Saıası sapar júgi salmaqty

Elimizdiń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovtyń Fransııaǵa resmı sapary jalǵasýda. Sapary sheńberinde ol óziniń fransııalyq áriptesi Loran Fabıýspen, Fransııa Prezıdentiniń kópjaqty yntymaqtastyq jónindegi keńesshisi Jak Odıbermen, sondaı-aq,  Qazaqstan-Fransııa Iskerler keńesiniń teń tóraǵasy, «Total Upstream» kompanııasynyń prezıdenti Iv-Lýı Darrıkarrermen kezdesýler ótkizdi. Qazaqstan men Fransııa syrtqy saıasat vedomstvolarynyń basshylary ekijaqty jáne kópjaqty yntymaqtastyqtyń qazirgi damý barysyn talqylap, halyqaralyq kún tártibiniń ózekti máseleleri boıynsha pikir almasty. Eki mınıstr kelissózderiniń basty taqyryby osy jyldyń sońynda Fransııa Prezıdenti F.Ollandtyń Qazaqstanǵa saparyna daıyndyq máselesi boldy. E.Ydyrysov atalǵan sapar Qazaqstan men Fransııa ara­syn­daǵy, eń aldymen, ekonomıkalyq baǵyttaǵy birlesken áreketterdiń órisin keńeıtetin jańa ózara tıimdi kelisimderdiń jasalýymen este qalýy kerektigin atap ótti. Saýda-ekonomıkalyq yn­ty­maqtastyq Qazaqstan-Fransııa strategııalyq áriptestiginiń bas­ty quraýshysy bolyp tabylady. Atalǵan kontekste taraptar ekonomıkalyq sıpattaǵy mańyz­dy máselelerdi talqylap, Ekono­mıkalyq áriptestik jónindegi Qazaqstan-Fransııa úkimetaralyq komıssııasy men Qazaqstan-Fransııa Iskerler keńesiniń tabys­ty jumysyna qanaǵat sezimderin bildirdi. «2013 jyldyń qorytyndysy boıynsha, Fransııanyń Qazaq­stan­men taýar aınalymy 6 mlrd. dollardan asyp tústi. Bul Fran­sııanyń bizdiń elimizben jetek­shi saýda áriptester qatarynda be­sinshi orynǵa ıe ekenin kórsetedi. Qazaqstan ekonomıkasyna tikeleı ınvestısııalar kólemi boıynsha Fransııa tórtinshi orynda. Fransııanyń Qazaqstanǵa salǵan ınvestısııasy qazirgi kezde  10 mlrd. AQSh dollaryna jetip otyr», –  dep atap kórsetti QR SIM bas­shysy. Suhbattasýshylar eki eldiń ǵarysh salasyndaǵy áriptestik, «Eýrokopter» tikushaqtaryn óndirý, atom energetıkasyndaǵy yntymaqtastyq, mashına jasaý t.b. salalardaǵy ózara tıimdi áriptestik  baılanystaryn  odan ári damytýǵa nıetti ekendikterin bildirdi. E.Ydyrysov pen L.Fa­bıýs Qazaqstan-Fransııa ynty­maq­tastyǵyna, sonyń ishinde týrızmdi damytýǵa,  bıznes-baılanystardy jandandyrýǵa jáne ınvestısııa­lardy yntalandyrýǵa mańyzdy serpin beretin Astana men Parıj arasynda tikeleı áýe baılanysyn  ornatý múmkindigin talqylady. Sonymen qatar, qazaqstandyq SIM basshysy Qazaqstannyń ǵylym salasyndaǵy ynty­maq­tastyqqa úlken mán beretinin atap ótti. «Bizdiń elderimizdiń ýnıversıtetteri arasynda bir­les­ken ǵylymı jobalar men zert­teýler tabysty damýda. Biz Almatyda Qazaqstan-Sorbonna ýnıversıtetiniń qurylýyna jáne fransýz mektepteriniń ashylýyna tek rızashylyǵymyzdy bildiremiz», – dep málimdedi ol. Budan bólek, halyqtarymyz arasyndaǵy ózara túsinistikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty damytýdyń mańyzdy róli atap ótildi. Osy oraıda, byltyr Fran­sııanyń Qazaqstandaǵy máde­nı kúnderiniń sátti uıym­das­ty­rylǵanyna nazar aýdaryldy. Bıylǵy kúzde Qazaqstannyń Fran­sııadaǵy mádenı kúnderi óz deńgeıinde ótetinine de senim bildirildi. Kelissózderdiń kópjaqty yntymaqtastyq salasyndaǵy negizi taqyryby QR-EO arasyn­daǵy keńeıtilgen seriktestik tý­raly jańa kelisimniń jasalýy boldy. «Jańa kelisim ózara serik­testigimizdi búgingi kún bıiginen nyǵaıtýǵa múmkindik beretinine senim mol», dedi osy rette E.Ydy­rysov. Kópjaqty yntymaqtastyqtyń kelesi bir mańyzdy taqyryby retinde vıza rásimderin ózara jeńildetý máselesi qarastyryldy. «Azamattarymyzdyń ózara qaty­nasý úderisi óse túsip otyr. Jyl saıyn júz myńnan astam Qazaqstan azamattary Eýropa elderine baryp qaıtady. Osy oraıda, QR men EO arasyndaǵy aǵymdaǵy vızalyq tártip saıası jáne ekonomıkalyq únqatysýdyń qazirgi ahýaly men damý deńgeıine saı kelmeıdi», –  deı otyryp, QR SIM basshysy fransýz tarapynyń bul máseleni sheshýde qoldaý kórsetetinine úmit­ti ekenin bildirdi. Suhbattasýshylar Aýǵanstan­dy qalpyna keltirý, Sırııa máse­lesi, Irannyń ıadrolyq baǵdar­la­masy jáne Ýkraınadaǵy jaǵdaı sekildi halyqaralyq ózekti máse­leler boıynsha da pikir almasyp, atalǵan taqyryptarda da eki el­diń  ustanymdary uqsas ekenin qýattady. J.Odıbermen kezdesýi bary­synda QR SIM basshysy Qa­zaq­stan-Fransııa saıası jáne ekonomıkalyq únqatysýda óziniń joǵary  tıimdiligin saqtap kele jatqanyn atap ótti.  «Eki el basshylarynyń ortaq kózqarasy nátıjesinde Astana men Parıj arasyndaǵy saıası ózara túsinistik joǵary deńgeıde qalyptasyp otyr. 2008 jyly qol qoıylǵan  Strategııalyq seriktestik týraly shart ózara árekettestikke erekshe sıpat berýde», –  dedi E.Ydyrysov kezdesý kezinde. I.-L. Darrıkarrermen suhbaty barysynda QR SIM basshysy Qazaqstan-Fransııa ekonomıkalyq yntymaqtastyǵynyń joǵary deńgeıin atap ótti. Osy oraıda,  ol Qazaqstan-Fransııa Iskerlik keńesiniń basym rólin erekshe atap, bul alań bolashaqta da ekonomıkalyq qatynastardy damytý men ilgeriletýge múmkindik týǵyzady degen úmitin bildirdi. «Jasyl tehnologııalardy» damytý men engizý boıynsha Fransııanyń keń aýqymdy ǵy­lymı-tehnıkalyq áleýetin eskere otyryp, Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy fransýz kompanııalaryn EKSPO-2017-ni daıyndaý men ótkizýge belsendi qatysýǵa shaqyrdy. Al keshe Qazaqstan Respýb­lıkasy syrtqy saıasat ve­domstvosynyń basshysy Ekono­mıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy (EYDU)   Bas hatshy­synyń orynbasary Ýılıam Denverspen kezdesti. Suhbattastar Qazaq­stannyń EYDU-men 2015-2016 jyldarǵa arnalǵan ynty­maqtastyq baǵdarlamasynyń daıyndalý úderisterin talqylady. E.Ydyrysov baǵdarlamanyń uıymnyń qurylymdyq bólim­shelerimen ózara is-qımylyn nyǵaıtýǵa múmkindik beretinin atap ótti. О́z kezeginde bul Qazaq­stan­nyń memlekettik ekonomı­kalyq saıasatyn júzege asyrýdyń tıimdiligin arttyratyn bolady. «EYDU-men belsendi ózara is-qımylǵa umtylý elimizdiń keleshekte osy uıymǵa múshe elderdiń deńgeıi men standarttaryna qol jetkizý jónindegi strategııalyq mindetterin júzege asyrý qajettigine negizdeledi. Bul týraly ústimizdegi jyldyń basynda Prezıdent Nursultan Nazarbaev óziniń jyl saıynǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda jarııa etti», – dep málimdedi E.Ydyrysov. Taraptar, sondaı-aq, EYDU-nyń Jahandyq baılanystar jónindegi hatshylyǵynyń dırektory Bontýrıdiń Astanaǵa aldaǵy sapary máselelerin talqylady. E.Ydyrysov, sonymen qatar, EYDU-nyń Bas hatshysy Anhel Gýrrıany joǵaryda atalǵan baǵdarlamaǵa qol qoıý úshin Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrdy. Parıjge sapary sheńberinde Qazaqstan Syrtqy ister mınıstri qazaqstandyq BAQ ókilderi men «Eýronıýs» telearnasyna suhbat berdi. Sáýlebek BIRJAN.