Partııa tóraǵasynyń pikirinshe, jemqorlyq, áleýmettik teńsizdik, baı men kedeı arasyndaǵy alshaqtyq jáne monopolııanyń ústemdigi qoǵamdy qańtar oqıǵasyna alyp keldi. «Osyndaı jaǵdaıdy qaıta boldyrmaý úshin elde keıbir zańnamalardy áli de ózgertý kerek», dedi ol.
Ýnıversıtet ustazdary jáne stýdenttermen kezdesýde A.Perýashev jumysy aýyr áıelderdiń zeınet jasyn qysqartý týraly usynysty qoldaıtynyn aıtty. Búginde osy másele qoǵamda kóp talqylanatyn taqyryptyń birine aınalǵanyn aıtqan partııa tóraǵasy ol úshin qarjyny memlekettiń qazynasynan qarastyrýǵa bolatynyn alǵa tartty. Sondaı-aq kezdesýde jas mamandardyń biliktiligi jóninde sóz qozǵaldy. Aqjoldyqtar jergilikti oqý oryndary suranysqa saı mamandar daıarlaý isine kóńil bólse degen ótinishterin bildirdi. Oǵan jaýap retinde ustazdar jalaqynyń azdyǵyn aıtyp, jas mamandar joǵary jalaqy úshin shetelge ketýge májbúr ekenin jetkizdi.
Shetelge jasyrylǵan aqshalardy qaıtarý máselesinde partııanyń bastamalary týraly qoıylǵan saýalǵa A.Perýashev Shveısarııa parlamentinde sóılegen sózinde bul problemany kótergenin málimdedi.
«Úkimet músheleri men ulttyq kompanııa basshylarynyń sheteldik bankterdegi shoty jarııaly bolýǵa tıis. Bul tájirıbe Eýropa elderinde bar. Bizge de sony engizý qajet. Laýazymdy tulǵalarǵa banktik qupııa qoldanbaý qajet. Elimizde ókinishke qaraı, jemqorlyqpen sottalǵandardyń keıbiri merziminen buryn shartty túrde bosap shyqty. Bostandyqqa shyqqanymen qoımaı, shetel asyp ketetini bar. Sol úshin jemqorlarǵa qatysty zań erejesin qataıtý kerek. Paramen ustaldy ma, sot úkimimen kesilgen merzimdi túgel temir torda ótkizsin. Ekinshiden, mundaı ispen sotty bolǵandarǵa memleket qazynasynan urlaǵan aqshany tolyq qaıtarmaıynsha shetelge shyǵýǵa ruqsat bermeý kerek. Sheteldik bankterde eldiń aqshasyn jasyrǵan sheneýnikterdi anyqtaý, qarjyny elge qaıtarý máselesi tóńireginde Eýroparlament depýtattarymen ortaq jumys tobyn qurýdy usyndym. Biraq oǵan eýropalyq áriptester múddeli emes. О́ıtkeni Qazaqstannan urlanǵan aqsha olar úshin ekonomıkasyna quıylar ınvestısııa», dedi A.Perýashev.
Partııa tóraǵasy «eger tonalǵan qarjylar túgel keri qaıtarylsa, eldiń jaǵdaıyn bir kóterip tastaýǵa tolyq jeter edi» degen pikirin qosa ketti.
Sonymen birge aqjoldyqtar kvazımemlekettik sektor men ulttyq kompanııalar Parlament depýtattaryna esep berip otyrýy tıis degen usynysyn bildirdi. Sebebi Májilistegi halyq qalaýlylarynyń qatysýymen bekitiletin bıýdjetke kvazımemlekettik sektor men ulttyq kompanııalardyń tabysy kirmeıdi. Al olardaǵy qarjy kólemi bıýdjettiń 60 paıyzyna para-par. A.Perýashev «baqylaý bolmaǵan soń da ulttyq kompanııa qyzmetkerleri mıllıondap jalaqy men syıaqy alyp taırańdap júr» dedi.
Kezdesý barysynda partııa kóshbasshysy kásipkerlikti damytý jaıyn da qozǵap ótti. Onyń paıymynsha, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti salyqtan múldem bosatý kerek. Osy tusta sheneýnikter kerisinshe, jumyssyz, jaǵdaıy joq azamattarǵa járdemaqy berip, kedeılikpen kúresýdiń ornyna, bul máseleni asqyntyp otyr degen oı aıtty.
«Eger kásipkerler salyqtan bosatylsa, halyqty ózderi-aq jumyspen qamtyp, eldi otandyq ónimmen qamtamasyz eter edi. Al bıýdjetti toltyrý jerasty qazba baılyqtaryn óndirýshi alpaýyt kompanııalar esebinen júzege assa da jetkilikti. Qazir otandyq ónimder óndirisiniń jetispeýshiligi qatty seziledi», dedi ol.
Sonymen birge A.Perýashev jyl saıyn qalaǵa aýyldardan myńdaǵan jastyń aǵylatynyn, olarǵa jaǵdaı jasaý úshin aldymen jataqhanalar salý qajet ekenin alǵa tartty. «Jastardyń aıaqqa turyp ketýine qoldaý bolsa, óskeleń qoǵamda óz ornyn tez taýyp, otbasyn qurýǵa da asyǵar edi. Bul óz kezeginde elde demografııalyq ahýaldyń jaqsarýyna, belsendi jastar arqyly ult sapasynyń artýyna úlken kómegin tıgizer edi», deıdi partııa tóraǵasy.
Issapar barysynda A.Perýashev qaladaǵy «ÁlemBT» zaýytynda bolyp, óndiris ornynyń jumysymen tanysty. Bir kúnde 60 myń parǵa deıin túrli dızaın jáne materıalmen shulyq shyǵarýǵa qaýqarly fabrıkada 250 adam eńbek etedi. Keıinnen aqjoldyqtar negizgi satyp alýshylary Túrkistan oblysynyń jurtshylyǵy bolyp sanalatyn megapolıstegi eń iri bazarlardyń biri – «Alash» ámbebap saýda ortalyǵyn aralap, azyq-túliktiń baǵasyn bildi.
Sapar sońy burynǵy «Fosforshylar saraıynyń» mańynda sol tóńirektiń turǵyndarymen ótken kezdesýmen aıaqtaldy. Partııa tóraǵasy burynǵy mádenıet saraıynyń zańdyq máselelerin sheship, eshqandaı qaryzsyz Shymkent qalasynyń balansyna ótkizýge ýáde berdi.
ShYMKENT
