Pikir • 07 Qyrkúıek, 2022

Qoǵamdyq qadaǵalaý óte mańyzdy

275 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elimiz úshin ınfraqurylymdy damytý áli de ózekti bolyp otyr. Kólik-jol ınfraqurylymy ekonomıkany damytýǵa serpin berse, áleýmettik-mádenı nysandarmen tolyqqandy qamtamasyz etý halyqtyń bilimi men ómir sapasyna tikeleı áser etedi. Búginde hard-ınfraqurylymdy – jol, ınjenerlik jeliler, óndiristik ınfraqurylymdy damytyp alǵan memleketter soft-ınfraqurylymdy – servıs, qoǵamdyq oryndardy kórkeıtýge kóshkeli qashan.

Qoǵamdyq qadaǵalaý óte mańyzdy

Al Qazaqstan úshin ekeýi de mańyzdy. Ásirese, shalǵaı aımaqtar úshin sý, jol, gaz, ǵalamtor da kún tártibinde tur. Osy tusta búgingi Q.Toqaevtyń Joldaýynda da barlyq baǵyttaǵy ınfraqurylymdy damytýǵa nazar aýdaryldy. Atap aıtsaq, geosaıası turaqsyzdyq jaǵdaıyn­da Qazaqstan óziniń kólik dálizderin barynsha damytýy kerek, ásirese Kaspıı arqyly ótetin Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizin damytyp, osy aımaqta qazirgi zamanǵa saı logıstıkalyq hab qurý mańyzdy. Bul qazirgi jaǵdaıda osy baǵytta eselep artqan júk kólemin ıgerýge yqpal etedi.

Jol salý – bul sheneýnik­terdiń «tabys kózine» aınal­maýǵa tıis, jol qurylysynyń sapasyna baqylaýdy kúsheıtý kerek. «...avtojol quryly­sy­na, sonyń ishinde jergilikti joldardyń sapasyna basa mán berý kerek. Bıýdjetten qyrýar qarjy bólinse de, bul másele áli sheshimin tappaı otyr» dedi Prezıdent. Áleýmettik ınfraqurylymnyń ishinde medısınalyq jáne bilim berý mekemelerimen halyq­ty jetkilikti qamtamasyz etý aımaqtar, tipti qalalar úshin de ózekti. Joldaýda aıtylǵandaı «...650 eldi mekende emdeý mekemesi joq. Aldaǵy eki jylda bul aýyldarda medısınalyq jáne feldsherlik-akýsher­lik bólimsheler salynyp, qa­jet­ti qural-jabdyqpen tolyq qam­tamasyz etiledi. Ulttyq joba aıa­synda 32 aýdandyq aýrý­hana zamanǵa saı jańaryp, endi aýdanaralyq kópbeıindi mekemege aınalady. Onda ınsýltten emdeý ortalyqtary, hırýrgııa, jansaqtaý jáne ońaltý bólimderi ashylady».

Mektepke deıingi jáne bilim berý mekemeleriniń jetispeýshiligi – bul bolashaq eńbekke qabiletti ekonomıkalyq belsendi halyqtyń sapasynyń tómen bolýyna tikeleı áser etedi. Joldaýda aıtylǵan osy baǵyttaǵy jumystardy da keıinge ysyrýǵa bolmaıdy.

Sonymen qatar Joldaý­da qala, turǵyn úı ınfra­qury­lymyn damytýǵa da naqty usynystar aıtylǵan. Osy tusta halyqtyq ekspertıza – áleýmettik baqylaýdy kúsheıtýdi usynamyn. Sebebi jyl saıyn Joldaýda keleli usynystar aıtylady. Al onyń oryndalý barysyn jaýapty tulǵalardy qyzmetten bosatýmen ǵana aqtaý azdyq etedi dep oılaımyn. Ǵylymı qaýymdastyq, qoǵamdyq uıym­dar jáne halyq bolyp Pre­zı­dentten bastaý alǵan ıdeıa­lardyń iske asyrylýyn qadaǵalaýymyz qajet.

 

Aısulý TURSYNBAIQYZY, 

Ekonomıka ınstıtýty Zamanaýı zertteýler bóliminiń meńgerýshisi