ASTANA. 29 mamyr. Búgin Astanada úsh eldiń basshylary – Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın jáne Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko deńgeıinde Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń otyrysy ótedi. Bul týraly BNews.kz habarlady.
Otyrys barysynda Qazaqstan, Reseı jáne Belarýs memleketteriniń basshylary jańa dáýirdiń eń mańyzdy qujattarynyń biri – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıady dep kútilip otyr. Qujat, tutastaı alǵanda, 4 bólim, 28 taraý, 118 bap jáne 32 qosymshadan turady. Olardyń barlyǵy 700 betke jýyq mólsherdi quraıdy.
Qazir ómirge kelgeli jatqan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jospar boıynsha kelesi, 2015 jyldyń 1 qańtarynan bastap jumys isteı bastaıdy.
Bir aıta ketetin jaıt, mundaı qurylym quryp, ortaq odaq aıasynda tirshilik etý ıedıasyn osydan jıyrma jyl buryn Qazaqstannyń Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev alǵash ret aıtqan edi. Dál qazirgi tańda munyń da aıryqsha prınsıpti máni bar. Sebebi, kez kelgen memlekettiń basshysy óz eli men onyń halqynyń áldekimniń qaraýyna qarap, bodan bolǵanyn, otanynyń táýelsizdiginen aırylyp, óziniń nomınaldy ǵana basshy bolǵanyn qalamaıdy. Bizdiń Elbasshy Máskeý memlekettik ýnıversıtetinde osy usynysty alǵa shyǵarǵanda halqynyń ǵasyrlar boıy kútken egemendiginen aırylyp qalýyn kózdegen joq. Bul bolashaq odaqtyń áý basynan saıası sıpattaǵy qurylym bolmaıtynyn tanytty. Al arada osynshama jyldar ótkende, Nursultan Nazarbaevtyń osynaý eýrazııalyq ıntegrasııa ıdeıasy dál búgingi zamanda álemdik talqylaýlar ulasyp otyr. Munyń ózi Qazaqstan Prezıdentiniń kóregendigin kórsetip otyr.
Iá, ýaqyt bárin kórsetti. Elbasy arhıtektýrasyn salǵan eýrazııalyq ıntegrasııa barysynda qol jetken jetistikter az emes jáne bul basqa odaqtarǵa qaraǵanda shapshań ári tıimdi órbidi. Máselen, bar-joǵy úsh jylda Keden odaǵy quryldy. Al bul joldy Eýropa odaǵy áldeqaıda uzaqqa sozǵan bolatyn. Keden odaǵynan Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńistikti qurýǵa da shapshań kóshe aldyq. Endigi kezeń ekonomıkalyq odaqqa qarap tur.
Taǵy qaıtalap aıtaıyq, budan jıyrma jyl buryn joǵarydaǵy ıdeıany ortaǵa tastaǵan kezde Elbasy Máskeýdegi ǵylymı elıta aldynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq TMD-dan bólek qaǵıdattarmen qurylýy tıistigin aıta kelip, onyń eń mańyzdy máselesi retinde «egemendikke, ishki memlekettik-saıası qurylymǵa, ár qatysýshynyń syrtqy saıasattaǵy qyzmetine eshkimniń qol suǵýǵa qaqysy joq» ekenin málimdegen bolatyn.
Sóıtip, osy jyldar ishinde túrli satydan ótken ıntegrasııalyq birlestiktiń baǵdary aıqyndaldy. Al odaqtyń paıdaly tusy týraly áńgime bolǵanda jalpy halqy 170 mln. adamdy quraıtyn úsh elge ortaq ekonomıkalyq naryq qurylyp, kapıtal, taýar, jumys kúshi men qyzmet erkin aınalatyny týraly pikir aıtylady. Kásipkerlik úshin múmkindikter aıtarlyqtaı keńeıip, birlesken ınvestısııalyq jáne kooperatıvtik jobalardy iske asyrýǵa, makroekonomıkalyq saıasat kelisimderin júrgizýge, syrtqy naryqty úılestirýge múmkindikter ashylady. Budan da basqa jaǵymdy qyrlaryn mamandar túrli-túrli taldaýlar arqyly aldyǵa tartyp jatqany aqıqat.
Prezıdent Nursultan Nazarbaev eýrazııalyq odaqtyń negizgi qyzmetin áý bastan-aq saıası emes, taza ekonomıkalyq múddege qurylatynyn, munda eldiń egemen damýyna eshqandaı syzat túspeıtinin aıtyp keledi. Integrasııanyń shynaıy ekonomıkalyq baǵytyn jaqynda ótken VII Astana ekonomıkalyq forýmy aıasynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev taǵy bir márte qaıtalap, keıbireýlerdiń kókeıindegi kúmándi oılardy kádimgideı seıilte tústi.
«Qazaqstan árqashanda «eń aldymen ekonomıka» qaǵıdatyn ustandy. Sonyń arqasynda biz búginde belsendi damý ústindemiz. Qazaqstan ótken birjarym onjyldyqta neǵurlym jedel damýshy elderdiń bestigine endi. Qazir biz «Qazaqstan-2050» Strategııasyn qabyldadyq jáne jappaı jańǵyrtý jóninen eleýli mindetterdi júzege asyrýdamyz. Biz álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna enýge umtylyp otyrmyz. Jáne bul maqsatqa biz ózimizdiń kórshilerimizben tyǵyz ıntegrasııa arqyly qol jetkizbek nıettemiz», - dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Bul rette N.NazarbaevQazaqstannyń óńirde ne bolyp jatqanynan beıtarap qala almaıtynyn, kórshilerden oza otyryp, olardyń haos pen berekesizdikke «batýy» esebinen ósý, túptep kelgende, óńir retinde de, bútindeı álem retinde de barshany álsizdendire túsetinin aıtty. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq barlyq ulttyq memleketterdiń halyqtary úshin aýyrtpalyq emes, ıgilik bolýy tıistigin Elbasy ótken sáýir aıyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetinde eýrazııalyq ıntegrasııanyń jańa perspektıvalary taqyrybynda oqyǵan dárisinde de sóz etti. Prezıdent onda ekonomıkalyq odaqtyń HHI ǵasyrdyń birinshi jartysyndaǵy basty mıssııasy eki mańyzdy aspektige negizdeletindigin atap ótti. Birinshiden, Eýrazııa keńistigi álemniń basty makroekonomıkalyq mıkroóńiriniń biri bolýy qajet. Sarapshylardyń esepteýleri boıynsha, osy júzjyldyqta ekonomıkalyq gravıtasııanyń álemdiń ortalyǵy shyǵysqa, Azııaǵa, onyń ishinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa qaraı jyljıdy. «Ekinshiden, bizdiń ıntegrasııalyq mıssııanyń mańyzdy quramdasy – árbir qatysýshy eldiń álemniń barynsha damyǵan memleketteri qataryna qosylýyn qamtamasyz etýge negizdelgen. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq barlyq ulttyq memleketterdiń halyqtary úshin aýyrtpalyq emes, ıgilik bolýy tıis», - dedi Nursultan Nazarbaev.
Sonymen, iske sát!
Sáken Maılybaı.
Derekkóz: BNews.kz.
Foto: forbes.kz.
