Aımaqtar • 11 Tamyz, 2022

Shabyndyq... birde kól, birde shól

67 ret kórsetildi

Shabyndyqqa shalǵy túsip, aýyl jur­ty tórt túliktiń qysqy jemshó­bin qamdaýdyń qamyna kiristi. Bıyl óńir boıynsha 1 mln tonnadan astam shóp daıyndaý josparlanyp otyr. Deı turǵanmen, jazdyń qurǵaq ári ystyq bolýynan shabyndyqtar aıtarlyqtaı shyǵym kórsetpeýde.

Ásirese Baıa­naýyl­da jaǵdaı kúrdeli. Munda gektary­nan jınalatyn shóp nebári – 2-3 sentner. Az ǵana jemshóp úshin dú­nıeniń traktor otynyn shy­ǵyndaǵan sharýalardyń eńbegi esh, teri sor bolýda.

Ertis-Baıan óńirinde qys uzaq. Keıde sáýir aıyna deıin qalyń qar erimeı, baýyrlap jatyp alatynyna baılanysty mal azyǵyn molynan qamdaǵan durys. Osyny negizge alǵan sharýashylyqtar jyl saıyn shópti jospardan asyryp shaýyp júr. Dese de bıyl jaýyn-shashynnyń azdyǵynan aýdandarda shóptiń shyǵymy nashar.

Oblystyq aýyl sharýa­shy­lyǵy basqar­masy ósimdik sharýa­shy­lyǵyn damytý bóli­­mi­niń basshysy Esentaı Múr­sálimovtiń dereginshe, qysqa 1 mln 104 myń tonna shóp qam­dalýǵa tıis. Bul kólem shamamen 1,5 mln gektardan jınalady. Qazirgi ýaqytta 857 myń gektardan shóp shabylyp, jalpy kólemi 500 myń tonnadaı shóp maıalanǵan. Onyń 105 myń tonnasy Ertis ózeniniń jaıylmalarynan shabylypty. Shabyndyqtarǵa jalpy sany

1 786 shalǵy túsirilgen.

– Shóptiń shyǵymdylyǵy boıynsha Ekibastuz aýyldyq aımaǵyndaǵy shabyn­dyqtar táýir nátıje kórsetip otyr, gektarynan 20 sentnerden aınalýda. Tereńkól, Maı aýdandarynda da kórsetkish jaman emes. Taýarly-sút fermalaryn ustap otyrǵan sharýashylyqtar qysqy ýaqytqa pishendeme daıyndaýǵa da kirisip ketti. Ýspen, Sharbaqty, Pavlodar, Jelezın, Tereńkól aýdandary men Aqsý aýyldyq aımaǵy jalpy kólemi 78 myń tonna pishendemeni qysqa saqtaýǵa nıetti. Buǵan qosa keıbir sharýashylyqtar jyldaǵydaı súrlem ázirleýge asyǵýly. Ony tolyqtaı júgeriden bastyratyny sebepti jazǵy agrotehnıkalyq sharalardyń tolyqtaı aıaqtalýyn kútip otyrǵan jaıy bar, – dep baıandady Esentaı Bazarbaıuly.

Atap óterligi, óńirde búginde Aqtoǵaı, Maı, Ýspen aýdandary shóp daıyndaýdan alda keledi. Árqaısysy 120 myń tonnadan astam mal azyǵyn qamdap úlgeripti. Al 256 myń gektardan astam jerge kópjyldyq shópter ekken Pavlodar men Aqsý sharýalary da bilekterin sybanyp, qalyń shalǵynǵa shalǵy túsire bastapty. Atalǵan qos óńirdiń qajettiligi sýarmaly shabyndyqtar esebinen jabylatynyn eskergen jón.

О́kinishke qaraı, Baıanaýyldaǵy sharýa qojalyqtary bıyl jetkilikti shóp jınaı almaıtyny belgili bolýda. Maýsym-shilde aılarynda jaýyn-shashynnyń óte az kólemde túsýinen shabyndyqtar kúıip ketken. Taý bókterlerindegi kódeni amaldap shaýyp jatqan mal ıeleri gektarynan eń kóbi 3,3 sentner jınaıtyndaryn aıtyp qynjyldy. Amaly quryǵan sharýalar qazir Aqqýly men Sharbaqty aýdandarynan erkekshópti (jıtnıak) býmalarmen tasyp jatyr. Jol shyǵynyn esepteýmen ár býma shóp sharýanyń qorasyna jetkende 800-900 teńgege baǵalanady. Bir býmada nebári 20 kg erkekshóp bar. Sonda bir tonna mal azyǵy úshin baıanaýyldyq sharýalar ortasha eseppen 42 500 teńge shyǵyndalyp otyr degen sóz.

– Aldaǵy qys bizdiń sharýashylyq úshin óte qıynǵa soǵatynyn bilemiz. Shabyn­dyqtarymyz kúıip ketti. Syrt­tan shóp satyp alýǵa óte kóp mólsherde qarajat qajet. О́zimiz osydan eki jyl buryn ǵana tyńnan ferma salyp, qora-qopsymyzdy jańadan turǵyzdyq. Mal azyǵy máselesi bizdiń aýmaqtaǵy sharýa baqqan aǵaıyndy kúızeltip tur. Úıdegiler aqyldasa kele qystan qysylmaı shyǵýdyń amaly – qolda bar túliktiń sanyn azaıtý degen sheshimge keldik. Qojalyǵymyzda 100 bas qara mal bar. Bıyl kúzde onyń birazyn satamyz dep bekinip otyrmyz. Budan birer jyl buryn memlekettik baǵdarlamany paıdalanyp nesıege biraz mal satyp alyp edik. Endi ony óteýdiń ózi biz úshin úlken aýyrtpalyq bolaıyn dep tur, – deıdi Baıanaýyldaǵy «Nursat» sharýa qojalyǵynyń basshysy Áset Sadyqov.

Al Baıanaýyl aýdanynyń ákimi Se­rik Batyrǵojınov Qaratomar, Kúr­ke­li, Jaıaý Musa aýyldary aýma­ǵyn­da shóptiń shyǵymy jaman emesin, jer­gilikti sharýashylyqtar ózin qamtı ala­tynyn jetkizdi. Másele, óńir­diń sol­tús­tigi men soltústik-batys aý­maq­ta­ryndaǵy eldi mekenderde qalyp­tasyp otyr.

– Erkekshópti tonnalap alǵan tıimdi. Aqqýly, Aqtoǵaı, Maı aýdandarynyń shóp daıyndaýshylary tonnasyn 30 myń teńgeden jetkizip beredi. Tek aldyn ala kelisý kerek. Turǵyndarǵa erterek qamdaný qajet ekenin eskertip jatyrmyz. Baıanaýyl tóńireginde 100 myńnan asa qara mal, 105 myńdaı qoı-eshki jáne 50 myńnyń ústinde jylqy bar. Osyn­shama maldy qysta azyqpen qamtý ońaı sharýa emes. Degenmen byltyrǵy qys jyly bolyp, jeke aýlalar men sharýashylyqtar qys boıy tórt túligin dalada jaıyp shyqty. Aldymyzda qandaı qys kele jatqanyn bol­jap aıtý qıyn. Sondyqtan bul másele bizdiń nazarymyzda bolady. Tamyz aıy jań­byr­ly bastaldy. Shabyndyq jerler endi kóteri­ledi degen úmitimiz de joq emes. Jalpy, mal azyǵyn daıyndaý naýqany alǵashqy qar tús­kenshe jalǵasa beredi, – deıdi Serik Barly­baıuly.

Aýyl sharýashylyǵy basqarma­synyń málimetine súıensek, shóp shabý naýqany úshin Úkimetten bólinetin arzan janar-jaǵarmaı satyp alýǵa óńir sharýalarynan ótinishter túsken. Jalpy sany 386 sharýa qojalyǵy jıyny 4 myń tonna traktor otynyna tapsyrys beripti. Qojalyqtardyń ótinishteri Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine jiberilgen eken. Alaıda ol jaqtan áli kúnge jaýap joq dep qol qýsyrady mekemedegiler.

 

Pavlodar oblysy

Sońǵy jańalyqtar

TOP-10 eldiń qatarynda

Sport • Búgin, 07:30

Jetinshi fınalynda jol berdi

Tennıs • Búgin, 07:27

Álem kýboginde oljaly boldy

Sport • Búgin, 07:23

Sákenniń SMart mektebi

Qoǵam • Búgin, 07:22

Jurtpen júzdesip, nysandardy aralady

Aımaqtar • Búgin, 07:18

Jumyspen qamtýǵa septigin tıgizedi

Qoǵam • Búgin, 07:17

Qoqys ortasynda qalǵan eldi meken

Aımaqtar • Búgin, 07:15

Salyqtan jaltaryp júr

Qarjy • Búgin, 07:13

О́zgeristi ózińnen basta

Pikir • Búgin, 07:12

Reformalardyń zańdy jalǵasy

Pikir • Búgin, 07:08

Jańashyldyqqa betburys

Pikir • Búgin, 07:07

Jolaýshylar aǵyny úsh ese artqan

Aımaqtar • Búgin, 07:05

Maqtashyny mazalaıtyn másele

Ekonomıka • Búgin, 07:00

Munaı men teńge baǵamyndaǵy táýekelder

Ekonomıka • Búgin, 00:23

Áleýmettik qyzmetterdi damytý ózekti

Qazaqstan • Búgin, 00:21

Elektr qýatyn óndirý ulǵaıady

Aımaqtar • Búgin, 00:19

Saıası júıeni túbegeıli jańartý

Saıasat • Búgin, 00:14

Ulttyq qundylyqtardy ulyqtaý

Pikir • Búgin, 00:06

Atomǵa alańdaǵan álem

Álem • Búgin, 00:04

Bıznestegi áıelder úlesi

Bıznes • Búgin, 00:01

Yrysty molaıtqan naýqan

Ekonomıka • Keshe

AQSh-qa eksport artty

Ekonomıka • Keshe

Qandastardyń hali qalaı?

Qoǵam • Keshe

Engel zańy

Qoǵam • Keshe

Qymyzhanadaǵy mýzeı

Qoǵam • Keshe

Án oqý

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar