Jurt nazary – Melbýrnde

Aýstralııanyń ashyq birinshiliginiń 117 jyl­­dyq tarıhy bar. Atal­ǵan jarystyń tusaýy sonaý 1905 jyly ke­silgen. «Aus­tra­lasian Championships» dep atal­ǵan alǵashqy týrnır­de 17 tennısshi baq sy­nady. Rodnı Hıt pen Ar­týr Kertıs ara­syn­daǵy fı­nal­dyq saıysty 5 myń kó­rermen tamashalaǵan eken. 1927 jyly bul jarys óz ataýyn «Australian Championships» dep ózgertse, 1969 jyldan beri ol Aýstralııanyń ashyq birinshiligi dep atalyp keledi.

• Bul jarys ár jyldary Aýstralııanyń túrli qalalarynda ótti. Atap aıtsaq, Melbýrnde – 54 ret, Sıdneıde – 17 ret, Ade­laıdada – 14 ret, Brısbende – 7 ret, Pertte – 3 ret. Sondaı-aq 1906 jáne 1912 jyldardaǵy básekeler Jańa Zelandııanyń aýma­ǵynda uıymdastyryldy.
• Aýstralııanyń ashyq birin­shiliginde erler arasynda eń kóp oljaǵa kenelgen oıynshy – Novak Djokovıch. Serbııanyń sańlaǵy 2008, 2011-2013, 2015-2016, 2019-2021 jyldary ótken týrnırlerde qarsylas shaq keltirmedi. Barlyǵy – 9 jeńis. Roı Emerson (Aýstralııa) men Rodjer Federer (Shveısarııa) 6 retten top jardy.
• Áıelder saıysynda Mar­garet Smıt-Korttyń aldyna tú­setin eshkim joq. Aýstralııa ten­nıs­shisiniń 1960 jyly bas­talǵan jeńisti joly 1973 jylǵa deıin jalǵasty. Jańa Ońtústik Ýels shtatyna qarasty Olberı qalasynyń týmasy sol aralyqta 11 ret bas júldeni oljalady. Smıt-Korttan bólek, amerıkalyq Serena Ýılıams (7 ret) jáne qos aýstralııalyq Nensı Ýınn-Bol­ton (6 ret) men Dafna Akherst te (5 ret) mol oljaǵa keneldi.
• Al barlyq saıys túrle­rin qosa alǵanda myna tennıs­shi­lerdiń tabysy zor: Erler – Adrıan Kvıst (1936-1950 jyldary) – 13 jeńis, Djek Kroýford (1929-1935) – 11 jeńis, Djon Bromvıch – (1938-1950) – 11 jeńis. Áıelder – Margaret Smıt-Kort (1960-1973) – 22 jeńis, Nensı Ýınn-Bolton (1926-1951) – 20 jeńis, Telma Long (1936-1958) – 18 jeńis.
• Jekelegen, juptyq jáne aralas juptar arasyndaǵy ja­rys­tardyń barlyǵynda jeńiske jet­ken sanaýly ǵana oıynshy bar. Olar – Dafna Akherst (1925, 1928-1929), Djon Koks (1926), Jan Borotra (1928), Djek Kroý­ford (1932), Nensı Ýınn-Bolton (1940, 1947-1948), Telma Long (1952) jáne Margaret Smıt-Kort (1963).
• HH ǵasyrdyń ekinshi jar­tysynda óner kórsetken Aýs­tralııanyń maqtanyshy Ken Rozýolldyń tolaǵaı tabysyna tamsanbaý múmkin emes. Ol osy jarysty utqan eń jas jáne eń «qart» oıynshylardyń kóshin bas­tap tur. 1953 jyly Mel­býrn­de Rozýoll dara shyqty. Ol kez­de Ken nebári 18 jasta edi. Dál sol tennısshi 1972 jyly, ıaǵnı araǵa 19 jyl salyp, taǵy da top jardy. Ol kezde jasyl qur­lyqtyń ókili 37 jastan asqan-tyn.
• Áıelder arasyndaǵy ja­rystyń eń jas jeńimpazy – Mar­­tına Hıngıs. 1997 jyly Mel­býrnde atoı salǵanda Shveı­sa­rııanyń sulýy nebári 16 jasta edi. Eń «qart» jeńimpaz – Telma Long. Ol 1954 jyly bas júldeni ıelendi. Ol kezde Aýstralııanyń tennısshisi 36 jasqa taıap qalǵan edi.
• 2012 jylǵy týrnırdiń fı­naldyq matchynda serbııalyq Novak Djokovıch pen ıspanııalyq Rafael Nadal 353 mınýt boıy aıqasyp, alǵashqysy 5:7 6:4 6:2 6:7, 7:5 esebimen jeńiske jetti. Bul – eń uzaqqa sozylǵan báseke. Áıelder jaıynda aıtar bolsaq, 2011 jyly ıtalııalyq Francheska Skıavone men reseılik Svetlana Kýznesova arasynda ótken báseke 284 mınýtqa sozyldy. Bul tartys 6:4, 1:6, 16:14 esebimen Apennın tú­be­ginen kelgen arýdyń paıdasyna sheshildi.
• Byltyr ótken týrnırdiń erler arasyndaǵy básekesi Rafael Nadaldiń jeńisimen aıaqtaldy. Ispanııa tennısshisi aqtyq synda Reseıdiń myqtysy Danııl Medvedevten 2:6 6:7, 6:4 6:4 7:5 esebimen aılasyn asyrdy. Áıel­der arasynda Eshlı Bartıdiń baǵy jandy. Jergilikti tennısshi fınalda amerıkalyq Danıel Kollınzdi qapy qaldyrdy. Esep – 6:3, 7:6.
• Bıylǵy jarystyń jekelegen saıysynda Qazaqstan atynan Elena Rybakınanyń, Aleksandr Býblık pen Iýlııa Pýtınsevanyń baq synaıtyndary belgili. Sondaı-aq Andreı Golýbev, Aleksandr Nedovesov jáne Anna Danılınanyń juptyq saıystaǵy ónerin tamashalaımyz.
• Erler arasynda jeńimpaz atanǵan tennısshige Norman Brýks kýbogi tabys etiledi. 90 jyl ǵumyr keshken Melbýrnniń tý­masy óz otanynda osy sport túriniń keńinen qulash jaıýyna súbeli úles qosty. Ol 1911 jyly dál osy týrnırde qarsylas shaq keltirmegen edi. Sonymen qatar Brýks 1924 jyly juptyq saıysta aldyna jan salmady. Áıelder arasynda shashasyna shań juqtyrmaǵan oıynshyǵa Dafna Akhersttiń kýbogi tabys­talady. Ony da óz otandastary erekshe qurmetteıdi. Atalǵan ja­rysta Akherst bes ret (1925-1926, 1928-1930) bas júldeni ol­jalady.