Aýa raıy • 13 Qańtar, 2023

Qalyń qarda qalaı jan saqtaıdy?

540 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qys qatty bıyl. Ásirese jeltoqsan aıynyń sońynda Shyǵys Qazaqstan óńiri qar qursaýynda qaldy. Aptalap turǵan borandy kúnderi halyq eldi mekenderden attap basa almady. Táýekelge bel býyp, jolaýshylaı shyqqandary jolda qaldy. Oqys oqıǵalar da az bolmaǵan. Eń qıyny, «malym – janym sadaǵasy...» dep otyrǵan aýyldaǵy aǵaıynnyń jaǵdaıy. Ala jazdaı tyrashtanyp jınaǵan az-maz shóppen tórt túlikti qystan alyp shyǵa alamyz ba dep alańdaıdy.

Qalyń qarda qalaı jan saqtaıdy?

Marqakól óńirinde túsken qar jylqynyń jonynan asady. Tebindeýi bylaı tursyn, qasat qardy baýyrlap jaryp ótýi muń bolyp tur. Malshylardyń aı­týynsha, mundaı qalyń qar sońǵy ret 2010 jyly túsken eken. Sodan beri Marqakóldiń taý­ly aımaq turǵyndary qalyń qar kórmegen. Qalyń dep otyr­ǵanymyz, eki metrge jýyq. Mal­shylar boran-shashyn basyla sala qarǵa qamalǵan Qambar ata tólin kúngeı jaqtaǵy qyrǵa baǵyttady. Qardyń qalyńdyǵy sondaı, jal­ǵyz soqpaqpen kerýendeı tizil­gen jylqynyń qulaqtary ǵana qaraıady.

– Bıylǵy qys erekshe qatty bolyp tur. Malmen kún kórip otyrǵan turǵyndar úshin qıyn. Áneý­gúni qar jaýdy, artynsha jańbyr jaýdy. Endi aıaz qysyp barady. Tebindegi jylqy malyn etekke túsirip jatyr el. Biraq aýyl mańynda jaıy­lym kóp emes. Onyń ústine, jań­byrdan soń qabyrshyq muz qatyp, tebindeı almaı qala ma dep alań­daımyz, – deıdi Marqakól óńiriniń turǵyny Ashat Ýanbaev.

Tebindeý múmkin bolmasa, shópke qoıýǵa týra keledi. Alaıda kóktemge deıin shóp jete me? Tórt túligi qystan qysylmaı shyqsa, aýyldyqtar úshin sol baqyt. Al Kúrshim aýdany basshylyǵynyń aıtýynsha, dabyl qaǵatyndaı dáneńe joq. Jem-shóp qys maýsymyna jetkilikti.

Aýyldyqtar aıtqandaı, qora­daǵy maldy amalyn taýyp qystan alyp shyǵady. Tek muz qatyp, tuıaq batpaı qalmasa bolǵany. Al túz tuıaqtylary qystan qalaı shyǵar eken?

– 2010 jyly qar qalyń túsip, buǵy-maral qatyp qalǵan. Bıylǵy qys ta ańdardy suryptaıyn dep tur. Biz qoradaǵy maldy qystan alyp shyǵatyn shyǵarmyz. Dala janýarlaryna qıyn bolyp tur, – dep alańdaıdy aýyldyq Ashat Ýanbaev.

Iá, aıtyp otyrǵan máselesi oryndy. Qoradaǵy malyn ǵana emes, dalanyń ańyn oılap otyratyn aýyl azamattary da bar. Shynynda da, dala ańdaryn aman alyp qalý úshin ormanshy­lar, qo­ryq qyzmetkerleri qandaı kómek kór­seter eken dep, Mar­qakól memlekettik tabıǵı qoryǵynyń bas­shysy Tımýr Aıkenovke habar­lasqanbyz. Onyń aıtýynsha, Marqakóldiń taýly aımaǵyna qar jylda qalyń túsedi. Biraq qalyń qar tuıaqty ańdar úshin asa qaýip tóndire qoımaıdy.

– Dala ańy ash qalmaıdy. Kól mańyna, taýly aımaqqa qar qalyń túskenimen Shanaǵaty jaqqa 20-30 santımetr ǵana jaýady. Buǵy, maral, elik kúzdiń kúni sol jaqqa qaraı aýyp ketedi. Shanaǵatyda «Staraıa Matveevka», «Qyraýly», «Keleńka» sekildi ýchaskeler bar. Ań sol jaqta júredi. Keıin kók­tem­de qaıta túsedi, – deı­di Mar­qa­kól memlekettik tabıǵı qo­ry­ǵynyń dırektory T.Aıkenov.

«Balapandy kúzde sanaıdy» de­mekshi, mal-jan qytymyr qańtar men aqpannan aman-esen shyqsa, naý­ryzda tabıǵat tosyn minez kórsete qoımas dep úmitteneıik.

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Kúrshim aýdany

Sońǵy jańalyqtar

Olımpıada shyǵyny 5 mlrd dollardan asty

Olımpıada • Búgin, 12:38

Bern odaǵy Astanada bas qosady

Oqıǵa • Búgin, 12:21