Is - sharaǵa qatysýshylardyń rekordtyq sany - 300-den astam delegat jınaldy. Olardyń qatarynda mınıstrlikter men parlament músheleri, basqa elderden kelgen qonaqtar jáne BUU, Dúnıejúzilik bank jáne Azııa damý bankiniń ókilderi bar.
Is-shara sheneýnikter men halyqaralyq uıymdardyń nazaryn aýdarǵany beker emes. Forým BUU-nyń Turaqty damý maqsattarynyń biri – genderlik teńdikti qamtamasyz etý jáne barlyq áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý boıynsha elimizde jumys isteıtin flagmandyq áleýmettik jobalardyń qataryna kiredi. Áleýmettik-ekonomıkalyq baǵdarlamalardy júzege asyrýdaǵy áıelderdiń erekshe rólin Qazaqstan basshylyǵy da atap ótti.
Úzdik bıznes-ıdeıa baıqaýynyń qorytyndysyn shyǵarý bólek oqıǵa boldy. 20 áıel isti ashýǵa nemese óz isin keńeıtýge teńgemen 2-den 4 myń dollarǵa deıin grant utyp aldy. Forýmda áıelderge arnalǵan bilim berý baǵdarlamalaryna suranys taqyryby negizgi taqyryptardyń biri boldy.
«Jeke qosalqy sharýashylyqtar» onlaın-mektebi tamasha nátıjeler kórsetip otyr. «Jasyl» kásipkerlik baǵdarlamasy boıynsha jumyssyz áıelderdi qoldaýdyń tabysty keısi bar. Qatysýshylar bastapqy biliktiligine qaramastan, aıqyn kásipkerlik qasıetterin kórsetedi. Eger biz olardyń bilim alýyna kóbirek resýrstar bólsek, biz aýyl sharýashylyǵyn nyǵaıtýǵa qabiletti jańa isker áıelderdiń áserli sanyn alamyz», dedi «Jasyl ekonomıka» jáne G-Global damytý Koalısııasynyń» atqarýshy dırektory Ashat Súleımenov.
Tabysty bilim berý bastamasynyń mysaly retinde kóptegen adamdar bul jobany atap ótedi. Ol Qazaqstannyń barlyq óńirlerin qamtıdy, 10 jyl ishinde bıznes daǵdylaryna oqytýdan 60 myńnan astam adam ótti. Qatysýshylar sany jyl saıyn artyp keledi. Túlekter HTT óndirisinde, aýyl sharýashylyǵynda jáne qyzmet kórsetý salasynda áleýetti iske asyrýda – jobanyń arqasynda búkil el boıynsha ondaǵan shaǵyn kásiporyndar ashyldy.
«Tájirıbe kórsetkendeı, jobaǵa qatysý áıelderdiń ózine degen senimdiligin damytady, psıhologııalyq turǵydan nyǵaıtady jáne shabyttandyrady. Bul kez-kelgen qoǵamǵa qajet joba. Ol áıelderdi biriktiredi jáne qazirgi genderlik kún tártibin qalyptastyrýǵa kómektesedi», dedi jobanyń negizin qalaýshy, «Áleýmettik dınamıka» qoǵamdyq qorynyń dırektory Elena Ojgo.
Forýmdy uıymdastyrýshylar da mundaı kún tártibiniń tıimdiligine kúmán keltirmeıdi. Olar is-sharanyń qazaqstandyq qoǵamdaǵy ózgeristerge aıtarlyqtaı áser etetinine senimdi.
«Bizdiń maqsatymyz-qazaqstandyq áıelderge ekonomıka men kásipkerliktiń barlyq salalaryna esik ashý. Meniń oıymsha, bir kúni jynystardyń óz quqyqtary men múmkindikterin iske asyrýdaǵy absolıýtti teńdigi qaǵazdaǵy sóz emes, bizdiń qoǵam úshin tanys shyndyq bolady!», dedi uıymdastyrý komıtetiniń tóraǵasy Maıra Aısına.
Forýmnyń uıymdastyrý komıtetiniń tapsyrysy boıynsha qoǵamdyq uıymdar júrgizgen zertteý nátıjeleri de áıelderdiń ekonomıkadaǵy róliniń artýy týraly aıtady. 14 aımaqtaǵy saýalnama kórsetkendeı, aýyl turǵyndarynyń 30,6%-y bıznespen aınalysady, 11,2%-y aldaǵy 3 jylda, al taǵy 20,4%-y belgisiz bolashaqta aınalysýǵa nıetti. Osylaısha, áıelder kásipkerliginiń qosymsha áleýeti 31,6% quraıdy – bul tek aýyldyq jerlerde.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev ótken jyly forýmda sóılegen sózinde onyń vedomstvosy áıelderdiń agrarlyq óndiriske qatysýyn jandandyrý úshin sharalar qabyldap jatqanyn aıtty. 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan AО́K damytý jónindegi ulttyq joba 100 myńǵa jýyq jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beretini atap ótildi. Olardyń 80% - dan astamyn aýyl áıelderi alady. Statıstıkaǵa súıensek, búginde áıelder Qazaqstandaǵy árbir besinshi sharýa qojalyǵyn basqarady.
Forým aıasynda aýyl halqynyń ómir súrý sapasyn arttyrý jáne onyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik ósýine járdemdesýdiń asa mańyzdy máseleleri sheshilýde. «Ortalyq Azııa áıelderi: mádenı qundylyqtar men dástúrlerdi saqtaı otyryp, tabysqa jetý jáne genderlik teńdik» sessııasy aıasynda Qazaqstannyń ǵana emes, sheteldiń de aýyl áıelderin qoldaý tájirıbesi talqylanady. Sessııaǵa Tájikstan, Qyrǵyzstan, Ázerbaıjan, AQSh jáne Eýroodaq sarapshylary qatysady. Úsh túrli alańda «Aýyldaǵy ómir súrý jaǵdaılary: birlesip qalaı jaqsartamyz?» taqyrybynda TEDx formatynda taqyryptyq talqylaýlar men pikirlerin ortaǵa salý júrgiziledi. Forýmda «100 sáttilik tarıhy» serııasynyń jańa kitaby tanystyrylady.
