Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Bıyl atalǵan saladaǵy jetistikter jolaýshylar tasymalynyń ulǵaıýynan baıqalady. Jyl basynan bergi 10 aıda qazaqstandyq áýe kompanııalary shamamen 9 mln adamdy tasymaldady. Bul 2021 jyldaǵy kórsetkishten 16%-ǵa (7,7 mln jolaýshy) kóp. Mysaly, Air Astana kompanııasynda jolaýshylar aǵyny shamamen – 3,4 mln adamǵa, FlyArystan kompanııasynda – 2,6 mln adamǵa jýyqtap, SCAT kompanııasynda jolaýshylar sany – 2,4 mln-ǵa jáne Qazaq Air-da 500 myń adamǵa ósken.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Qaıyrbek О́skenbaevtyń tapsyrmasy boıynsha qazaqstandyq áýe kemeleriniń parki 2025 jylǵa deıin 51 ushaqpen tolyqtyrylady. Osy jyly otandyq avıakompanııalardyń parki 10 jańa ushaqpen tolyqty. Máselen, SCAT kompanııasynyń áýe kemeler parki 5 ushaqpen tolyqsa, FlyArystan 3 ushaq jáne Air Astana 2 áýe kemesin satyp aldy. Jyl sońyna deıin taǵy 4 jańa ushaq paıdalanýǵa beriledi. Azamattyq avısııa ushaqtarynyń jańarýy reısterdiń keshigýin azaıtýǵa, tasymaldaý syıymdylyǵyn arttyryp, jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartýǵa, sondaı-aq qazaqstandyq áýe tasymaldaýshylardyń ushý geografııasyn keńeıtýge múmkindik beredi.
2022 jyl otandyq azamattyq avıasııa qyzmeti úshin eleýli oqıǵalarǵa toly boldy. Máselen, ushý qaýipsizdiginiń deńgeıin odan ári kúsheıtýge baılanysty negizgi jospar júıeli túrde oryndalyp keledi. Bul oraıda Eýropalyq komıssııanyń Qazaqstandaǵy ushý qaýipsizdiginiń deńgeıin oń baǵalaýy mańyzdy jetistikterdiń biri sanalady. Sondaı-aq IKAO Assambleıasynyń 41-sessııasynda atalǵan halyqaralyq uıymnyń Bas hatshysy Qazaqstandaǵy azamattyq avıasııa qyzmetin retteýdiń eýropalyq modelin engizýdi joǵary baǵalap, bul IKAO-nyń qaýipsizdik standarttaryna tolyq saı keletin álemdegi eń ozyq ári tıimdi tetikterdiń biri ekenin aıtty. Iаǵnı elimiz joǵarydaǵy halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń talabyn 84%-ǵa oryndap otyr.
Qazir qazaqstandyqtar álemniń 29 eline tikeleı reıstermen usha alady. Ishki áýe reısterdi aptasyna 687 reıs jıiligimen 57 baǵyt boıynsha 5 otandyq áýe kompanııasy oryndaıdy. Osy jyly NEOS áýe kompanııasy Almaty – Mılan, «Eır Astana» kompanııasy Almaty – Iraklıon, Vietjet Air kompanııasy Almaty – Nha Trang, Jazeera Airways kompanııasy Túrkistan – Kýveıt, AnadoluJet kompanııasy Almaty – Ankara men Astana – Ankara jáne Pegasus Airlines kompanııasynyń Almaty – Ankara, Almatydan Sýrgýtqa, Tıýmenge jáne Novosibirge, sondaı-aq Astanadan Sankt-Peterbýrgke jańa baǵyttary ashyldy. «Túrikmenhavaellary» kompanııasy Almatydan Ashǵabadqa áýe reısterin qalpyna keltirdi.
Aqtaý men Shymkentten Ankaraǵa, Almaty men Aqtaýdan Medınaǵa, Astanadan Nıachangqa 25 jeltoqsannan bastap, Astanadan Bakýge jáne Shymkentten Dýshanbege 2023 jylǵy kóktemgi-jazǵy navıgasııa kezeńinde reıster ashylady.
Sonymen qatar Air Seychelles áýe kompanııasy 26 jeltoqsannan bastap Qazaqstan men Seıshel araldary arasynda Almaty – Mae baǵyty boıynsha reıster ashýdy josparlap otyr. Sondaı-aq Astana, Almaty, Aqtaý, Túrkistan jáne Atyraýdan Ystanbulǵa, Astana men Almatydan Antalıaǵa, Almatydan Baký, Tbılısı, Phýket jáne Malege reısterdiń ulǵaıýy kútilip otyr.
Qazaqstandyq áýe kompanııalary Pákistanǵa Astana men Shymkentten Karachıge reıster ashyp, Úndistanǵa Almaty – Delı baǵyty boıynsha, Qytaıǵa Almaty – Chendý baǵyty boıynsha, Ulybrıtanııaǵa Almaty – London baǵyty boıynsha oryndalatyn reıster sanyn ulǵaıtýdy kózdep otyr.
2023 jylǵy kóktemgi-jazǵy navıgasııa kezeńinen bastap Almatydan Bodrým, Batýmı, Iraklıon, Podgorısaǵa jáne Astanadan Tbılısı men Podgorısaǵa maýsymdyq reısterdiń qaıta bastalatynyn atap ótken jón. Budan basqa, Astana – Bishkek, Aqtaý – Erevan, Almaty – Samarqand, Shymkent – Kýtaısı baǵyttary boıynsha reıster qaıta bastalady dep kútilýde.
2023 jyldyń kóktemgi-jazǵy navıgasııasynan bastap Air Asia X áýe kompanııasy Kýala-Lýmpýrdan Almatyǵa, Thai Air Asia kompanııasy Bangkoktan Almatyǵa reısterdi ashýdy josparlaǵan.
Azamattyq avıasııa komıteti reısterdi keshiktirý kezinde jolaýshylardyń quqyqtary buzylǵany úshin áýe tasymaldaýshylardy jaýapqa tartý boıynsha jumysty jalǵastyrýda. Reısterdiń keshigýi kezinde jolaýshylardyń quqyqtarynyń buzylýyna, sondaı-aq áýe kóligimen tasymaldaýdyń halyqaralyq erejeleriniń buzylýyna baılanysty qazaqstandyq áýekompanııalar 8 100 aılyq eseptik kórsetkish (24 810 300 teńge) mólsherinde aıyppul túrinde 10 ret ákimshilik jaýapqa tartyldy.
2022 jyly Qazaqstannyń azamattyq avıasııa salasyndaǵy halyqaralyq standarttarǵa sáıkestik deńgeıin arttyrý boıynsha jumys jalǵastyryldy.
Avıasııalyq bılik halyqaralyq áýe kóligi qaýymdastyǵy (IATA), halyqaralyq áýejaılar keńesi (ACI), iPADIS sııaqty birqatar halyqaralyq uıymmen Yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Bul kelisimder jahandyq deńgeıde salamen yntymaqtastyq pen áriptestikti jaqsartýdyń jáne otandyq avıasııanyń bedelin nyǵaıtýdyń taǵy bir qadamyn bildiredi.
«Qazaqstan men AQSh arasynda tikeleı reısti ashý jónindegi jumys aıasynda AQSh kólik qaýipsizdigi ákimshiligimen yntymaqtastyqty keńeıtý jalǵasýda. Tamyz aıynda tekserý pýnktteriniń jaı-kúıin jáne olardyń amerıkalyq standarttarǵa sáıkestigin aldyn ala baǵalaý maqsatynda TSA sarapshylarynyń ekinshi sapary ótti. Tehnıkalyq sapardyń nátıjeleri boıynsha sarapshylar tekserý pýnktteri men baqylaý-ótkizý pýnktteriniń jaı-kúıine oń baǵa berdi. Bul rette avıasııalyq qaýipsizdik qyzmeti personalynyń úılesimdi jumysy erekshe aıtyldy», dedi Azamattyq avıasııa komıtetiniń tóraǵasy Talǵat Lastaev.
Instıtýsıonaldy sharalardan basqa 2022 jyly áýejaılardyń ınfraqurylymyn jańǵyrtý jumystary jalǵastyryldy. Bıyl qaıta jańartýdan keıin Úrjar jáne Úsharal áýejaılaryna sertıfıkattaý júrgizildi. Oral qalasynyń áýejaıynda jańa jolaýshylar termınaly ashyldy. Almaty qalasy áýejaıy jańa halyqaralyq termınalynyń qurylysy bastalyp, Shymkent qalasynyń áýejaıynda jolaýshylar termınalyn qaıta jańartý jumystary júrgizilip jatyr.
