Otyrysta «Aq jol» demokratııalyq partııasynyń tóraǵasy, depýtat Azat Perýashev «El turǵyndary ádiletti memlekette turyp jatqanyn sezinýi kerek» degen pikirin bildirdi. Osy oraıda aqjoldyqtar kásibiniń násibin kóre almaı, qaryzǵa batqandardy, ózge de boryshkerlerdi odan ári qajyta bermeı, olardy tyǵyryqtan shyǵarý joldaryn usyndy. Ol úshin zań jobasyna birqatar ózgeris engizý qajet dep sanaıdy partııa músheleri.
Azat Perýashev «Aq jol» partııasynyń bul isti 2015 jyly qolǵa alyp, jeke tulǵalardyń bankrottyǵy týraly zań jobasyn daıyndap qoıǵanyn jetkizdi. Alaıda ol bılik tarapynan qoldaý tappaǵan. «О́kinishke qaraı, ol kezde Úkimet buǵan jol bermedi. О́z jaýabynda Qarjy mınıstrligi Úkimet atynan osy baǵyttaǵy bólek arnaıy zań jobasyn daıyndaıtyndary týraly jaýap berdi. 2017 jylǵa deıingi mundaı zań jobasy daıyndalǵan, biraq engizilgen joq. Biz máseleniń jyl saıyn ózektiligi arta bergen soń, ózimizdiń jańa zań jobamyzdy usynǵanbyz. Úkimet pen Ulttyq bank taǵy da buǵan qarsy shyqty. Aqyry bul problema Memleket basshysyna jetip, Prezıdent tarapynan naqty tapsyrma tústi. Byltyrdan bastap «Aq jol» depýtattary, memlekettik, jergilikti organdar bul jumysqa belsendi túrde kirisip, usynystaryn engizgen bolatyn. Sońǵy ret Qarjy mınıstrligimen zań jobasyn talqylaǵanymyzda bir ǵana másele boıynsha kelispeýshilik boldy. Bankrottyqqa ushyraǵan azamattardyń áleýmettik kepildigi týraly ortaq pikirge kele alǵan joqpyz», dedi A.Perýashev.
Al Qarjy vıse-mınıstri Erjan Birjanov atalǵan zań jobasy halyqaralyq tájirıbelerdi eskere otyryp ázirlengenin jetkizdi. Aıtýynsha, zańnama aıasynda úsh túrli rásim engizý usynylyp otyr. «Zań jobasynyń ázirlený sebebi halyqtyń shamadan tys kredıttik aýyrtpashylyǵy jáne azamattardyń edáýir bóligi ózderiniń qarjylyq jaǵdaılarynyń nasharlaýymen betpe-bet kelýi bolyp tabylady. Búgingi tańda 1 300 000 adam nesıe tóleý ýaqytyn 90 kúnnen asyryp alǵan. Zań sheńberinde sottan tys bankrottyq prosedýraǵa 1600 AEK-ke deıin qaryz bolǵan azamattar qatysa alady. Bul 4 mıllıon 900 myń teńgeni quraıdy. Buǵan bankter men mıkroqarjylyq uıymdar, kollektorlyq agenttikter aldyndaǵy qaryzy bar azamattar enedi. Ekinshiden, resmı tabysy joq bolsa nemese kirisi boryshkerlerdiń ózine jáne asyraýyndaǵy otbasynyń ár múshesine shaqqanda eń tómengi kúnkóris deńgeıi (36 018 t) mólsherinen aspaıtyn boryshkerler qatysa alady. Bul rette boryshkerlerde múlik bolmaýy kerek, dedi E.Birjanov.
Boryshkerdiń jalǵyz baspanasy bolsa, ol bankrottyqqa ushyraǵannan keıin úıinen aıyryla ma? Qaıta nesıe alýy múmkin be? Partııa ókilderiniń bul suraqtaryna Qarjy vıse-mınıstri: «Eger boryshkerdiń turǵyn úıi bankten ıpotekaǵa alynǵan bolsa óndirip alýǵa jatady. Sonymen qatar bankrottyqqa ushyraǵan adamǵa kredıt alýǵa 5 jylǵa deıin shekteý qoıý zańnama jobasynda bar», dep jaýap berdi.
Partııa ókilderiniń aıtýynsha, atalmysh zań jobasynda daýly tustar kóp. Sonyń biri – áleýmettik qorǵaý. «Zań jobasynda eger boryshkerdiń baspanasy kepilde tursa, óndirip alýǵa jatatyny aıtylǵan. «Aq jol» fraksııasy boryshkerdiń múlki kepilde turǵanmen, ony sanıtarlyq normaǵa saı talaptar boıynsha baspanamen qaptamasyz etý kerektigin usynyp otyr. Odan bólek, sotqa deıingi boryshkerlikti tanýǵa bankter aldyndaǵy qaryzyn 12 aı kóleminde ótemegen azamattar jatady. Biz bul merzimdi 6 aıǵa deıin qysqartýdy usynamyz. Boryshker 6 aıda shaǵyn nesıesin óteı almasa, qalǵan 6 aıda da ony óteıtinine kúmánimiz bar», dedi Danııa Espaeva.
Jıyn sońynda «Aq jol» basshysy Azat Perýashev eger azamattar boryshynyń bir bóligin tólese, onda oǵan tıisinshe túsinistikpen qaraý kerektigin alǵa tartty. О́ıtkeni bul másele búgingi qoǵamda asa ózekti, tipti sońǵy jyldary nesıelik boryshyn óteı almaǵan el azamattarynyń tragedııalyq jaǵdaıǵa deıin jetip jatqany belgili emes. «Bul tyǵyryqqa tirelgen tólem qabiletine qatysty máselede ǵana emes, salyqtyq aýyrtpalyqty qysqartýǵa da qatysty», dedi «Aq jol» partııasynyń múshesi, depýtat Danııa Espaeva. Al «Aq jol»-dyń qosqan úlesin partııa tóraǵasy: «Saqtandyrý qyzmeti týraly zań jobasyn talqylaý aıasynda bastama kóterip, Ulttyq banktiń kelisimimen shaǵyn nesıe beretin uıymdarǵa shekten tys paıyzdardy ústemeleýge shekteý qoıýǵa qol jetkizdik. Oǵan qosa, tólem qabilettiliginiń nasharlyǵy anyqtalǵan boıda nesıe berýshi salyq tóleýshiniń jaǵdaıy jaqsartatyn sharttardy qabyldaýǵa mindettedik», dep atap ótti.
