Ulyn uıaǵa, qyzyn qııaǵa qondyrǵan ol altynnan alqa taǵyp, eliniń qoshemetine bólenip otyr. Búginde Katonqaraǵaı aýdanynyń Úlken Naryn aýylynda kenjesiniń qolynda turady. Zamanynda joqshylyqty kórip ósken áje búgingi beıbit ómirge rıza.
– Almaǵaıyp zamanda dúnıege kelippin. Bizdiń zaman ońaı bolǵan joq. Áke-sheshem shetkeri júrgen soń ba, birinshi synypqa 13 jasymda biraq bardym. Tórtinshi-besinshi synyptan soń oqýym qaldy. Úıde jalǵyz óstim. О́te erke edim. Biraq kúıeýge bergen soń erkeliktiń bári qaldy, – deıdi batyr ana.
Qamıla Amanǵulova kelin bolyp túsken Bozjigitovter shańyraǵy aýqatty, dáýletti áýlet edi. 1900 jyly týǵan úlken atalary Bozjigit asharshylyq jyldary otbasyn ǵana emes, bútin aýyldy asyrap otyrǵan desedi. Úsh ulyn zerek, bilimdi etip ósiredi. Uly Sosıal Bozjigitov týraly aıtar bolsaq, oryssha-qazaqsha bilim aldy, úlken qyzmetterde istedi. Qamıla Amaǵulovamen bas qosqan soń baqytty ǵumyr keshti, bala-shaǵasyn ósirip jetkizdi.
– Ákem 1938 jyly dúnıege kelgen. Aıtýynsha, joǵary oqý ornyn qyzyl dıplommen támamdap, aýylymyz Topqaıyńda eńbek etken. Aýylǵa bedeldi adam edi, – dep qyzy Gúlzıra Bozjigitova asqar taýyn eske alady.
«Áke – asqar taý, ana – baýyryndaǵy bulaq...» degendeı, analary Qamıla Amanqulova únemi jarynyń qabaǵyn baǵyp otyrar edi. Keıin joldasy dúnıeden ozǵan soń bala-shaǵasyn jalǵyz asyrady, aıaqtarynan turǵyzdy. Altyn qursaqty ananyń ómir joly búgingi jastarǵa ónege etýge ábden laıyq.
Qamıla Amanǵulova tatý da berekeli otbasynda balalaryn el ıgiligi jolynda eńbek etýge tárbıelep, ata dástúrdi qurmetteýge úıretip otyrady. О́ziniń mamandyǵy bolmasa da, ul-qyzdarynyń dıplom alyp, arman jolynda eńbek ete berýlerine tilekshi ári tirekshi. Qazir solardyń bári de ómir kóshine ilesip, óz otaýlarynyń tútinderin tútetip otyr.
– Anamyzǵa kúnine bir habarlasyp qoımasaq, alańdaıdy. Bara almaı jatsaq telefonmen halin bilip, densaýlyǵyn surap otyramyz. Alysqa ketip bara jatsaq, bala kúndegideı anamyzǵa eskertip ketemiz, – deıdi uly Aqylbek Bozjigitov.
Otbasylyq qundylyqtardy balalarynyń boıyna sińirip ósirgen aq jaýlyqty ájeniń ár sózi ónege, naqyl. Mysaly, «qyz bala keste tige bilýi kerek» deıdi. Ol degeni, qyzdyń mindetti túrde ismer bolyp ketýin aıtpaǵan. Altyn alqaly ananyń túpki oıy – qyz bala erteńgi kúni eriniń jaǵasyna kir túsirmeı, otbasynyń sharýasyn durys dóńgeletsin degeni.
– Anamyz «bir kúndik urystyń qyryq kúndik qyrsyǵy bar» degendi jıi aıtady. Turmysqa shyǵyp, otbasyly bolyp bara jatqanymda shańyraqtyń birligi, berekesi áıel adamǵa baılanysty ekenin qulaǵyma quıyp tastady. Anamnyń aqyly – ómirlik sabaq, – deıdi qyzy Dınara Muhamedjanova.
О́mir boıǵy beınettiń zeınetin kórip otyrǵan Qamıla áje jas kúninde qolónermen aınalysqan kórinedi. Aýyldastarynyń jasaýyn da daıyndaǵan eken. Keıin ǵana qolynan ál ketken soń ismerlikti qoıǵan. Esesine, balalarymen saıahattaǵandy unatady. El kórip, jer aralaǵysy keledi. Analaryn alaqanda ustaıtyn ul-qyzdary baramyn degen jerine aparyp, qamqorlyqtaryn aıaǵan emes. Kishkentaılarynan eńbekpen bite qaınasyp ósken balalarynyń kóbi kásipker. Biri jylqy ósirse, endi biri túıe sharýashylyǵyn dóńgeletip otyr. Kishi uly Aqylbek omarta sharýashylyǵyn ustaıdy.
Qazir áýlettiń uıytqysy bolyp otyrǵan kópbalaly ájeniń 21 nemeresi, 17 shóberesi bar. Nemerelerine paıdaly ispen shuǵyldanýǵa keńesin berip, kelinderine ulttyq qol óner buıymdaryn dáriptep keledi.
Joǵaryda atap ótkendeı, óńirdiń ónegeli otbasy oblystaǵy «Mereıli otbasy» baıqaýynda jeńimpaz dep tanylyp, respýblıkalyq saıysqa joldama aldy. Sátin salsa, jerlesteri jeńispen oralsyn degen tilekterin bildirip otyr.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Katonqaraǵaı aýdany
