Mádenıet • 02 Naýryz, 2023

Kúı ańyzy: «Qosbasar» qalaı dúnıege keldi?

1291 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Kúı tarıhy qyzyq qoı. Kúıdi tyńdaǵanymyz bolmasa, shyǵý tarıhy men mánin asa bile bermeımiz.

Kúı ańyzy: «Qosbasar» qalaı dúnıege keldi?

1930 jyly «Sozaq kóterilisi» bolǵan. Tama rýynyń batyry Sultanbek Shalaquly bastaǵan kóterilisshiler Goloshekın saıasatyna qarsy turady, qarý jıyp ashyq soǵysqa shyǵady. Kóteriliste Sozaq halqynyń úshten biri qyrylyp qalady. Solardyń arasynda Súgirdiń de týystary bolady. Bul kúı osy náýbette qaıtys bolǵan bozdaqtarǵa arnalǵan. Bul jóninde Mádı Baıdaýletov mynadaı derek jazady:

«...Súkeńde birneshe «Qosbasar» bar. Munyń negizinde Sozaq kóterilisiniń qasireti, zulmat jyldardyń muń-zary jatyr. Alǵash Keńes úkimeti ornaǵan kezde bılik basyndaǵylarǵa kúıshiniń kóńili táýirleý bolǵan. О́zi aýylnaı saılanady. Biraq keıin olardyń isi basqasha óris alyp bara jatqanyn túsinip, aıaǵyn tartady. Asyra silteý asqynǵan kezde jurttyń malyn, janyn tartyp alǵan zorlyq-zombylyqtarǵa jany kúıedi. 1932 jylǵy asharshylyqta el basy aýǵan jaqqa bosyp, qum-qumnyń ishinde shegirtke, tasbaqa jegenin, bir kezdegi báıbishelerdiń butanyń túbinde balasyn keýdesine basyp, qushaqtaǵan kúıi qatyp ólgenin óz kózimen kórgen. Halyqtyń ashý-yzasy 1933 jyly Sozaq kóterilisine ulasady. Sol qaqtyǵysta qarýsyz qanshama adam jazyqsyz qyrylyp, qany sýdaı aǵady. Súkeńniń dos-jarandary, úzeńgiles-qurdastary, et jaqyndary mert bolady. «Qosbasar» - osyndaı qos oqıǵany sýrettegen Súgirdiń jan jarasy edi».

 

Sońǵy jańalyqtar