Jazasyn óteýshi óz taǵdyryn tek ózi sheshedi

Qazaqstannyń Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Parlament Májilisiniń depýtaty Svetlana Bychkovanyń qatysýymen brıfıng uıymdastyryldy. Onda «Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jańa redaksııasy» taqyryby sóz boldy. Parlament Senaty plenar­lyq otyrysynyń ekinshi oqy­lymynda Qazaqstannyń Qyl­mystyq-atqarý kodeksiniń jobasy qabyldanǵan bolatyn. Bul kodekstiń jobasy sottal­ǵan­dardyń quqyqtary men zań­dy múddeleriniń qorǵalý deń­geıin aıtarlyqtaı arttyrý maq­satynda qylmystyq-atqarý zańnamasyn odan ári jetildirýge jáne qylmystyq jazalardyń oryndalý tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalyp otyr. Brıfıng barysynda sóz alǵan Májilis depýtaty qylmystyq salada taǵy eki mańyzdy zań qa­byldanǵaly jatqanyn, olar jańa Qylmystyq kodeks pen Qyl­mystyq-prosessýaldy kodeks eke­nin aıta kele, bul zańdardyń taıaý ýaqytta daıyn bolatynyn jetkizdi. «Olar artynsha Qyl­mystyq-atqarý kodeksine kir­giziledi. Sol sebepti jańa Qyl­mystyq-atqarý kodeksin daıyndaý kún tártibinde tur», dedi S.Bychkova. Onyń aıtýynsha, jańa kodeks jobasynda qylmystyq-atqarý júıesi men azamattyq qo­ǵamnyń ózara baılanysy máse­lesine tikeleı qatysy bar ıns­tıtýttarǵa úlken mán berilgen. «Progressıvti júıege qatysty normalar paıda boldy. Olar – keshendi salaaralyq júıe. Ol barlyq aldyńǵy qatarly elderdiń qylmystyq-atqarý quqyǵy normalaryna sáıkes quryldy. Jazasyn óteýshilerdi qoǵamǵa qaıta beıimdeý turǵysynan alǵanda, munyń bereri bar. Osylaısha, jazasyn ótegen jandardyń qoǵamǵa tolyq quqyly azamat retinde beıimdelýi qamtamasyz etilýi kerek. Sondaı-aq, kodekstiń jańa jobasynda sottyń sheshimimen polısııanyń ákimshilik baqylaýyna alynǵan azamattardyń áleýmettik-quqyqtyq kómek alýyna járdemdesý máselesi de qaralǵan. Bul da bostandyqqa shyqqan azamattardyń qoǵamǵa tez beıimdelýin jáne olardyń jańa qylmys túrlerin jasamaýyna múmkindik beredi dep oılaımyn», dedi depýtat óz sózinde. Depýtattyń aıtýynsha, Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jobasy ulttyq preventıvti mehanızm, qoǵamdyq baqylaý komıssııa­sy men kameralyq shartpen bas bostandyǵynan aıyrylý túrindegi jazasyn alý erekshelikterin qarastyratyn jańa baptarmen tolyqqan. «Iаǵnı, kodeks jobasyna sáıkes, jaza taǵaıyndaý tetikteri jetildiriletin bolady. Bul – bas bostandyǵynan aıyrýdyń progressıvti júıe boıynsha júzege asatynyn, al bul tetiktiń engizilýine baılanysty jazasyn óteýshiniń quqyǵy da ózgeretinin kórsetedi. Demek, jazasyn óteýshiniń tártibine baılanys­ty onyń quqyǵy keńeıedi ıa bolmasa, shekteledi. Jalpy alǵanda, jazasyn ótep jatqan azamattyń tártibiniń deńgeıin anyqtaý oǵan jaza taǵaıyndaý máselesine jan-jaqty jáne baıyppen kelýge múmkindik týǵyzatyn bolady. Iаǵnı, mundaı úderis óz kezeginde sol azamattyń óz minez-qulqy men tártibin túzeýine septigin tıgizýi tıis. Sol arqyly jazasyn óteýshi azamat «óz taǵdyryn tek ózi ǵana sheshetinin» biletin bolady», dedi S. Bychkova. Sondaı-aq, brıfıng barysynda Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jobasy jazasyn óteýshilerdiń qoǵamǵa beıimdelýin, olarǵa qoǵam tarapynan tárbıelik jumystardyń kóptep júrgizilýin qamtamasyz etý sekildi jańa baptarmen tolyqqany aıtyldy. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan».