Kindigimniń jas qany,
Tamǵan jerim aýylym.
Shabytymnyń asqary,
Samǵaýshy edi aýylym.
Jastyǵymnyń kýási,
Shurqyraǵan aýylym.
Jýsany men jýasy,
Burqyraǵan aýylym.
Bıik-bıik shyń, quzǵa,
Qumar qylǵan aýylym.
Búldirshindeı bir qyzǵa,
Syńar qylǵan aýylym, –
dep bastalatyn shýaqty shýmaqtar tyńdaýshynyń jan-júregin eljiretip, adamnyń qaıta bir oralmas sezimderin oıatyp, tuńǵıyqqa tartyp áketetin ǵajaıyp bir kúshi bar.
Bul týyndynyń mýzykasyn belgili kompozıtor Temirjan Bazarbaev shyǵarsa, sózin aqyn Jabaıyl Beısenov jazǵan. Temirjan aǵamyz Almaty konservatorııasyn bitirgen kásibı kompozıtor. Ol án ǵana emes, «Botagóz», «Jetisý» atty sımfonııamen birge ult aspaptyq orkestrine arnap «Otan tańy», «Qalyń elim, qazaǵym» atty poemalar jazǵan. Ata-anasynan jastaı jetim qalyp, balalar úıinde ósken órenniń ónerge kelýine Nurǵısa Tilendıev pen Beken Jylysbaev tikeleı sebepker bolypty. Kompozıtordyń jerlesi, kórnekti aqyn Sáken Imanasov bir án arqyly eldiń esinde qalǵan sazger týraly esteliginde bylaı deıdi: «Temirjan Bazarbaev – bizdiń elden shyqqan áıgili kompozıtor. Kóp sózge joq, ózimen ózi bolyp, úndemeı júre beretin, kózge túsip qalsam degendi múldem oılamaıtyn qarapaıym da momyn qalpynda tirlik keshti. Qalyń eli qazaǵy, ásirese, onyń «Aýylym» dep atalatyn ánin jaqsy kórdi. Bul ándi bilmeıtin, as pen toıda náshine keltire, áldebir saǵynysh, ishki ańsaýmen kózine jas ala otyryp jurtqa qosyla syzylta shyrqamaıtyn adam kemde-kem. Basqasyn bilmeımin, áıteýir bizdiń jaqta solaı. Ǵumyrymda bir ret «áý» dep kórmegen meniń ózim de Temirjannyń «Aýylymyn» tyńdaǵanda kóńilime qaı-qaıdaǵylar oralyp, egilip, eljireı túsip otyratynym, ózgelerge ilese ishteı de bolsa yńyldap ketetinim bar.Temirjan shyn máninde úlken sazger edi. Biletinderdiń, mamandardyń aıtýynsha ol ásirese mýzykanyń sımfonııa sııaqty kúrdeli janryna kelgende myqty bolypty. Ol jaǵyn men jetik bilmeımin. Meniń biletinim, qaıtalap aıtam, Temirjannyń nazdy da sazdy «Aýylym» áni».
Ánebir jyly belgili aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Nesipbek Aıtulymen birge qazirgi Abaı oblysy Úrjar aýdanyna jolym tústi. Sonda Nesipbek aǵamyz aýdan ortalyǵynda turatyn qart aqyn Jabaıyl Beısenovke sálem bere baryp, biraz áńgimelesti. Biraq men bul kisiniń biz sóz etip otyrǵan ánniń sózin onda beıhabarmyn. Ony maǵan sóz arasynda Nesipbek aǵa aıtty. Jabaıyl aǵa qarapaıym, keńqoltyq azamat eken. Uzaq jyldar orta mektepte qazaq tili men ádebıetinen sabaq bergen. «Aýyl áýenderi», «Altyn besik – aýylym», «Alakólim – aıaýlym», «Kúngeıim meniń», «Balalyq qyzyq, bal kúnder», «Tasadaǵy tuma», «Jyrlaıdy jyldar» atty jyr kitaptarymen birge birqatar án mátinin jazǵan. Alaıda ony jurtshylyq «Aýylym» ániniń óleńin jazǵan aqyn jaqsy biledi. Bul óleńniń týýynyń ózi tarıh. Ol jaıynda avtor bir suhbatynda: «Bul artta qalǵan elimdi, jastyq shaǵymdy eske alyp, saǵynyp júrgende týǵan óleń ǵoı. Birde úıge belgili ánshi, ataqty «Hasen-Jámıla» kórkem fılmniń bas keıipkerin beınelegen Abylaı Túgelbaev keldi. О́tken-ketkendi aıtyp, sher tarqatystyq. Bir kezde ol: «Jabaıyl, sen Shyńjańda júrgende ájeptáýir aqyn ediń. Osy jaqqa kelgeli úniń shyqpaıdy ǵoı», – dedi. Men: «Onyń ras, densaýlyǵym da, kóńil kúıim de bolmaı júr. Bir elden bir elge kóshý ońaı deısiń be!? Kóńilim oıpyl-toıpyl», – dedim. Ústel ústinde jatqan qaǵazdardy qarap otyrǵanda kózine tóteshe jazylǵan osy óleń tústi. «Iаpyraı, Jáke, myna óleńiń ánge suranyp tur eken. Men osyny jazǵanynan bálenshe degen (atyn umyttym) kompozıtorǵa bereıinshi», dep alyp ketken. Keıin álgi aıtqan kompozıtory emes, Temirjan Bazarbaev at-túıedeı qalap alypty. Bul 1972 jyl edi. Kelesi jyldan bastap, Rıshat Abdýllın radıodan aıta bastady» depti.
Mine, halqymyz úshin «altyn besik» sanalǵan aýyldyń bar asylyn jyrlaǵan týyndynyń jaryqqa shyqqanyna elý jyl tolypty. Sodan beri bul án qanshama talapty jasqa qanat bitirip, armanyn ushtady. О́zim de keıde osy ándi tyńdaımyn. Sonda kóz aldyma bala kezdegi aýylymnyń berekeli kezi elestep, sol qyzyqqa toly shaqtarǵa qııalmen saparlap qaıtamyn. Ánniń qudireti degen osy shyǵar!
