Búginde Otan úshin ot keship, qan maıdanda soǵysyp, bizderge beıbit ómir syılaǵan ardagerlerimizdiń sany kún ótken saıyn azaıa túsýde. Olaı deıtinimiz, soǵys bastalǵanda 18 jastaǵy bozbalanyń ózi qazir 91 jasty alqymdaıdy eken. О́tken aptada «Egemenniń» Almatydaǵy bólimshesine qolynda taıaǵy bar, keýdesi orden, medaldarmen jarqyraǵan qart sarbaz toqsanyn súıretip, ózi alpys jyldan astam joldas etken «Egemenine» buıymtaıymen kelipti.
Buıymtaıyn aıtpas buryn qarııamen jón surasyp, az-kem áńgime-dúken qurdyq. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Sozaq aýdany, Sozaq aýylynyń týmasy eken. 1942 jyly áskerge alynyp, aldymen Ashhabadta, sonan soń Aqmolada áskerı daıyndyqtan ótedi. Onda ataqty batyrymyz Raqymjan Qoshqarbaevpen birge bolyp, maıdanǵa birge attanady. Soǵystaǵy jasaǵan erlikteri úshin «Qyzyl Tý», I dárejeli «Dańq» ordeni, « Erligi úshin», t.b. medaldarmen marapattalady.
«Soǵysta eki ret jaralanyp, eki ret ajaldan qaldym. Birinshisinde, jelkemnen jaraqat alyp, gospıtalda emdelip, tórt aıdan keıin qaıta maıdanǵa kirdim. 1944 jyly Oder ózeniniń mańynda ıyǵymdy snaıperdiń oǵy talqandap, segiz aı gospıtalda jatyp, Jeńisti sonda qarsy aldyq. Qan maıdannyń shebinde júrý ońaı emes, balam. Qystygúni terlep kelemiz de, bes mınýt úzilis bergende, kıimimiz muz bolyp qatyp qalady. Júrgen soń saqyr-suqyr etip, qaıtadan ter bolamyz. Sonshama qıyndyq kórip, toqsan jasqa qalaı kelip otyrǵanymdy ózim de túsinbeımin. Qudaıǵa shúkir, jaman emespin. Balalarym, nemerelerim bar. Qazir Qaırat balamnyń qolyndamyn. Kempirdi ana dúnıege attandyrdyq. Baqytyma qaraı Záýre kelinim alaqanyna salyp, baǵyp-qaǵýda. Jeńistiń 65 jyldyǵynda Elbasynyń qolynan Almaty qalasynan páter kiltin alyp, Nursultan balama óleń arnap, oqyp bergen edim», – dep áńgimesin jalǵady ózin Seıitjappar Imashuly dep tanystyrǵan ardager atamyz.
Odan ári aqsaqal zeınetke shyǵyp, Almatyǵa kelgenshe aýylda qurylys brıgadıri bolyp jumys istegenin, osydan bir jyl buryn ókpesine sýyq tıip aýyryp, qaladaǵy aýrýhanalarda jatyp emdelgenimen aýrýynan aıyqpaǵanyn, sodan Sozaqtaǵy búkil aýdan syılaıtyn, Táńiri qalaǵan dáriger, bilikti maman, Eńbek Qyzyl Tý ordeniniń ıegeri Ábdirazaq Súleımenovke baryp emdelip, qulan taza aıyǵyp kelgenine eki jarym aı bolǵanyn jetkizdi.
– Qazir jótelim joq. Ábdirazaq óte bilikti maman. Jasy jetpisten assa da áli naýqastardy emdep, alǵysyn alýda. 1965 jyldan 2004 jylǵa deıin 39 jyl Sozaq aýylyndaǵy aýrýhananyń bas dárigeri boldy. Qazir óziniń jekemenshik emdeý orny bar. Aýyl adamdary, tipti, aýdannan kelip, áli kúnge sol kisige baryp emdeledi. Al meni ǵoı týra óz ákesindeı syılap, úıine aparyp, monshaǵa túsirip, aýrýhanasyna jatqyzyp, emdedi. Dárigerligi óz aldyna, adamgershiligi joǵary, úlkenge izetpen, kishige kishipeıil kóńilmen qaraıdy. Osy balama bir rahmet aıtýǵa qaryz bolyp júr edim. Balama «Egemen Qazaqstanǵa» aparshy, Ábdirazaqty Medısına qyzmetkerleriniń kúnimen quttyqtap bir-eki aýyz sóz jazyp edim, durys dep tapsa gazetke jarııalasa. Aýylda «Egemendi» bári oqıdy. Osy atalyq alǵysym Ábdirazaq balama da jetetin shyǵar», dep aıtqan edim. Sol úshin keldim qaraǵym, – dedi. Oqyrmanǵa ardager-aqsaqaldyń aıtqan alǵys sózin jetkizip otyrmyz.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Buıymtaıyn aıtpas buryn qarııamen jón surasyp, az-kem áńgime-dúken qurdyq. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Sozaq aýdany, Sozaq aýylynyń týmasy eken. 1942 jyly áskerge alynyp, aldymen Ashhabadta, sonan soń Aqmolada áskerı daıyndyqtan ótedi. Onda ataqty batyrymyz Raqymjan Qoshqarbaevpen birge bolyp, maıdanǵa birge attanady. Soǵystaǵy jasaǵan erlikteri úshin «Qyzyl Tý», I dárejeli «Dańq» ordeni, « Erligi úshin», t.b. medaldarmen marapattalady.
«Soǵysta eki ret jaralanyp, eki ret ajaldan qaldym. Birinshisinde, jelkemnen jaraqat alyp, gospıtalda emdelip, tórt aıdan keıin qaıta maıdanǵa kirdim. 1944 jyly Oder ózeniniń mańynda ıyǵymdy snaıperdiń oǵy talqandap, segiz aı gospıtalda jatyp, Jeńisti sonda qarsy aldyq. Qan maıdannyń shebinde júrý ońaı emes, balam. Qystygúni terlep kelemiz de, bes mınýt úzilis bergende, kıimimiz muz bolyp qatyp qalady. Júrgen soń saqyr-suqyr etip, qaıtadan ter bolamyz. Sonshama qıyndyq kórip, toqsan jasqa qalaı kelip otyrǵanymdy ózim de túsinbeımin. Qudaıǵa shúkir, jaman emespin. Balalarym, nemerelerim bar. Qazir Qaırat balamnyń qolyndamyn. Kempirdi ana dúnıege attandyrdyq. Baqytyma qaraı Záýre kelinim alaqanyna salyp, baǵyp-qaǵýda. Jeńistiń 65 jyldyǵynda Elbasynyń qolynan Almaty qalasynan páter kiltin alyp, Nursultan balama óleń arnap, oqyp bergen edim», – dep áńgimesin jalǵady ózin Seıitjappar Imashuly dep tanystyrǵan ardager atamyz.
Odan ári aqsaqal zeınetke shyǵyp, Almatyǵa kelgenshe aýylda qurylys brıgadıri bolyp jumys istegenin, osydan bir jyl buryn ókpesine sýyq tıip aýyryp, qaladaǵy aýrýhanalarda jatyp emdelgenimen aýrýynan aıyqpaǵanyn, sodan Sozaqtaǵy búkil aýdan syılaıtyn, Táńiri qalaǵan dáriger, bilikti maman, Eńbek Qyzyl Tý ordeniniń ıegeri Ábdirazaq Súleımenovke baryp emdelip, qulan taza aıyǵyp kelgenine eki jarym aı bolǵanyn jetkizdi.
– Qazir jótelim joq. Ábdirazaq óte bilikti maman. Jasy jetpisten assa da áli naýqastardy emdep, alǵysyn alýda. 1965 jyldan 2004 jylǵa deıin 39 jyl Sozaq aýylyndaǵy aýrýhananyń bas dárigeri boldy. Qazir óziniń jekemenshik emdeý orny bar. Aýyl adamdary, tipti, aýdannan kelip, áli kúnge sol kisige baryp emdeledi. Al meni ǵoı týra óz ákesindeı syılap, úıine aparyp, monshaǵa túsirip, aýrýhanasyna jatqyzyp, emdedi. Dárigerligi óz aldyna, adamgershiligi joǵary, úlkenge izetpen, kishige kishipeıil kóńilmen qaraıdy. Osy balama bir rahmet aıtýǵa qaryz bolyp júr edim. Balama «Egemen Qazaqstanǵa» aparshy, Ábdirazaqty Medısına qyzmetkerleriniń kúnimen quttyqtap bir-eki aýyz sóz jazyp edim, durys dep tapsa gazetke jarııalasa. Aýylda «Egemendi» bári oqıdy. Osy atalyq alǵysym Ábdirazaq balama da jetetin shyǵar», dep aıtqan edim. Sol úshin keldim qaraǵym, – dedi. Oqyrmanǵa ardager-aqsaqaldyń aıtqan alǵys sózin jetkizip otyrmyz.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
