Sýbsıdııa talaby ózgergen soń, jaǵdaıy múshkil tartqan omartashylardyń kóńili túsip qalǵan. Eki jyl buryn rəsimdelgen sýbsıdııa qarjysyn qolyna əli almaǵan sharýanyń júıkesi juqarmaǵanda qaıtsin? Qajetti qarajatqa qol jetkize almaǵan olar ara tuqymyn asyldandyrýǵa zar bolyp otyrǵan jaıy bar. Olarǵa jaýapty basqarmadaǵylardyń 150 mıllıonǵa jýyq bereshegi bar. Ata kəsipti jyldar boıy tabys kózine aınaldyrǵan azamattardyń júzin torlaǵan muń kimdi de bolsa tolǵandyrmaı qoımaıdy. Sharýalar qarjylyq qoldaýsyz isti dóńgeletý qıynǵa aınalǵanyn tilge tıek etti.
«Dəl qazirgi jaǵdaıymyz kóńilge eriksiz kirbiń túsiredi. Tıesili sýbsıdııany alǵymyz keletini əlimsaqtan belgili. Alaıda jaýapty basqarma ókilderi sharýalardyń qaryzyn əli kúnge japqan joq. Birshama ýaqyt buryn ulym aralarǵa qajetti aǵash uıany alýǵa 4 mln shamasynda qarjy jumsady. Onyń bir danasynyń ózi 25-30 teńgege baǵalanatynyn bireý bilse, bireý bilmes. Qazir sol uıanyń sanyn 700-ge jetkizdik. Soǵan qaramastan memleket tarapynan beriletin sýbsıdııany ala almaı, taryǵyp otyrmyz», deıdi omartashylardyń biri Grıgorıı Pastýh.
Ər istiń ózine tən mashaqaty bar. Oǵan eshkimniń talasy joq. Tóskeıde tórt túlikti órgizgen qazekeme jaıylymnyń jóni bólek ekeni anyq. Sol sekildi omar tashy kəsibine adaldyq tanytqandardyń da óz mehnaty bar. Olar «ara jaıý» jumysy ońaı emes ekenin alǵa tartady. Aıtýlarynsha, erte kóktemnen bastap, kúreń kúz kelgenshe kóship júredi. Sebebi aradan baldy molynan alý úshin shóp bitkenniń gúlinen shyryn jınaý kerek. Túsine bilgen adamǵa bul sharýanyń qıyndyǵy jetip-artylady.
«О́tken jyly aralar arasynda pandemııa boldy. Saldarynan 80%-ǵa jýyǵy qyrylyp qaldy. Jumysqa jegiletin arany da, asyl tuqymdynyń analyǵyn alýǵa da qarjy qajet. Alaıda jergilikti bılik ókilderi qol ushyn bere almady. Sýbsıdııa talaby da ózgergeni janymyzǵa batty. Jaǵdaıdyń osylaı qubylýy saldarynan eki júzge jýyq azamat kəsipti tastap ketýge məjbúr boldy», deıdi oblystyq omartashylar qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Konstantın Kýtasov məseleniń mənisin túsindirip.
Mamandar aıtqan ýəjge súıensek, jel ýildegen kúni aralardyń qanat qaǵýy muńǵa aınalady. Sol kezde olar jəshik tóńireginde ǵana ushady. Al aranyń eńbekqorlyǵyn eselep arttyrýdyń mańyzy zor. Ol úshin joǵaryda maman aıtqandaı, asyl tuqymdy analyǵyn satyp alý qajet. Munyń bəri qarjyny talap etedi. Qarajatyń bolmasa, isti alǵa dóńgeletip əketemin deý – bos əýreshilik. Salaǵa jaýapty aýyl sharýashylyǵy basqarmasyndaǵy azamattardyń sózine sensek, agrosektorǵa arnalǵan sýbsıdııa az bólingendikten, omartashylardy jarylqaý múmkin emes. 2024 jyldan beri qyryqtan astam sharýaǵa 90 mln teńge shamasynda qarajat berilgen. Al ótken jyly eshbir omartashy sýbsıdııanyń qyzyǵyn kórmegen. Eki jyldyq qaryz aldaǵy kúnderi úlestirilmek.
«2024 jylǵy qaryz 113,7 mln teńgeni qurap otyr. 2025 jylǵy bereshek – 33,7 mln teńge. Bul bereshek kelesi aıdyń on besine deıin óteledi dep otyrmyz. Josparda tur», deıdi oblys əkimdigi aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bólim basshysy Nyshanaly Teleýov.
Qalaı bolǵan kúnde de, omartashylardyń sýbsıdııaǵa der kezinde qol jetkize almaı, qarjylyq qoldaýdan qaǵylýǵa məjbúr bolǵany qynjyltady. Ərıne, basqarmadaǵylar bergen ýədege salsaq, bereshek óteler kún alys emes sekildi. Tek qarjylyq qoldaýdyń ýaqtyly kórsetilmeýi kəsip ıeleriniń jumysyna kedergi keltirmese deısiń. Ony ýaqytynda kóre jatarmyz.
