«Egemen Qazaqstan»-ǵa bergen suhbatynda «ArselorMıttal Temirtaý» AQ tehnıkalyq dırektory Konstantın Sımbal kompanııanyń ekologııalyq jobalary jaıly aıtyp berdi.
- Konstantın Georgıevıch, ótken jyly «ArselorMıttal Temirtaý» AQ qandaı ekologııalyq jobalardy aıaqtady?
- Kompanııa bekitilgen Jol kartasy men tabıǵatty qorǵaý is-sharalary josparynyń oryndalýyn muqııat qadaǵalap otyr. Jaqynda aıaqtalǵan jobalardyń ishinde:
- tyǵyzdaý aımaǵynyń syrtyndaǵy №5 aglomashınanyń tozań tazalaý jabdyǵyn elektrsúzgi ornata otyryp rekonstrýksııalaý;
- aglomerat býnkerleri korpýstarynyń tozań tazalaý jabdyqtaryn rekonstrýksııalaý;
- konverter sehynyń mıkser bólimshesinde jáne koks-hımııa óndirisiniń kómir daıyndaý sehynyń № 31 qaıta tıeý torabynda jeńqapty súzgilerdi ornatý arqyly rekonstrýksııalaý;
- kúl-shlam jınaǵyshty ulǵaıtý;
- jylý-elektr ortalyǵy – bý-aýa stansasynan shyǵatyn gazdarǵa arnalǵan tútin qubyryn bólshekteý jáne montajdaý;
- aglomerasııalyq sehtyń AQ-4 shıhtaly býnkerler korpýsynyń tozań tazalaý jabdyǵyn jeńqapty súzgilerin ornata otyryp rekonstrýksııalaý;
- №5 koks batareıasynan shyǵatyn gazdar úshin tútin qubyryn bólshekteý jáne montajdaý;
- №1-4 koks batareıalaryn jóndeý;
- JEO-ABS, JEO-2 qazandyq sehtarynyń saqınaly jáne batareıalyq emýlgatorlaryn, elektrsúzgilerin kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeý;
- kúkirt mólsheri joǵary Kentóbe konsentratynyń aglomerasııasyna ken qospasynyń quramyn tómendetý.
- Buǵan deıin kompanııa koks batareıalaryn jańǵyrtý boıynsha úlken jumys bastalǵanyn málimdegen edi. Osy joba qalaı iske asyrylýda?
- №3, №4, №5 koks batareıalaryn kúrdeli jóndeý sátti aıaqtaldy. Osy jumys 2022 jyly jáne 2023 jyldyń I toqsanynda atqaryldy. Bul koks óndirisin ulǵaıtýǵa jáne koks-hımııa óndirisiniń apattylyǵyn tómendetýge múmkindik berdi. Buǵan qosa, jylytý júıesine shıki koks gazynyń sorylýyn boldyrmaý arqyly tútin qubyrynan shyǵatyn zııandy zattardyń shyǵaryndylary azaıtyldy. Qazirgi ýaqytta №7 koks batareıasynyń 18 kamerasyn kúrdeli jóndeýge daıyndyq jumystary júrgizilýde. Bul jumys 2023 jyldyń ekinshi toqsanynda koks batareıalaryn jóndeýge mamandandyrylǵan halyqaralyq kompanııanyń sýpervızııasy arqyly bastalady.
О́tken jyldyń tórtinshi toqsanynda eń mańyzdy joba – jobalyq qýaty 1,5 mıllıon tonna koks óndirý bolatyn №8 jáne №9 jańa koks batareıalaryn salý bastaldy. Bul joba sondaı-aq kómir daıyndaý sehyn, koks suryptaý ýchaskesin jańǵyrtýdy qamtıdy jáne ekologııa salasyndaǵy qoljetimdi tehnologııalardyń talaptary men qazirgi zamanǵy normalarǵa sáıkes keledi. Atalǵan joba jospar boıynsha iske asyrylýda jáne 2026 jyly aıaqtalady. Sodan keıin eski koks batareıalaryn qoldanystan kezeń-kezeńmen shyǵarý júzege asyrylady. Bul koks-hımııa óndirisiniń personaly úshin eńbek jaǵdaılaryn túbegeıli ózgertedi jáne Temirtaýdaǵy ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartady. Osyndaǵy koks-hımııa óndirisinde shıki koks gazyn kúkirtten, naftalınnen jáne ammıaktan sapaly tazartýǵa múmkindik beretin jańa hımııalyq tutý sehynyń qurylysy da júrip jatyr. Bul joba iske qosylǵannan keıin ekologııa aıtarlyqtaı jaqsarýǵa tıis.
- Taǵy qandaı jobalar júzege asyrylýda?
- Qazirdiń ózinde kóptegen iri joba bastalyp jatyr. Sonyń ishinde Temirtaýdaǵy ekologııalyq júktemeni tómendetýge yqpal etetinderi de bar. Bul – eń aldymen, JEO-BAS-taǵy №1 qazandyqty jańǵyrtý. Jańa qazandyqtyń konstrýksııasy janý úderisiniń áldeqaıda joǵary tıimdiligin jáne energııa tıimdiligin qamtamasyz etedi. Shyǵatyn gazdar tozań men kúkirt oksıdteriniń shyǵaryndylaryn azaıtýǵa múmkindik beretin eki satyly emýlgatorlardyń kómegimen tazartylady.
JEO-2-de №7 qazandyqtyń qurylysy jalǵasýda, ol bıyl aıaqtalady. Jańa qazandyq konstrýksııasy janý úderisiniń áldeqaıda joǵary tıimdiligin, sondaı-aq energııa tıimdiligin qamtamasyz etedi, al tazartý jabdyqtary áýege shyǵatyn tozań men kúkirt dıoksıdin edáýir azaıtady.
2023 jyly eki stansada da qazandyqtardy kúrdeli jóndeý júrgiziledi. Bul olardyń senimdiligin arttyryp, paıdaly áser koeffısıentin jáne otynnyń janý úderisin jaqsartýǵa múmkindik beredi.
- Kóptegen oqyrman «ArselorMıttal Temirtaý» AQ súzgilerdi qashan ornatady dep taǵatsyzdana surap jatady...
- Aksıonerlik qoǵamda shyǵaryndylardyń 212 kózi tozań-gaz tazartý jabdyqtarymen jaraqtandyrylǵan. Kóptegen emıtter sıklondarmen jáne dymqyl gaztazartqysh skrýbberlermen jabdyqtalǵan. Biz gazdy tazartýdyń neǵurlym tıimdi tehnologııalaryn qoldana otyryp, olardy odan ári jańǵyrtamyz.
№ 2 koks suryptaý qondyrǵysynda jańa aspırasııa júıesin ornatý jobasy iske asyrylyp jatyr. Bul jumys keńistigin zııandy shyǵaryndylardan tıimdi tazartýǵa múmkindik beredi jáne ekologııaǵa ǵana emes, jumyskerlerdiń eńbek jaǵdaılaryna da oń áser etedi.
Bıyl biz áktas kúıdirý sehynyń №2 aınalmaly peshine jańa elektr súzgisin ornatamyz. Áktas usaqtaý korpýsyna jańa jeńqapty súzgiler qoıylady. Bul saıyp kelgende, shyǵaryndylardy tazartýdyń jańa da áldeqaıda tıimdi júıesi men tehnologııasyna kóshý kezeńi bolady.
- Siz tizip aıtqan jobalardyń jalpy quny qansha?
- «ArselorMıttal Temirtaýdaǵy» aǵymdaǵy ekologııalyq jobalar men qorshaǵan ortany qorǵaý bastamalaryna jumsalatyn shyǵyndar 500 mıllıon dollardan asady.
- Joǵaryda atalǵan jobalardy iske asyrǵannan keıin qandaı ekologııalyq tıimdilikke qol jetkiziledi?
- Bizdiń esepteýimiz boıynsha kompanııanyń Bolat departamentiniń emıssııalarynyń tómendeýi 2030 jylǵa qaraı 53 paıyzdy quraıdy.
- Kompanııa parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn azaıtý úshin ne istep jatyr?
- Bul baǵyttaǵy basty maqsat – kómirtegi beıtaraptyǵyna qol jetkizý. Eýropalyq áriptesterimizben birlesip, óz maqsatymyzǵa jaqyndaýǵa kómektesetin birqatar jobany pysyqtap jatyrmyz. ArcelorMittal toby 2030 jylǵa qaraı SO2 shyǵaryndylaryn 35 paıyzǵa azaıtyp, 2050 jylǵa qaraı kómirtegiden beıtarap bolý maqsatyn alǵa qoıyp otyr. «Kómirtegi izin» tómendetý jónindegi jobalar kompanııanyń kásiporyndarynda keń aýqymda iske asyrylady.
Temirtaýdyń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartý – bizdiń ortaq isimiz! Sondyqtan da biz qala turǵyndarymen jáne ekologııa belsendilerimen basymdyqtardy birlese aıqyndaý jáne sheshimder izdeý úshin ashyq jumys istep, týyndaǵan máselelerdi talqylap júrmiz. Biz dıalog pen kompanııanyń jumysyn jaqsartý jónindegi usynystarǵa árdaıym ashyqpyz!
- Áńgimeńizge raqmet!
Áńgimelesken Káribaı MUSYRMAN,
