Túrkistan oblysy Densaýlyq saqtaý basqarmasyna qarasty psıhıkalyq densaýlyq ortalyǵynda júıke aýrýlaryn jáne narkologııalyq aýrýlardy emdeıtin 740 tósek-oryn bar. Onyń 525-inde júıke aýrýlaryna, 130-ynda narkologııalyq aýrýǵa qatysty naýqastar em-dom alady. Sondaı-aq Saryaǵashta – 60, Kentaý qalasynda 65 tósek-oryndyq júıke aýrýlaryn emdeıtin bólimshe bar, olarda jaqyn mańaıdaǵy naýqastar emdelýde. Oblysta 19 psıhıatrııalyq kabınet bar. Sonymen qatar Kentaý jáne Túrkistan qalalyq emhanalarynda alǵashqy psıhıkalyq densaýlyq ortalyqtary jumys isteıdi.
Ortalyq kómegine muqtajdarǵa eń aldymen ýaqytsha beıimdeý jáne detoksıkasııa bólimshesinde medısınalyq qyzmet kórsetiledi. Odan soń psıhoterapııa jáne psıhologııalyq túsindirme jumystary júrgiziledi.
«Naýqastarǵa túrli trenıng uıymdastyrylyp, árqaısysymen jeke jumys isteımiz. Olardy qaıtadan qoǵamdyq ortaǵa beıimdeýge barymyzdy salamyz. Qazirgi tańda mundaı naýqastardy eńbek jáne sporttyq is-sharalar arqyly qoǵamǵa beıimdeý jaqsy nátıje berip jatyr. Sebebi eńbek etý arqyly ol ózin qoǵamǵa kerek sezinedi. Eńseni ezetin aýyr oılardy qol jumysy tyqsyryp shyǵady. Eńbek etý arqyly boıdan tek ter emes, jaǵymsyz kóńil kúı, oılar da syrtqa bólinedi. Nátıjesinde, naýqastar júıeli eńbek jumystarynan soń ózderin jeńil sezinedi. Adamdy adam etken eńbek degen sóz bar emes pe? Bul sóz osynda óziniń ómirsheńdigin dáleldep keledi. «Jumysy joqtyq, tamaǵy toqtyq, kóılegi kóktik azdyrar adam balasyn» demekshi, rasynda da naýqastar kúnuzaq tóseginde jata berse em qonýy, qoǵamǵa beıimdelýi qıyn bolady. Sondyqtan da qazir eńbekpen, sportpen emdeý jumystaryna erekshe den qoıyp jatyrmyz», deıdi ortalyqtaǵy aqparat taldaý monıtorıng ortalyǵynyń bólim meńgerýshisi Bóribaı Sıhymbekov.
Ortalyq basshysynyń medısınalyq qyzmet sapasyn baqylaý boıynsha orynbasary Qabilet Ábenovtiń aıtýynsha, munda tósek-oryn jetispeýshiligi joq. Ońaltý bólimshesi sporttyq quraldarmen jabdyqtalǵan. Naýqastar júgirý alańynda ábden terlep, bilte temirlerdi kóterip, velosıped apparatynda búkil denesine kúsh salyp, boıynda qan júgirte alady. Mamandar bul naýqastardy sergitip, ómirge basqasha kózqaraspen qaraýǵa septigin tıgizetinin aıtady.
«Sport jattyǵýlary aǵzanyń ımmýnıtetin kóteredi, sol sebepti sportpen shuǵyldanatyn adamdar, vırýstyq ınfeksııalarǵa beıim bolmaıdy. Fızıkalyq belsendilik qan tamyrlaryna jaǵymdy áser etedi. Júrek – deneniń eń mańyzdy organy, onyń durys jumys istemeýi, aýyr saldarǵa ákelýi múmkin. Kúndelikti jattyǵýlar – júrek-tamyr júıesi qyzmetiniń jaqsarýynyń kepili. Sonymen qatar ońaltý bólimshesinde arnaıy sheberhanalar ashylǵan. Sheberhanalarǵa naýqastar stanoktarmen aǵashtan oıý oıyp, túrli turmysqa qajetti buıymdar jasaıdy. Ásirese naýqastar astaý jasaýdy jaqsy meńgergen. Astaýlar óte sapaly shyǵyp, jurt qyzyǵýshylyǵyn bildirip jatyr. Al dombyralardy ortalyqtyń naýqastary jasady degenge kóp jurt sene qoımaıdy. Kánigi sheberlerden bir mysqal kem jasalmaǵan dúnıelerge qarap basyńyzdy shaıqaısyz. Rasynda da, naýqastar arasynda qolynan óner tamǵan sheberler bar. Olar munda ýaqytyn tıimdi jumsap jatqanyn jasaǵan buıymdaryna qarap ańǵarýǵa bolady. Jáne de munda kishigirim kitaphana bar. Kitap oqý arqyly naýqastar tanym kókjıekterin keńeıte alady. Merzimdi basylymdardy oqyp, kúndelikti jańalyqtardy bilip otyrady», deıdi Q.Ábenov.
Aıta ketelik, ótken jyly 22 083 naýqas dıspanserlik baqylaýda bolǵan. Onyń 4 056-synyń psıhoaktıvti zattardy qoldanýdan týyndaǵan psıhıkalyq jáne minez-qulyq buzylystary bar. Sondaı-aq byltyr psıhıkalyq jáne minez-qulyq aýytqýlary bar 88 naýqas medısınalyq-áleýmettik ońaltýdan ótken. Onyń 45-i – psıhıatrııalyq, 43-i – narkologııalyq, 11-i – balalar bólimshesiniń pasıentteri. Sondaı-aq psıhıkalyq densaýlyq ortalyǵynda 4 856 bala men 147 jasóspirim dıspanserlik baqylaýda bolyp, olardyń 122-sine aýtızm dıagnozy qoıylǵan.
Túrkistan oblysy
