Ádebıet • 06 Qańtar, 2023

«Qalqaman-Mamyr»: sırek janrdaǵy premera

685 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Shákárim – ótken ǵasyrdaǵy eń qupııa, eń tylsym esim. Ultyn aǵartý jolynda adamdyq borysh úshin kúresken qaırat­ker tulǵanyń poemalary oıly oqyrmannyń altyn qazyna­syna aınaldy. «Astana Opera» teatrynda aqyn Shákárim Qudaı­berdiulynyń poemasy jelisi boıynsha jazylǵan «Qalqaman – Mamyr» ulttyq opera-baletiniń premerasy ótti. Kompozıtor Balnur Qydyrbektiń mýzykasymen árlen­gen qoıylym 28-29 jeltoqsanda kórermenge jol tartty. «Qal­qaman-Mamyr» opera-baletiniń qoıýshy dırıjeri – Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Abzal Muhıtdın bolsa, qoıýshy rejısser – Qazaqstan Memlekettik syıly­ǵynyń laýreaty, Reseıdiń Halyq ártisi Iýrıı Aleksandrov.

«Qalqaman-Mamyr»: sırek janrdaǵy premera

Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

– Men opera spektaklderiniń túrli varıasııalaryn qoıdym, alaıda opera-baletti eshqashan qoıyp kórmeppin. Bular úne­mi maǵan ónerdiń múlde úıles­peıtin túrleri sekildi kóri­netin. Intermedııa túrinde ope­radaǵy balettik nómir – bul qalypty qubylys, biraq balet shyǵarmanyń dramatýrgııa­syna engizilgende jaǵdaı bas­qasha bolady... Bul tapsyrmany oryndaý múmkin emes­teı kórindi. Degenmen jumys ba­rysynda meniń oıyma shynaıy ómirdegi Qalqaman men Ma­myrdyń qasynda olardyń jan­dary júrse qalaı bolar edi degen ıdeıa keldi. Bul tylsym jaratylystar ózderine ba­lettik júktemeni alyp, osylaı­sha shynaıy álemdi rýhanı álemmen baılanystyrǵandaı bolady. Kez kelgen mýzykalyq spektakldiń maqsaty osy bolyp tabylady, ıaǵnı shynaıy álem beınelenetin ózgeshe ǵalam jasaýdy kózdeıdi. Eger ol qolynan kelse, ártisterge ónerin kórsetýge qyzyqty jáne kórer­menderdiń nazaryn ustap tura alatyn jańa sahna keńistigi paı­da bolady, – dedi Iýrıı Alek­sandrov.

Qoıylymnyń qoıýshy horeo­grafy kópke belgili Nadejda Kalınına baspasóz jıynynda jumys barysynyń qaltarys-bultarysy jóninde aıtyp ótti. Hordyń ádemi dybystalýyna bas hormeıster, Qazaqstannyń eń­bek sińirgen qaıratkeri Er­jan Dáýitov yqpal etti. Al sse­­­nograf jáne kostıýmder bo­ıynsha sýretshi retinde uzaq jyl shyǵarmashylyq úıle­simdilikte jumys istep kele jat­qan Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkerleri Sofıa Tasma­ǵambetova men Pavel Dragýnov ter tókti. Jaryq boıynsha sý­retshi – Sergeı Shevchenko, al beı­neproeksııalar boıynsha sý­retshi – Pavel Sývorov.

«Astana opera» teatryn­da ótken qoıylymnyń premerasyna kórermen tus-tustan aǵyldy. Zal lyq tolyp, teatrdyń úsh qabatynan sam­saǵan halyq qoıy­lymdy jo­ǵary qoshemetpen qarsy al­dy. Sahnadaǵy Qal­qaman men Mamyr, Ánet baba kórinisi shynaıy beınelengen. Sahna kórinisi qazaqtyń alýan tabı­ǵatymen bezendirilip, qos ǵashyq­tyń mahabbat hıkaıasy sheber úılestirilgen.

Kompozıtor Balnur Qydyr­bek qoıylym jóninde aıta kele, tarıh qoınaýyna kóz júgirtti.

– Men bul shyǵarmaǵa birinshi kelgen kezde qazaq ádebıetinde Shákárim degen esim joq bolatyn. Aqyn repressııaǵa ushy­rap, esimi jabyq kúıinde saq­taldy. Onyń shyǵarmalary jó­ninde eshkim aýyz ashpaıtyn. «Qal­qaman Mamyr» qoıylymy jaıly ıdeıa shyqqan kezde Káýken Kenjetaev oıyma oraldy. Káýken aǵa poemany jatqa oqıtyn. Sonaý otyzynshy jyldary, jas kezinde oqyp jattap alǵan eken. Al qoıylymdy sahnaǵa shyǵararda qııalymyzdan qosqan tustarymyz da bar, biraq barynsha túpnusqany saqtaýǵa tyrystyq, – dedi kompozıtor.

Bolashaqta «Qalqaman Ma­myr» sekildi sırek janrdaǵy premer­lar kórermenge jol tart­sa, kóreremenniń keýdesin qun­dylyqqa toltyrary sózsiz.