Saıasat • 05 Qazan, 2022

О́ńir jáne órkenıet

340 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Keıingi birneshe jyl álem úshin de, Qazaqstan úshin de aýyr kezeń bolǵany belgili. Koronavırýs indeti jer-jahanǵa qıyndyq týǵyzdy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń el tizginin qolyna alǵannan keıin óńirlerdi tolyqtaı aralaýyna múmkindigi bolǵan joq.

Sońǵy on kúnniń kóleminde Prezıdent birneshe óńirdi aralap qaıtty. Alǵashqy saparyn Túrkistan oblysynan bastady. Ol jaqta kóptegen zııaly qaýym ókilimen, sharýalarmen, turǵyndarmen jáne jastarmen kezdesti. Shymkent qalasynda da osyndaı kezdesýler uıymdastyryldy. Memleket basshysynyń bul jolǵy saparyn túgel túrkiniń temirqazyǵyna aınalǵan Túrkistannan bastaýynyń máni zor.

Birinshiden, Qoja Ahmet Iаsaýıge zııarat jasap, arýaqtarǵa arnap Quran baǵyshtatyp, taǵzym etti. Muny el úshin mańyzdy kezeńde uly tulǵanyń batasyn alǵanmen teń dep túsindik. Ekinshiden, Shymkent – keıingi kezde megapolıs ataǵyn alǵan, el damýynda mańyzǵa ıe irgeli shahar. Memleket basshysynyń osyndaı kezeńde qalanyń tynys-tirshiligimen tanysýdy jón sanaýy da – quptarlyq qadam. Ásirese óńirde kásipkerlikke, shaǵyn jáne orta bızneske qatysty qandaı jumys istelip jatqanyn, aldaǵy ýaqytta qandaı baǵytta damý qajetin talqylap, pikir almas­ty. Kásipkerlermen kezdesip, memlekettik baǵyttaǵy óz kózqarasymen bólisti.

Sodan keıin jańadan qurylǵan Abaı oblysyna bardy. Shynynda, burynǵy Semeı, qazirgi Abaı oblysy damýy kenjelep qalǵan óńir ekeni belgili. Buǵan óńirlerge sapar kezinde ózimiz de kýá bolǵanbyz. Aýyl sharýashylyǵyna qatysty birneshe salada bolmasa, qalǵan baǵyttar úlken ózgeristi qajet etetin edi.

О́z aldyna jeke oblys atanǵannan keıin ultty uıystyrǵan ulylar ólkesine Prezı­denttiń barýy jańa serpin berip, pármendi damýyna, oblys mártebesine saı bolýyna jol ashady. Respýblıkalyq bıýdjetten Abaı oblysyna transfert arqyly kóptegen qarjy bólinedi. Osylaısha, óńirdiń, sonyń ishinde Semeı qalasy ınfraqurylymynyń damýyna, kásipkerliktiń tyń serpin alýyna, joldardyń jóndelýine, turǵyn úı qurylysyn jandandyrýǵa múmkindik beredi.

Memleket basshysynyń Semeı qalasyna barǵan saparyndaǵy erekshe tusyna nazar aýdarǵym kelip otyr. Atap aıtqanda, qazaq halqynyń tarıhyna óshpes iz qaldyrǵan, uly dep ataýǵa laıyq eki tulǵaǵa arnalǵan eskert­kish ashty. Muhtar Áýezov pen Qaıym Muha­med­­hanovtyń qatar turǵan eskertkishi ustaz ben shákirtti ulyqtaýdyń úzdik úlgisi bola bildi. Saltanatty rásimde Prezıdent zııaly qaýym aldynda sóz sóılep, jazýshylarǵa, jalpy zııa­ly qaýymǵa qatysty kózqarasymen bólisti.

«Bul – ustaz ben shákirt, aǵa men ini ara­syndaǵy rýhanı birliktiń sımvoly. Shyn máninde, qos alypty bóle-jaryp qaraý múmkin emes. Olar Abaı murasyn zerttep, dáripteýge ólsheýsiz eńbek sińirdi. Tól ádebıetimizdi jańa beleske kóterdi. Muhtar Áýezov Abaıdy, Abaı arqyly qazaqty búkil álemge tanytty. Uly oıshyldyń kórkem beınesin somdap, onyń asyl murasyn adamzattyń ortaq qazynasyna qosty. Jazýshynyń ár týyndysy jurtymyzdyń júreginen óshpes oryn aldy. Muhtar Áýezov – álem ádebıetiniń shyńyna kóterilgen qalamger. Al Qaıym Muhamedhanov – uly jazýshynyń jaqyn serigi ári shákirti. Ol búkil ǵumyryn abaıtaný, shákárimtaný jáne alashtaný ǵylymyna arnady. Qýǵyn-súrginge ushyrasa da, taǵdyrdyń synaǵyna qarsy turyp, eline adal qyzmet etti», dedi Memleket basshysy.

Osy oraıda, eki tulǵany bir-birinen bólek qarastyrýǵa bolmaıtynyn aıta ketken jón. Muhtar Áýezov qazaqtyń klassık jazý­shy­larynyń biri bolsa, Qaıym Muhamed­hanov – Muhtardan tálim alǵan tulǵalardyń biri.

Nege Prezıdent keıingi kezde óńirlerdi jıi aralaı bastady? Onyń eń basty sebebi – Prezıdent kezinde ózi aıtyp ótkendeı, memleket óńirlerden quralady. Aýyldar, aýdandar men kishigirim qalalar irgetasyn qalaıdy. Sondyqtan kúshti óńir bolmaıynsha kúshti memleket qura almaımyz. Mundaı tujyrymdamany Memleket basshysy halyqqa joldaýlarynda jıi kóteredi. Endeshe, óńirlerdi aıaqqa turǵyzbaı, ekonomıkasyn jaqsartpaı, kúshti memleket qura almaımyz. Prezıdenttiń óńirlerge saparyn osy baǵytty ilgeriletýge jol ashatyn ıgi nyshan dep bilemin. Basqalaı aıtqanda, óńirdi órkendetý órkenıetke bastaý bolar qadam dep aıtýǵa bolady.

О́ńirlerge saparymyz kezinde turalaǵan máseleler óte kóp ekenine kýá bolamyz. Jol, aýyz sý, jaıylymdyq jer, shaǵyn jáne orta bıznes máseleleri jıi kóteriledi. Prezıdenttiń óńirlerge jıi barýy, qarapaıym halyqpen kezdesýi el yntymaqtastyǵyn nyǵaıtýǵa jol ashatyny sózsiz.

 

Murat BAQTIIаRULY,

Senat depýtaty