Fýtbol • 12 Jeltoqsan, 2022

Amerıka, Afrıka, Eýropa: tórt myqty túgendeldi

290 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

О́tken aptanyń aıaǵynda Qatardaǵy álem chempıonatynyń segiz myqty komandasy ózara saıysqa tústi. Birden aıta keteıik, óte shıelenisti ári tartysty ótken shırek fınaldyq saıystardyń árqaısysy da mıllıondaǵan jankúıerdiń kóńilinen shyqty. Jumadan senbige qaraǵan túni Er-Raııanda Horvatııa men Brazılııa kúsh synasty. Kóp keshikpeı Lýsaılda Nıderland pen Argentına aıqasty. Aldymen osy oıyndarǵa jeke-jeke toqtala keteıik.

Amerıka, Afrıka, Eýropa: tórt myqty túgendeldi

Brazılııalyqtardyń «baleti» aıaqtaldy

Er-Raııandaǵy kezdesýdiń sózsiz favorıti Brazılııa qura­masy edi. Olar 1/8 fınalda Oń­tústik Koreıany 4:1 esebimen oısy­rata utqanda, jankúıerler «endi Neımar bastaǵan jigitterdi toq­tatatyn kúsh joq shyǵar» dep paıym­dady. Biraq Zlatko Dalıchtiń bul oıynǵa óz jospary boldy. Ońtústik Amerıkadan kelgen oǵlandardan esh qaımyqpaǵan horvattar 120 mınýt boıy aıanbaı aıqasty. Iá, Tıte shákirtteriniń qarsylastaryna qaraǵanda gol soǵýyna múmkindikteri edáýir kóp bolǵany ras. Alaıda syn sa­ǵatta qart qurlyqtyń ókilderi bir judyryq bolyp jumyla bildi. Onyń ústine, qaqpashy Domınık Lıvakovıchtiń minsiz oıyny tamsandyrdy. Ol óz qaqpasyn talaı qaýipti jaǵdaıdan aman alyp qalyp, barlyǵy 11 seıv jasady.

Negizgi ýaqyt teń aıaqtaldy. Overtaımda brazılııalyqtar esep ashty. 105-mınýtta Neımar mergendik tanytty. Biraq olardyń qýanyshy uzaqqa sozylmady. Úzi­listen keıin janushyra alǵa um­tylǵan horvattar keremet kombınasııa uıymdastyrdy. Onyń aqyry Brýno Petkovıchtiń ǵajap gol soǵýymen aıaqtaldy. Esep – 1:1.

Penaltı soǵý barysynda Horvatııa fýtbolshylary barlyq múkin­dikterin utymdy paıdalandy. Nıkola Vlashıch, Lovro Maıer, Lýka Modrıch jáne Mıslav Orshıch nysanany dál kózdedi. Qarsylastary eki márte qatelesti. Rodrıgo tepken dopty Lıvakovıch keri qaıtarsa, Markınos baǵanaǵa tıgizdi. Esep – 4:2. Osylaısha, horvattar jartylaı fınalǵa joldama aldy. Al báseke aıaqtalǵan bette alty jyldan asa Brazılııa quramasynyń bas bapkeri bolǵan Tıte óz erkimen qyzmetinen ke­tetinin resmı túrde málimdedi.

 15 eskertý jasalǵan oıyn

О́zgelerdi aıtpaǵanda, tis­qaq­qan býkmekerlerdiń ózderine Nıderland pen Argentına qura­malary arasyndaǵy kezdesýdiń jeńimpazyn anyqtaý ońaıǵa soq­qan joq. Tipten, kópti kór­gen kánigi mamandar men saqa sa­rap­shylardyń pikirleri de eki­ge jaryldy. Bastapqyda biz ish pys­tyrarlyq oıynnyń kýási bol­dyq. Jarty saǵattan asa ýaqyt boıy qos komanda bir-biriniń qaqpa mańyna mańaılaı almady. Kóbine-kóp tartys alań ortasynda órbidi. Tek 35-mınýtta Lıonel Messıden jaqsy pas alǵan Naýel Molına esep ashty. Alaıda odan keıin de kópke deıin oıyn joǵarydaǵydaı ssenarıı boıynsha órbidi.

73-mınýtta Messı 11 metr­lik núkteden nysanany dál kóz­degennen keıin barlyǵymyz da «Lýı van Gal shákirtteri endi esh­teńe ózgerte almaıdy» dep oı­ladyq. Biraq munymyz beker eken. Tek sodan keıin baryp qana es jıǵan nıderlandtyqtar namysqa qamshy basty. Nátıje kóp kút­tiregen joq. 83-mınýtta Vaýt Veg­horst esep aıyrmashylyǵyn qysqartty. Negizgi ýaqytqa tó­reshi Mateý Laos taǵy 10 mınýt qosty. Sol ýaqyt aıaqtalar tusta «Qyzǵaldaqtar eliniń» fýtbolshylary tarazy basyn teńestirip ketti. Aıyp alańynda Tıon Kop­meıners ózi tepkenniń ornyna dop­ty bir top qorǵaýshy arasynan Veghorstqa syrǵyta saldy. Ol múlt ketken joq – 2:2. Overtaımda jeńimpaz anyq­tal­mady. Sodan penaltı so­ǵyldy. Nıderland qura­masynyń serkesi Vırdjıl van Deık pen Stıven Bergeıs oryn­daǵan alǵashqy eki soqqyny qaq­pashy Damıan Emılıano Mar­tınes keremet seıvtermen keri qaıtardy. Sol kezde argentı­nalyqtardyń jartylaı fınalǵa shyǵatynyna eshkimniń kúmáni bolmady. Aıtqandaı-aq, Lıonel Skalonıdiń komandasy kózdegen maqsatyna qol jetkizdi. Jeńis golyn Laýtaro Martınes soqty – 4:3. Osy sátsizdikke tóze almaǵan 71 jastaǵy tanymal bapker Lýı van Gal otstavkaǵa ketti.

Atalǵan báseke barysynda 45 jastaǵy ıspanııalyq qazy Mateý Laos qos komandanyń oı­yn­shylaryna 15 márte eskertý jasady. Bul – álem chempıonattary tarıhyndaǵy taǵy bir rekord!

Marokko myqty eken

Senbiden jeksenbige qaraǵan túni Dohadaǵy «Ál-Týmama» stadıonyna jınalǵan 45 myńǵa jýyq jankúıerdiń barlyǵy da tek Marokkony qoldaǵandaı áser qaldyrdy. Olaı deýge negiz, olar shabýylǵa shyqsa, barsha kórermen aıǵaıǵa basyp, syrnaılatyp, kerneıletti. Al dop Portýgalııa oıynshylaryna tıse, kerisinshe, jaqtyrmaǵandaı syńaı tanytty. Sonyń áseri bolsa kerek, qara qurlyqtan kelgen jigitter óte senimdi oınady. Pleı-offtyń alǵashqy kezeńinde Pıreneı túbeginiń túlekteri Shveısarııany 6:1 esebimen oısyrata utqany belgili. Ol kezde qarsylastary birden tizgindi óz qoldaryna alýǵa tyrysqan. Al ondaı oıyn máneri portýgalııalyqtarǵa jaqsy jaǵady. Sodan marokkolyqtar jaqsy sabaq alǵan eken. Olar oıyn tizginin Portýgalııaǵa berip qoıdy da, ózderi qarymta shabýylǵa júginýdi jón kórdi. Bul taktıka óz jemisin berdi. 42 mınýtta Eseff En-Naserı qaqpashynyń óreskel qateligin paıdalanyp, dopty torǵa toǵytty.

Portýgalııa quramasy úzi­listen keıin de jaǵdaıdy túzeı almady. Amaly taýsylǵan Fer­nandý Santýsh 51-mınýtta Krısh­tıaný Ronaldýdy alańǵa shy­ǵardy. Bir­aq aty ańyzǵa aı­nalǵan sha­býyl­shynyń ózi de jaǵdaıdy ózgerte alǵan joq. Bul komandanyń sapynda Jýan Felıks óte belsendi boldy. Alaı­da onyń tepken dop­tarynyń bar­lyǵy da qaqpadan joǵary ket­ti. Basqalary da eshteńe óndire almady. Taǵy bir sátte dop mań­daıshaǵa tıdi. Sóıtip, 1:0 esebimen jeńiske jetken Marokko jartylaı fınalǵa shyqty. Olar tek Afrıka qurlyǵy ǵana emes, arab álemindegi osy mejege jetken tuń­ǵysh komanda retinde tarıhta qaldy.

Harrı Keınniń qorlyǵyn-aı!

Kóp uzamaı Ál-Haýrdaǵy «Ál-Baıt» stadıonyndaǵy Anglııa men Fransııa quramalary arasynda alapat aıqasty tamashaladyq. Alǵashqy taım tolyqtaı fran­sýzdardyń basymdyǵymen ótti. Olar óte senimdi oınap, qar­sy­lastaryn qos qaptaldan jıi-jıi qyspaqqa aldy. Aǵylshyndar ara-tura shabýyldaǵanymen, óte saq oınaýǵa tyrysty. Syrt kózge olar qarsylastarynan qaımyǵyp júrgendeı áser qaldyrdy. Olaı deýge negiz, qıt etse, dopty artqa berip, táýekelge barmady. Al dop Kılıan Mbappege tıse, birneshe oıynshy ony qorshaýǵa alyp, ábden ábigerge tústi. 17-mınýtta fran­sýzdardyń kezekti bir shabýylynan keıin esep ashyldy. Jartylaı qorǵaýshy Orelen Tchýamenıdiń shamamen 22 metrdeı qashyqtyqtan qaqyrata tepken doby qaqpa torynan tabyldy.

54-mınýtta Harrı Keın 11 metrlik núkteden tarazy basyn te­ńestirdi. Naǵyz qyzyq sodan keıin bastaldy. Qos komanda alma-kezek qaýipti shabýyl uıym­­dastyryp, kórermenderdiń delebesin ábden qozdyrdy. Biraq basymdyq báribir fransýzdar jaǵynda boldy. Olar shıraq áli senimdi qımyldady. Nátıjesinde, 78-mınýtta Olıve Jırý álem chempıondaryn alǵa shyǵardy. Desek te matchtyń sońyna taman Anglııa quramasynyń da gol so­ǵýyna múmkindigi boldy. VAR-dyń kómegine júgingen tó­re­shi Ýgo Lorıstiń qaqpasyna taǵy penaltı belgiledi. Biraq bul joly Keınniń tepken doby mań­daı­shadan áldeqaıda bıik ketti. Esep – 2:1. Uzaq jyldar boıy Tumandy Albıon eliniń basty surmergeni sanalyp kelgen saqa oıynshynyń júıkesi syn saǵatta syr berdi. Sonyń saldarynan aǵylshyndardyń júldeli oryndar úshin talassaq degen úkili úmiti úzildi. Al Dıde Deshamnyń komandasy jartylaı fınalǵa joldama aldy.

Osylaısha, jartylaı fınalǵa shyqqan tórt myqty komanda anyq­taldy. Endi 13 jeltoqsanda Lýsaılda Argentına men Horvatııa kúsh synassa, kelesi kúni Marokko men Fransııa sheberlik baıqasady. 17 jeltoqsanda qola medal úshin tartysty tamashalasaq, al bıylǵy álem chempıonatynyń jeńimpazy 18 jeltoqsanda anyqtalady.

Parlament Májilisiniń depýtaty

Saýytbek Abdrahmanov:

Eger fýtbolda oıyn taǵdyryn tek sheberlik sheshetin bolsa, ol dál mundaı tanymal bolmas edi dep te oılaımyn. Fýtboldyń jahan jurtshylyǵynyń jú­regin jaýlap alǵan kúshi tek sport­tyń sheńberinde qalyp qoı­maı­tyndyǵynda, onyń zańdy­lyq­taryna baǵyn­baı­tyndyǵynda, domalaq doptyń dóńgelengen dú­nıedeı tylsymdyǵynda, oıyn nátıjesin keıde bolmashy qatelik, keıde tipti ǵaıyptan taıyp kele qalǵan kezdeısoqtyq sheship kete beretin keremetinde, qysqasy, ómirdiń ózindeı ózgermeliliginde. Sonysymen de árbir fýtbol matchy qaıtalanbaıtyn spektakl sıpatymen bizdi ózine tarta beredi, tarta beredi.

IT mamany, abaıtanýshy

Sultan Ybyraı:

Brazılııa, Portýgalııa... Jalpy álemdi ádiletsizdik bılep ketkendeı kórinedi, kóringende bılep turǵany da ras qoı... Bireýler fýtbol óldi depti. Másele, Ro­naldýdyń kóz jasynda emes. Bap shappady, baq shapty. Nıkola Tesla men Ibn Batýta urpaqtary úshin.