Medısına men dári-dármek ortalyǵy

Iаǵnı Shymkentte dárilik nysandardy ázirleýmen, olardy ónerkásiptik ón­diriske engizýmen, ekstraksııalaý tehnologııalaryn, sapany baqylaý, standarttaý ádistemelerin qoldanýmen aınalysatyn ınnovasııalyq kompanııalar tobynan medısınalyq-farmasevtıkalyq jańa klaster paıda bolady.

Memleket basshysy 2025 jylǵa qaraı farmasevtıka ónerkásibindegi otan­dyq óndiristiń úlesin 50 paıyzǵa deıin ulǵaıtý týraly tapsyrma ber­gen-di. Osyǵan baılanysty Astana, Shym­kent jáne Aqtóbe qalalarynda úsh Medı­ko-farmasevtıkalyq klaster qurý jospar­lanǵan. Bul óz kezeginde ımportqa táýel­dilikti edáýir qysqartyp, elimizde ulttyq dárilik qaýipsizdikti qamtamasyz etedi.

Shymkent qalasynyń medısına men dárilik preparattar óndirisiniń klaster­ligine tańdalyp alynýynyń basty sebebi munda óndiristik alańdar, medısınalyq jáne farmasevtıkalyq joǵary oqý oryndary men qaýymdastyqtar shoǵyrlanǵan.

«О́ńirde tolyq sıkldi farmklas­ter tabysty jumys istep jatqany bel­gili, sondyqtan Shymkentte Medıko-far­masev­tıkalyq klasterdi damytý úshin mańyzdy artyqshylyqtar bar. Olardyń qataryna bilikti kadrlardy daıarlaý júıesin, ótkizý boıynsha seriktesterdi, servıstik jáne ınfraqurylymdyq qoldaý­dy jatqyzýǵa bolady. 2020 jylǵy pandemııada qıyn jaǵdaıdy bastan ótker­dik. Sonda densaýlyq máselesine, dári-dármek qaýipsizdigine ár memleket ózi ja­ýapty ekenin túsindik. Sondyqtan otandyq farma­sevtıka ónerkásibin damytý eldiń ulttyq qaýipsizdigine para-par» dedi is-sharaǵa onlaın qosyl­ǵan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medı­sınalyq jáne farma­sevtıkalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Laýrra Ahmetnııaz.

Sondaı-aq T.Naqypbekov Ulttyq palata Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen, básekelestikti qorǵaý jáne damytý agentti­gimen birlesip artyq kedergilerdi azaıtý men farmasevtıkalyq qoǵamdastyqtyń problemalyq máselelerin sheshý boıyn­sha turaqty jumys júrgizip jat­qanyn jetkizdi. Budan ózge medıko-farmasev­tıkalyq klasterdi qurý dárilik zattar men medısınalyq buıymdar óndirisin damytýdy jedeldetýge, elimizdiń ımporttalatyn farmasevtıkalyq ónimge degen táýeldilikti azaıtýǵa múmkindik beretinine toqtaldy.

О́z kezeginde «Ońtústik Qazaqstannyń farmasevtıkalyq klasteri» qaýymdas­tyǵynyń prezıdenti, professor Bekaıdar Nurmashev Medıko-farmasevtıkalyq klasterdiń tanystyrylymyn usyndy.

Onyń aıtýynsha, jobany iske asyrýǵa Ońtústik Qazaqstan medısına akademııasy, «Ekofarm-ınterneıshnl» JShS, «Zerde» kompanııalar toby jáne«Hımfarm» AQ qa­tysatyn bolady. Dárilik zattarǵa klı­nıkalyq zertteýler qalalyq №2 kópbeıindi aýrýhanasy men «Júrek orta­lyǵy» bazasynda júrgiziledi.

Ǵylymı jáne ádistemelik súıemel­deýdi klınıkalyq zertteýler boıynsha granttyq ǵylymı jobalardy OQMA sııaqty klınıkalyq kafedralar qamta­masyz etedi. Sonymen qatar aldaǵy ýa­qytta eń iri kópsalaly ýnıversıtettik klınıkanyń qurylysy salynady.

Atalǵan is-shara barysynda «Shym­kent» Medıko-farmasevtıkalyq klaste­rin qurý sheńberinde ońtústik­koreıalyq Vondjý medısına ónerkásibiniń Teh­nodolınimen ((WMIT) yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Mamandardyń pikirinshe, bul óńirdiń óndirisi men ǵylymı áleýetin damytýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq óńirlik farmasevtıka salasyna jáne otandyq ónim óndirisine ınvestısııalar tartý úshin farmındýstrııa kásiporyndarynyń barlyq kúsh-jigeri bir arnaǵa toǵysady.

Aıta ketý kerek medısınalyq-farma­sevtıkalyq klaster – bul bir-birin tolyq­tyratyn jáne jekelegen kompanııalar men tutastaı klasterdiń básekelestik artyqshylyqtaryn kúsheıtetin ǵylymı-zertteý ınstıtýttary, joǵary oqý oryndary, tehnoparkter, bıznes-ınkýbatorlar jáne basqa da uıymdar.

Jalpy, megapolıste búkil elimiz bo­ıyn­sha shyǵarylatyn farmasevtıkalyq preparattardyń jartysyna jýyǵy óndiriledi. Naqty málimetke súıen­sek jylyna 115 mln dollardyń ónimi shyǵa­rylady. Sonymen qatar medı­sınalyq maqsattaǵy buıymdar óndirisi jolǵa qoıylǵan. Oǵan ıne, qan synamasyn alatyn quty, ortopedııalyq bınt, belsendirilgen bıo qospa sekildi ónim­der jatady. Iаǵnı Shymshaharda búgingi kúnniń ózinde dárilik preparattar men medısınalyq kerekti zattar óndirisin jáne qajetti mamandar daıar­laıtyn joǵary medısınalyq jáne farmasevtıkalyq oqý ordalarynyń basyn qosqan ózindik bir klasteri bar edi desek qatelespeımiz. Buǵan qosa qytaılyq ınvestorlarmen birlesken syıymdylyǵy myń tósek-oryndy quraıtyn ýnıversıtettik klınıka qury­lysy bastaldy.

Al «Hımfarm» AQ zaýytyna ekinshi márte dem bergen SANTO – Ortalyq Azııa elderinde dárilik zattardyń jetekshi óndirýshisi jáne Polpharma halyqaralyq farmasevtıkalyq tobynyń bir múshesi. Kompanııa densaýlyq saqtaý júıesi kóp suranysqa ıe túrli formalar men mólsher­lerdegi dárilik zattardyń qazirgi zamanǵy joǵary tehnologııalyq óndirisine ıe. Kompanııanyń basymdyǵy ulttyq jáne halyqaralyq GMP sapa standarttaryn barlyq qyzmetkerdiń múltiksiz oryndaýy jáne oǵan prosesterdiń tolyq sáıkes kelýi esebinen qamtamasyz etiletin pre­parattardyń tıimdiligi men qaýipsizdigi bolyp tabylady. Bul SANTO kompanııasyn eń tanymal jáne senimdi serik­esterdiń biri etýge yqpal etedi.