Jıyndy alǵysózimen ashqan elimizdiń Bas prokýrory Berik Asylov delegattardy ShYU-ǵa múshe memleketter bas prokýrorlarynyń 20 mereıtoılyq kezdesýimen quttyqtady. «Biz úshin bul otyrystyń Qazaqstan jerinde ótkizilýi – úlken mártebe. О́zara senimge, teń quqyly jáne ashyq dıalogke negizdelgen ShYU-nyń mindeti asa mańyzdy bolyp sanalady. ShYU jıyrma jyldan beri bedeldi saraptamalyq platforma mártebesin laıyqty túrde saqtap keledi. Muny jyldan-jylǵa keńeıip kele jatqan ShYU prosesine qatysýshylardyń geografııasy dáleldep otyr», dedi otyrysty ashqan B.Asylov. Ol sondaı-aq Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń – transulttyq qylmysqa qarsy kúreske baǵyttalǵan sharalardy talqylaýda bedeldi saraptamalyq alańǵa aınalǵanyn atap ótti.
Basqosýda Memleket basshysynyń Kómekshisi – Qaýipsizdik Keńesiniń hatshysy Ǵızat Nurdáýletov Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý sózin oqyp berdi. «Prokýratýra qyzmeti quqyq zańdylyǵy men ústemdigin qamtamasyz etýde, ádil qoǵam qurýda asa mańyzdy ról atqarady. Qazaqstan Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketterdiń qadaǵalaý organdarynyń kópjyldyq yntymaqtastyǵyn joǵary baǵalaıdy. Transulttyq qylmysqa qarsy is-qımyl – ShYU-nyń negizgi mindetteriniń biri. Onyń oryndalýy óńirlik qaýipsizdiktiń nyǵaıýyna úles qosady. ShYU-ǵa múshe memleketter bas prokýrorlarynyń dástúrli jyl saıynǵy otyrystary jalpy quqyqtyq saıasatty júzege asyrýdyń tıimdi quralyna aınaldy.
Jıyrmasynshy mereıtoılyq otyrys kún tártibine zańsyz shyǵarylǵan qarajatty qaıtarý boıynsha tájirıbe almasýǵa qatysty suraqtardy shyǵaryp otyr. Bul másele ShYU-nyń jahandyq ekonomıkalyq platformaǵa aınalý aıasynda asa ózekti. Uıym aıasynda ózara tıimdi seriktestiktiń zor áleýetin tolyqqandy paıdalaný transulttyq ekonomıkalyq qylmyspen kúresý boıynsha birlesken jumystyń tıimdiligine baılanysty ekeni anyq» delingen Prezıdent quttyqtaýynda.
Al Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń Bas hatshysy Chjan Mın beınebaılanys arqyly qazirgi syn-qaterlerdi eskere otyryp, qadaǵalaý organdarynyń arasyndaǵy yntymaqtyń mańyzyn atap ótti.
Aıta keteıik, mereıtoılyq otyrystyń basty taqyryby qylmystyq aktıvterdi qaıtarýǵa qatysty tájirıbe almasýǵa arnaldy. Halyqaralyq sarapshylardyń derekterine súıensek, qazirgi tańda ShYU-ǵa múshe memleketterdiń basqa eldermen jyldyq saýda aınalymy shamamen 675 mıllıard AQSh dollaryna jetken. Bul aqsha aǵynynyń bir bóligi qylmystyq jolmen jymqyrylatyny da jasyryn emes. Otyrysqa jınalǵandar osy zańsyzdyqtyń jolyn kesý, aılasyn asyrǵandar anyqtalsa, tıisti shara qoldanýdyń jaıyn pysyqtady.
Bas prokýrorlar jıynda transulttyq ekonomıkalyq qylmys qaýipsizdikke qol suǵyp qana qoımaı, sonymen qatar qarjy júıeleriniń turaqtylyǵy, ashyqtyǵy jáne tıimdiligine nuqsan keltiretin jahandyq qaýipke aınalyp bara jatqanyn atap ótti. Olar bul aqsha aǵyndarynyń bir bóliginiń qylmystyq maqsattarǵa, onyń ishinde terrorızm men ekstremızmdi qarjylandyrýǵa baǵyttalatynyn da joqqa shyǵarmady.
«Joǵary ekonomıkalyq ósim árdaıym teris prosestermen qatar júredi: kóleńkeli bıznes, qylmystyq kiristerdi zańdastyrý, aktıvterdi shetelge zańsyz shyǵarý. BUU baǵalaýy boıynsha álemde jyl saıyn shamamen 2 trln dollar nemese álemdik ishki jalpy ónimniń 5 paıyzyna jýyq qarajat zańsyz jolmen shyǵarylady. Al damýshy elderden kapıtaldyń «zańsyz ketýiniń» jyldyq kólemi shamamen 1 trln-dy quraıdy eken. Bul aqshanyń bir bóligi qylmystyq maqsattarǵa, sonyń ishinde terrorızm men ekstremızmdi qarjylandyrýǵa jumsalady degen túsinik bar. Menińshe, bul másele boıynsha tájirıbe almasý óte mańyzdy. Sebebi zańsyz qarjy – ulttyq qaýipsizdikke nuqsan keltiretin ózekti másele», dep atap ótti bul jaıynda Berik Asylov.
Osy turǵyda B.Asylov qylmystyq kapıtaldy elge qaıtarýdyń qazaqstandyq tájirıbesin ortaǵa salyp, jınalǵandardy Prezıdent Jarlyǵymen qurylǵan Ekonomıkalyq resýrstardyń zańsyz shoǵyrlanýyna qarsy is-qımyl máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń qyzmetimen tanystyrdy. Ol, sondaı-aq mundaı qylmys jyl saıyn elderdiń ekonomıkasyna orny tolmas zalal keltirip otyrǵanyn aıtyp, oıyn «Tek tyǵyz ózara is-qımyl men birlesken jumys bul syn-qaterlerge tosqaýyl qoıa alady», dep tujyrymdady.
Al Qazaqstan Bas prokýrorynyń orynbasary Jandos О́mirálıevtiń aıtýynsha, osy vedomstvoaralyq komıssııa jumysynyń sońǵy birneshe aıynda ǵana memleketke 500 mlrd teńgeden atsam qarjy qaıtarylǵan. «Qazaqstanda quqyqtyq kómek suraýdyń biryńǵaı standarttary ázirlendi. Ol boıynsha Eýroodaq, AQSh, Ońtústik-shyǵys Azııa elderiniń talaptary tolyǵymen eskerilgen. BUU Esirtki jáne qylmys basqarmasy arqyly Eýropa jáne Azııadaǵy aktıvterdi qaıtarý boıynsha derekter almasý jelilerine qosylýǵa da qol jetkizildi. Qylmystyq-quqyqtyq salada 33 ıýrısdıksııa men kómek týraly sottalǵan adamdardy berýge qatysty 70 ekijaqty shart jasaldy. Bul baǵyttaǵy jumys jańa deńgeıge kóterilgenin aıta ketken jón. Osy maqsattar úshin buryn-sońdy bolmaǵan uıymdastyrý jáne quqyqtyq sharalar qabyldandy», deıdi J.О́mirálıev.
Basqosýda Shrı Týshar Mehta Úndistanda transulttyq ekonomıkalyq qylmystarǵa qarsy kúres boıynsha qabyldanǵan sharalar týraly aıtsa, Qytaıdyń bas prokýrory Chjan Szıýn otyrysqa qatysýshylardy qylmystyq jolmen alynǵan jáne shetelge shyǵarylǵan aktıvterdi óndirip alý máselelerinde QHR-da qoldanylatyn tetikter men quraldar týraly aqparattandyrdy. Sondaı-aq osy baǵyttaǵy reseılik tájirıbe týraly bas prokýror Igor Krasnov aıtyp berdi.
Al Tájikstannyń bas prokýrory Iýsýf Rahmon qylmystyq jolmen alynǵan jáne shetelge aýdarylatyn aqshalaı qarajat pen basqa da qundylyqtardy zańsyz shyǵarýdyń jolyn kesý boıynsha sharalar týraly baıandama jasady. Qyrǵyz Respýblıkasynyń bas prokýrory Qurmanqul Zýlýshev pen О́zbekstan Respýblıkasynyń bas prokýrory Nıgmatılla Iýldashev shetelge zańsyz shyǵarylǵan aktıvterdi izdestirý jáne qaıtarý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııalardyń jumysy týraly málimdedi.
Talqylaý sheńberinde delegattar ShYU-ǵa múshe memleketterdiń quqyq qorǵaý organdarynyń áriptestigin arttyrý, transulttyq ekonomıkalyq qylmystarǵa qarsy is-qımyl boıynsha kommýnıkasııany jaqsartý, kúsh-jigerdi biriktirý týraly pikirlerin ortaǵa saldy.
Is-shara aıasynda urlanǵan aktıvterdi qaıtarý boıynsha odan ári ózara is-qımyl jasaý jáne ozyq tájirıbemen almasý jónindegi basym mindetterdi aıqyndaıtyn hattamaǵa qol qoıyldy.
