Maıqaıyńdaǵy torqaly toı

Maıqaıyń – ereksheligi basym eldi meken. Erekshe deıtini sol, 12 myńǵa jýyq halyqtyń berekesine aınalǵan álemge áıgili altyn kenishi osynda oryn tepken. Bıyl Maıqaıyńǵa 90 jyl toldy. Anyǵyn aıtqanda, ondaǵy taý-ken óndirisiniń alǵash óz aldyna qurylǵanyna osynshama ýaqyt ótti. Kent sol jyldan bastap damı bastaǵany sebepti, jergilikti turǵyndar eldi mekenniń tarıhyn sonymen baılanystyrady.

Maıqaıyń Maıqaıyń bol­ǵaly onyń ekonomıkasy jer­asty baılyǵyna táýeldi. Altyn kenishi jergilikti halyqty asyrap otyr. «Maıqaıyńaltyn» aksıonerlik qoǵamy Ertistiń Pav­lodar óńirindegi eń alǵash qu­rylǵan taý-ken óndirisi ekenin de atap ótken abzal. Ondaǵy kenishke tuńǵysh ekskavator 1940 jyly túsirilgen eken. Ol býmen jumys isteıtin edi. Búgin­de kásip­orynǵa eki kenish jáne ken-baıytý fabrıkasy qaraıdy. Jer­­­gilikti halyqtyń deni búginde altyn óndirisinde eńbek etedi.

Negizi altyndy aımaqty ataq­­ty dala akademıgi Qosym Pishenbaev ashypty. Degenmen keıbir tarıhshylar ertede bul jerde tıbettik monahtar biraz ýaqyt ken óndirgen desedi. Keıin altyny taýsyldy dep boljanǵan eken. Qazaq dalasynan baılyq izdegen aǵylshyndarǵa Qosym bul jerde baǵaly metaldyń mol qory bar dep kórsetip bergen. Sóıtip, bul mańda eldiń qo­nystanýyna, aımaqtyń damýyna úles qosady. Maıqaıyńnyń altyny Ertis ózeni arqyly parohodpen tasylǵan ǵoı. Taýardy keme aılaǵyna deıin par ógizben jetkizý (tike jolmen júrgende 110-120 shaqyrymdaı bolady) asa qıyndyq týǵyzatynyn baıqaǵan aǵylshyndar ken ornynan qazirgi Aqsý qalasy ornalasqan aýmaqqa deıin temirjol sala bastaıdy. Endi parovozdy júrgizetin otyn – kómir qajet edi. Qosym bastaǵan jer barlaýshylarǵa shuǵyl túrde jaqyn jerden kómirdiń baı ken ornyn tabý mindeti júkteledi. Qosym bul tusta da óz mindetin adal atqardy. Qazirgi Ekibastuz kómir alabynan alǵashqy kómir­di taýyp, jer betindegi eń iri kenishke qazyq qaqty. Bul týraly verhotýrlyq kópes Aleksandr Benardakıdiń habarlamasynda aıqyn kórsetilgen.

Altyndy aımaqtyń damýy­na úles qosqan azamattar az emes. Bul tizimde el arasynda «Maı­qaıyńnyń Muhtary» atan­ǵan Muhtar Ábenovtiń esimi alǵash bo­lyp atalary anyq. Qyzyq bol­ǵanda, Muhtar aǵa da bıyl 90 jasqa tolyp otyr. Ken baıytý kombınatynyń barlyq jumys satysynan ótken eńbek ardageri – qurmet demalysynda da qarap qalmaǵan jan. Eldi jumyldy­ryp, kenttegi ıgi jumystarǵa bas­tamashy boldy. Sonaý 1958 jyly uly jazýshy Muhtar Áýezov osy óńirge arnaıy kelgende birge erip júrip, keıin sol sapar jaıly estelikter jazdy. Álem tanyǵan alyp qalamgerdiń esimi Maıqaıyń №1 qazaq orta mektebiniń berilýine bir ózi túrtki boldy. Belsendi qarııa kóp jyldar kenttegi ardagerler keńesin basqaryp, urpaq tárbıesiniń damýyna mol eńbek sińirdi. Al jýyqta ol kisiniń bastamasy­men kentte úlken mýzeı ashyldy. Altyn­dy aımaqtyń ardaqtysyna qan­daı maqtaý aıtsa da jarasady.

Senbi kúni ótken 90 jyl­dyq torqaly toıǵa elmen bir­ge Pavlodar oblysynyń áki­mi Ábilqaıyr Sqaqov ta baryp, jergilikti turǵyndardy me­reı­toımen quttyqtady. Sal­tanatty is-sharada óńirdiń da­mýyna úles qosqan jerlesteri­miz marapattaldy. Olardyń arasyn­da kenttiń qurdasy Muhtar aqsa­qal da bar.

Merekelik baǵdarlamany Baıanaýyl aýdanynyń óner ujymdary men jergilikti ónerpazdar jalǵastyrdy. J.Aımaýytov atyndaǵy ob­lys­tyq qazaq mýzykaly-drama teatrynyń ártisteri jınalǵan qaýymǵa kent tarıhynan syr shertetin teatrlandyrylǵan kór­setilim usyndy. Bul kúni ja­zyq dalada báıge jáne ulttyq at sporty túrlerinen basqa da jarystar uıymdastyrylyp, el máre-sáre bolyp tarqasty.

Pavlodar oblysy,

Baıanaýyl aýdany,

Maıqaıyń kenti