Qazaqstan ınvestısııanyń jańa tolqynyn kútedi

Jaqyn ýaqytta Qazaqstan ekono­mıka­synyń ınvestısııalyq bóli­gine jańa serpin paıda bolady. О́ıtkeni, sheteldik kompanııalardyń Qazaq­standaǵy jobalarǵa degen yqylasy aıryqsha. Astanada ótken Azııa damý banki Basqarýshylar keńesiniń (ADB) 47-májilisi, kútkendegideı, Qazaq­standy sheteldik ınvestısııa úshin tartymdy memleket retinde kórsetýdiń zor múmkindigine aınaldy. Májilis aıasynda uıymdastyrylǵan halyqaralyq ınvestısııalyq konferensııa ekonomıkanyń túrli sektorynda jumys jasaıtyn ártúrli kompanııalardyń Qazaqstandaǵy jobalarǵa degen erekshe qyzyǵýshy­lyǵyn týǵyzdy. Ol zańdy da. Sebebi, elimizde ınvestorlar úshin barynsha qolaıly jaǵdaılar jasalýda. Aıta ketý kerek, búgingi kúni memleket ekonomıkasy álemdik daǵdarysqa qaramastan, turaqty ósip keledi. Aıtalyq, sońǵy 12 jylda Qazaqstanda naqty IJО́ orta eseppen 8 paıyzǵa ósti, jalpy ınvestısııa 2005 jyldan bastap 180 mıllıard dollardan asty. Azııa elderiniń Qazaqstan ekonomıkasyna baǵyttaǵan tikeleı ınvestısııa aǵymy sońǵy 8 jylda 23 mıllıard dollardan astam qarjyny qurady (Japonııa – 4,2 mlrd., Koreıa – 3 mlrd., BAÁ – 1,8 mlrd., Túrkııa – 1,5 mlrd.). Al, Azııa elderine qatysty saýda qarym-qatynasyna keletin bolsaq, 2013 jyly taýar aınalymy 37,7 mıllıard dollardy ( 2012 – 36,5 mlrd. dollar) qurady. Jalpy, quny 12,3 mlrd. dollar 40 joba júzege asyryldy, taǵy da quny 28,4 mlrd. bolatyn 45 joba qolǵa alynýda jáne 25,8 mlrd.dollarǵa teń 39 jobany júzege asyrý josparlanyp otyr. Osy rette Qazaqstan ınvestısııa­lyq ahýaldy túbegeıli jaqsartý maqsatynda jańa talpynys jasaýǵa nıetti. Qazirgi ýaqytta ınvestorlar úshin kedergilerdi joıýǵa, jańa ınvestısııalyq tetikter qurýǵa, qol­daýǵa baǵyttalǵan yntalandyrý joldary engizilýde. Olar «jasyl dáliz» ustanymy boıynsha vızalyq rejimdi jeńildetý (eń damyǵan elder azamattary úshin 90 kúnge deıin), ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý úshin sheteldik jumys kúshin tartý úrdisin jeńildetý, salyqtyq jeńildikter men artyqshylyqtar engizý. Sondaı-aq, qosymsha yntalandyrý retinde nysan paıdaǵa berilgennen keıin memleket tarapynan (ınvestısııalyq sýbsıdııa) kapıtaldy shyǵynnyń 30 paıyzyna deıin ótemaqy tóleý, 10 jylǵa UKS tóleminen bosatý, memlekettik mekemeler, ulttyq kompanııalar men ulttyq holdıngter tarapynan ınvestorlar qyzmeti men taýaryna kepildendirilgen uzaq merzimdi tapsyrys berý kózdelýde. Qazaqstannyń ınvestısııa úshin eń tartymdy memleket ekenine halyq­aralyq sarapshylar da senimdi. Azııa damý banki prezıdenti Takehıko Nakao búgingi kúni bizdiń elimizdiń ǵalamdyq naryqta ǵalamdyq deńgeıde salmaqty orynǵa ıe ekenin aıtty. «Sizder geografııalyq ornalasýlaryńyzǵa qaraı Azııa men Eýropa arasyndaǵy kópir bola alasyzdar. Sondyqtan bizde, osy maqsatty júzege asyrýǵa múmkindik beretin ınfraqurylym, logıstıkalyq basymdyqtarǵa jol ashatyn arnaıy baǵdarlama bar», dedi ol. Bıznes-qaýymdastyq ókilderi ózderiniń Qazaqstanǵa degen qyzyǵý­shylyǵyn jasyryp qalma­dy. Toyota Tsusho Corporation Qazaqstandaǵy ókildiginiń basshysy Takýıa Ichıhashı «bıznestik áriptesterin» Toyota salǵan jolmen Qazaqstanǵa ınvestısııa salýǵa shaqyrdy. Ol «Bizdiń bolashaq múmkin­dikterimiz zor. Qazaqstan Eýra­zııa kindiginde ornalasqan. Qazaqstannyń aınalasynda myqty ósý áleýetine ıe qanshama memleketter ornalasqan. Sondyqtan, biz Qazaqstanǵa ınves­tısııalaý arqyly turaqty damýdy qamtamasyz etetinimizge tolyq senemiz», dedi. Al, Toyota Tsusho Corporation kompa­nııasynyń ózi elimizdiń agro­ónerkásiptik keshenin ınvestısııalaý arqyly Qazaqstanda uzaq ýaqyt jumys jasaýǵa daıyn. Basqa da sheteldik kompanııalar óz nıetterin ashyq bildirdi. Oǵan ın­ves­tısııalyq jobalar kórmesinde kelissózder tolqynynyń bir saǵatqa da tolastamaýy dálel bola alady. Sheteldik ınvestorlardyń qyzyǵý­shylyǵy ken-metallýrgııa kesheninen munaı-gaz salasyna jáne agrarlyq sektorǵa deıingi keńistikti qamtydy. Investorlar qazaqstandyq naryqqa shyǵyp, birlesken kásip­oryndardy damytýǵa, óz múmkin­dikterin keńeıtýge daıyn. Onyń ústine memleket tarapynan qolaıly jaǵdaı jasalyp otyr. «Egemen-aqparat».