29. Tekserý kúni
30. Tekserý túri
Biliktilikti arttyrý týraly derekter
31. Kúni __________________________________________________________
32. Oqytý túri _____________________________________________________
33. Mamandandyrý __________________________________________________
34. Kýálik № _______________________________________________________
35. Oqytýdy ótkizgen oqý ortalyǵy ___________________________________
36. Kúni ___________________________________________________________
37. Oqytý túri _____________________________________________________
38. Mamandandyrý __________________________________________________
39. Kýálik № _______________________________________________________
40. Oqytýdy ótkizgen oqý ortalyǵy ___________________________________
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń
2014 jylǵy 4 naýryzdaǵy №175 qaýlysymen bekitilgen
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Týyn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańbasyn daıyndaý úshin lısenzııa berý, qaıta resimdeý, lısenzııanyń telnusqalaryn berý» memlekettik kórsetiletin qyzmet standarty
1. Jalpy erejeler
1. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Týyn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańbasyn daıyndaý úshin lısenzııa berý, qaıta resimdeý, lısenzııanyń telnusqalaryn berý» memlekettik kórsetiletin qyzmeti (budan ári – memlekettik kórsetiletin qyzmet).
2. Memlekettik kórsetiletin qyzmet standartyn Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi (budan ári – Mınıstrlik) ázirledi.
3. Memlekettik qyzmetti Mınıstrliktiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti (budan ári – kórsetiletin qyzmetti berýshi) kórsetedi.
Qujattardy qabyldaý jáne memlekettik qyzmet kórsetý nátıjelerin berý:
1) memlekettik kórsetiletin qyzmetti berýshiniń keńsesi;
2) «elektrondyq úkimettiń» www.e.gov.kz veb-portaly (budan ári – portal) arqyly júzege asyrylady.
2. Memlekettik qyzmet kórsetý tártibi
4. Memlekettik qyzmet kórsetý merzimi:
1) kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattar toptamasy tapsyrylǵan sátten bastap, sondaı-aq portalǵa júgingen kezde:
lısenzııa berý kezinde – 15 (on bes) jumys kúninen keshiktirmeı;
lısenzııany qaıta resimdeý kezinde – 10 (on) jumys kúninen keshiktirmeı;
lısenzııanyń telnusqalaryn berý kezinde – eki jumys kúni ishinde;
2) qujattar toptamasyn tapsyrý úshin kútýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 20 (jıyrma) mınýt;
3) qyzmet kórsetýdiń ruqsat etilgen eń uzaq ýaqyty – 15 (on bes) mınýt.
5. Memlekettik qyzmet kórsetý nysany: elektrondyq (ishinara avtomattandyrylǵan) jáne (nemese) qaǵaz túrinde.
6. Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesi – Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Týyn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańbasyn daıyndaý úshin lısenzııa berý, qaıta resimdeý, lısenzııanyń telnusqasyn berý ne osy memlekettik kórsetiletin qyzmet standartynyń 10-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda jáne negizder boıynsha memlekettik qyzmet kórsetýden bas tartý týraly dáleldi jaýap.
Memlekettik qyzmet kórsetý nátıjesin usyný nysany: elektrondyq.
Lısenzııa alý, qaıta resimdeý jáne lısenzııanyń telnusqasyn alý úshin kórsetiletin qyzmetti alýshy qaǵaz jetkizgishte júgingen jaǵdaıda, qaıta resimdelgen lısenzııa jáne lısenzııanyń telnusqasy elektrondyq formatta resimdeledi, basyp shyǵarylady jáne kórsetiletin qyzmetti berýshi basshysynyń mórimen jáne qolymen kýálandyrylady.
Portal arqyly júgingen kezde memlekettik qyzmetti kórsetý nátıjesi