Qoǵam • 02 Qarasha, 2022

Eshki baqqan bala

393 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Tımýr búgin kúndelikti ádetinshe tańǵy altydan turyp, qorajaıǵa bettedi. Sabaqqa barmas buryn eshkilerin jaıǵap, azyǵyn salyp, sýaryp ketpese kóńili kónshimeıdi. Bala shaqtan malsaq bolyp ósken jasóspirimniń ózi úshin tańsyq eshki ósirý isin qolǵa alǵanyna kóp bolǵan joq. Kúnine 12-15 lıtrge deıin sút beretin túlik búginde úlken kásip kózine aınalyp kele jatyr.

Eshki baqqan bala

Tımýr Rústemov oblys orta­lyǵynyń irgesindegi Mıchýrın ­aýylynda turady. Jasy 13-ten asqan ol eshki sharýashylyǵyn qu­ryp, saýylǵan sútti óńdeýmen ­aınalysady. Kúnine 12-15 lıtr eshki sútin saýyp, odan irimshik pen ­ıogýrt, súzbe ázirlep satady. Búgin­de jas fermerdiń ónimin satyp alý­shylar kóbeıip keledi. Kishkene kezinen úı janýarlaryna úıirsek ekenin baıqaǵan ákesi Jasulan balasyn mal sharýashylyǵyna baýlý kerek ekenin erte túsingenin jetkizdi.

– Osydan tórt jyl buryn bolýy kerek, ákem Tımýrǵa qulyn syı­lady. Balam onyń aınalasynan shyqpaı qoıdy. Keıin Mıchýrınde «Jas tulpar» atty kempıng quryp, kelýshilerge jylqyǵa minip serýendeý qyzmetin usyna bastadym. Baıqaımyn, bul kásipti kórgen Tımýr de izdenip, óz aldyna bir is bastamaqqa árekettenip júr. Bir kúni sıyr ósirýdiń shyǵynyn, onyń sútinen túsetin tabysty eseptep otyr. Zeńgi baba tuqymyn ustaý, ony jem-shóppen qamtamasyz etý asa qymbatqa túsetinin túsindirdim. Ári maldyń da maly bolady. Ony jaılaımyn dep júrip oqystan jas balaǵa tuıaǵy tıip kete me dep júreksindim. Sondyqtan eshkiden ­basta degen usynys aıttym. Ári eshki – ósimtal. О́zge túlikke qaraǵanda tez kóbeıip, kez kelgen jaǵdaıǵa beıim­delip ketedi. Azyqty da kóp talǵaı bermeıdi. Jońyshqa, suly, arpa, túrli shóp qospasyn jáne sábiz ben qyzylsha berseń jetkilikti. Onyń ústine eshki sútiniń maılylyǵy ­4,6-9 paıyzdy quraıdy. Quramy jaǵy­nan ana sútine jaqyn, asqazan aýrý­laryna, allergııaǵa taptyrmas em ekenin aıttym. Ulym usynysymdy birden qabyldady, – deıdi otaǵasy Jasulan Rústemov.

Tımýr ǵalamtordan eshki baǵý­dyń qyr-syryn, odan sút saýyp, óńdeý joldaryn úırenip aldy. Eshkiniń «zaanen» tuqymy sútti ári tez kóbeıgish keledi. Tańdaý soǵan tústi. Sóıtip, ákesi men uly alǵa­shynda tórt bas eshki men bir tekeni Petropavl qalasynan satyp ákeledi. Bıyl kóktemde oǵan qorajaı turǵyzyp, eshki saýatyn oryn ázirleıdi. Zaanen eshkileriniń baǵasy qymbattaý bolady. Onyń ereksheligi sútinde. Bir eshki úsh-tórt lıtr sút beredi. Sonymen qatar egizdep tóldeıdi. Jalpy, eshki súti júrektiń jumysyna jaqsy áser etedi deıdi mamandar. V2 jáne V12 dárýmenderine, amınqyshqyldarǵa baı, búırek pen baýyrdyń jumysyn rettep, holesterınniń deńgeıin túsiredi. Sıyr men eshki sútinen jasalǵan ónimder quramy jaǵynan uqsas bolǵanymen, eshki sútinen daıyndalǵan taǵamdar jyldam ári tolyq qorytylady. Aǵzany aqýyzben baıytady, sol sebepti emshektegi sábılerge jáne qatty aýyrǵan syrqattarǵa beredi. Eshkiniń eti de jeńil.

Áýel basta bıznes ıdeıasyn oılas­tyrǵanda jas fermer zaanen esh­kileri beretin súttiń ıissiz kele­tinin ári odan irimshik jasaýǵa bolatynyn negizge alypty. Iаǵnı sútti jas balalarǵa da berýge bolady. Qazaq­standa damı qoımaǵan eshki sharýa­shylyǵyn Kereký jerinde órken­detsem degen bala armany búginde aqı­qatqa aınalyp úlgerdi. Qazir Tımýr­dyń sharýashyly­ǵyn­da 7 eshki bar.

«Janýarlarǵa erekshe kútim kerek. Olarǵa túrli aýrýlardyń aldyn alatyn ekpe jasatyp, dárýmender beremin. Erkeletkendi jaqsy kóredi. Únemi sylap-sıpap júrseń, sútti de jaqsy beredi eken. Tańerteń erte turyp, áýeli olardyń aldyna jem-shóbin jetkizemin. Al sabaqtan kelgen soń saýylǵan sútten irimshik pen jumsaq súzbe daıyndaımyn. Instagramda paraqsha ashqanmyn, adamdar sol jerden tapsyrys berip jatady. Onlaın-tapsyrystardy ýaqtyly oryndaýǵa tyrysamyn», deıdi jas kásipker.

Jýyqta Tımýr men onyń ákesi qaıtarymsyz granttar konkýrsyna qatysyp, jeńimpaz atandy. 5 mln teńgege jýyq qarajatty jeńip alǵan ákeli-balaly fermerler qarajatty konteınerli modýl satyp alýǵa jumsamaq. Modýlde eshki sútin tolyq óńdeý prosesi, ıaǵnı súzgiden ótkizý, pasterleý, irimshik pen súzbe, ıogýrt óndirisi qarastyrylǵan. Ke­lesi jyly fermadaǵy eshki sany 50-ge deıin kóbeıtilip, Tımýr ázirleı­tin ónimder kádimgideı brendtik qap­tamaǵa salynyp satyla bastamaq.

Tımýr – otbasyndaǵy eki bala­nyń úlkeni. О́z kásibine muqııat qarap otyrǵan jasóspirim qazir Pavlodardaǵy №16 mektep-lıse­ıinde 7-synypta bilim alyp júr. Ákesi Jasulannyń oıynsha, jas urpaqtyń barlyǵy IT-mamandyqty nemese aqparattyq salaǵa qajet kásipti tańdaýy mindetti emes. Aýyl sharýashylyǵyna da bolashaq kadr­lar qajet. «Sondyqtan ulymdy bul baǵytqa qazirden baýlyp júrmin», dedi otaǵasy.

 

Pavlodar oblysy,

Pavlodar aýdany,

Mıchýrın aýyly