Osydan dál alty jyl buryn Tashkentte ótken bokstan Azııa chempıonatynyń nátıjesin jaqsy bilesizder. Sary qurlyq dodasyna úkilep qosqan boksshylarymyz jankúıerler kóńilin jalǵyz altyn júldemen jubatqan-dy. Vasılıı Levıt bolmasa, abyroısyz qalatynymyz anyq edi. Sol dodada Abylaıhan Júsipov (69 kg), Erik Əljanov (81 kg), Qamshybek Qońqabaev (+91 kg) – kúmis, al Bekdəýlet Ibragımov (64 kg), Əbilhan Amanqul (75 kg), Qaırat Erəlıev (56 kg) jəne Azamat Isaqulov (52 kg) qola medal ıegerleri atanyp, О́zbekstannan janarymen jer shuqyp qaıtqan-tyn.
Sol kezben salystyrǵanda qazirgi quram tolyq jańardy. Alty jyl ishinde ulttyq quramanyń qatary jalyndy, jigerli jastarmen, tájirıbeli boksshylarmen tolyqty. Bapkerler quramy da Azııa birinshiligindegi «áttegenaılardyń» bárin eskerip, ala taqııaly aǵaıyndarǵa ketken eseni qaıtarýǵa qaırat qylar kez endi kelgenin túsinetin syńaıly.
Əlemdik doda aldynda ulttyq quramanyń jattyqtyrýshylary sózge sarań, ashylyp syr aıta bermeıdi. Tek ujymnyń aldynda zor mindet, úlken jaýapkershilik turǵanyn aıtýmen ǵana shekteledi. Osy oraıda biz boks mańaıynda júrgen mamandardan Tashkent tórindegi tartystan ne kútetinin, ulttyq qurama ókilderinen kimderge senim artýǵa bolatynyn, álem chempıonatynda qansha júlde alýymyz múmkin ekenin surap, pikirlerin bilgen edik.
2014 jylǵy Azııa oıyndarynan habar taratyp, birneshe álem jáne Azııa chempıonattarynda jumys istegen sport jýrnalısi Bek Tóleýov jerlesterimiz bıylǵy chempıonatta kem degende bir altyn, bir kúmis jəne bir qola júldege, ıaǵnı tolyq medal jıyntyǵyna qol jetkizedi dep esepteıdi.
«Tarıhqa kóz júgirter bolsaq, Qazaqstan quramasy álem chempıonatyna 1993 jyldan beri qatysyp keledi eken. Osy ýaqyt aralyǵyndaǵy birde-bir jahandyq dodadan jerlesterimiz júldesiz oralmaǵan. Sol dástúr bıyl da jalǵasyp, otandastarymyz tuǵyr bıiginen kórinedi dep oılaımyn. Onyń ústine, Halyqaralyq boks assosıasııasy (IBA) Reseı men Belarýs bylǵary qolǵap sheberleriniń dúnıejúzilik dodada óner kórsetýine ruqsat bergen soń, álemde boks derjavasy sanalatyn AQSh, Ulybrıtanııa, Irlandııa jáne taǵy basqa elder Tashkentke kelýden bas tartty. Munyń álem birinshiliginiń deńgeıine keri áserin tıgizetini sózsiz. Ekinshi jaǵynan Qazaqstan, О́zbekstan, Kýba, Ázerbaıjan, Japonııa sekildi aldyńǵy qatarly elderge kóbirek medal oljalaýǵa múmkindik beredi.
Álem chempıonatynda kimder el qorjynyna júlde salýy múmkin degen saýalǵa kelsek, árıne, bárimiz Tokıo Olımpıadasynyń qola júldegeri, 2021 jylǵy álem chempıonatynyń jeńimpazy – Sáken Bıbosynovtan erekshe úmit kútemiz. Bıylǵy chempıonatta oǵan óz ataǵyn qorǵaý qıynǵa soǵatyn shyǵar, óıtkeni onyń salmaǵynda ózbek boksynyń maqtanyshy, Olımpıada chempıony Hasanboı Dýsmatov bar. Kýba, Reseı, Japonııa boksshylaryn da umytpaǵan abzal. Deıturǵanmen, Sákendi de bas júldeden úmitti boksshylardyń qatarynan shyǵaryp tastaýǵa bolmaıdy. Sonymen qatar jeńil salmaqtaǵy talantty boksshy Sanjar Táshkenbaı, Serbııadaǵy dodanyń júldegerleri Mahmud Sabyrhan men Serik Temirjanov, aǵaıyndy Oralbaılardyń birin tuǵyr bıiginen kórip qalýymyz múmkin. Jalpy, qazirgi tańda qazaq boksshylary arasynda jeńil salmaqtaǵy jigitterdiń aıy ońynan týyp tur. Aýyr salmaqtaǵylar da qarap qalmaıtyn shyǵar. Sofııadaǵy «Strandja» týrnırinde ózbektiń alyby Bahodır Jalolovpen jekpe-jek ótkizýden bas tartqan Qamshybek Qońqabev Tashkentke bir barmaǵy búgýli baratyny belgili. Sondyqtan Qońqabev osy joly jankúıerlerdiń úmitin aqtaýǵa umtylatyny kádik», deıdi sport sarapshysy.
Al Qazaqstan boks federasııasynyń prezıdenti Keńes Raqyshev boksshylar Tashkenttegi dodada jankúıerlerdi qýantý úshin baryn salatynyn aıtyp, álem chempıonatynda jeńimpaz ben júldeger atanǵan jigitterdi yntalandyrý maqsatynda óz qarajaty esebinen qosymsha syıaqy taǵaıyndaǵanyn málimdedi.
«Boks – elimizdegi eń tanymal ári eń nátıjeli sport túri. Sondyqtan Tashkenttegi álem chempıonaty jankúıerlerdiń erekshe nazarynda bolary anyq. Qazaqstan boks federasııasy, bapkerler jáne sportshylardyń ózderi aldaǵy dodaǵa tııanaqty daıyndalý úshin bar kúsh-jigerin jumsady. Sońǵy álem birinshiliginde Qazaqstan quramasy 2 altyn, 2 kúmis, 1 qola júlde ıelenip, jaqsy nátıje kórsetkenin ózderińiz bilesizder. Endi Tashkentte bizdiń bylǵary qolǵap sheberlerimiz budan da bıik belesterdi baǵyndyrady dep úmittenemiz.
Qurmetti jankúıerler, sportshylarymyzǵa sizderdiń qoldaýlaryńyz qajet. Demeý bolsa, ulttyq quramanyń boksshylary aıanyp qalmasy anyq. Kezinde ata-babalarymyz «Birlik bar jerde – tirlik bar» degen naqyl sózdi tegin aıtpaǵan ǵoı. Barlyǵymyz bir judyryq bolyp jumylsaq, alynbaıtyn qamal joq. Álemdik arenada taǵy bir márte úzdik atanýǵa qaýqarymyz jetedi. Jigitterimizdi yntalandyrý maqsatynda, jeńimpazdar men júldegerlerdi dástúrli túrde óz qarajatymnyń esebinen qosymsha syıaqymen marapattaımyn. Chempıondarǵa 100 myń AQSh dollary qarastyrylǵan», deıdi QBF prezıdenti.
«Bapkerlik quram boksshylardy álem chempıonatyna jaqsylap daıyndap apara jatyr. Durys tańdaý jasady dep oılaımyn. О́z kezeginde Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Keńes Raqyshev basqaratyn Qazaqstan boks federasııasy tarapynan barlyq jaǵdaı jasaldy. Boksshylar men bapkerler olardyń ónerin búkil Qazaqstan tamashalaıtynyn biledi, sondyqtan jaýapkershilikti túsinedi. Quramamyzǵa sáttilik tileımiz», deıdi Qazaqstan boks federasııasynyń atqarýshy dırektory Maratbek Myqtybekov.
El jankúıerleri erekshe úmit artyp otyrǵan álem chempıony Sáken Bıbosynovtan aldaǵy jahandyq dodadaǵy maqsatyn suraǵanymyzda: «Maqsatym – eki dúrkin álem chempıony ataný, dep senimdi sóılep, aǵynan jaryldy Olımpııa oıyndarynyń qola júldegeri. – Qazir ulttyq qurama boksshylary Shymkent qalasyndaǵy «Alma-Taý» bazasynda sońǵy oqý-jattyǵý jıynyn ótkizip jatyr. Tashkenttegi álem chempıonatyna tııanaqty daıyndalýǵa jaqsy múmkindik jasaǵany úshin federasııa basshylyǵyna alǵys aıtamyn. Quramadaǵy jigitter bir-birin árqashan qoldap júredi. Barlyǵy jaýapkershilikti sezinip, júldeli oryndardan kóriný úshin baryn salady degen úmittenemin. Al ózime keler bolsam, álem chempıony degen ataǵymdy qorǵap qalýǵa tyrysamyn. Maqsatym – Serik Sápıev sııaqty eki dúrkin álem chempıony ataný».
Hosh, sonymen О́zbekstandaǵy álem chempıonatynyń bastalýyna az-aq ýaqyt qaldy. Jarys 1-14 mamyr aralyǵynda Tashkenttegi kópsalaly «Hýmo» sport kesheninde ótedi. Uıymdastyrýshylar birinshilikke 104 elden 600-den asa bylǵary qolǵap sheberi qatysady dep otyr. Jeńimpazdar men júldegerler 13 salmaq dárejesi boıynsha anyqtalady.
Sonymen qatar Halyqaralyq boks qaýymdastyǵy (IBA) bıylǵy chempıonattyń júlde qoryn molaıtty. Máselen, bıyl altyn medal ıegerine – 200 000, ekinshi oryn alǵan boksshyǵa – 100 000 jáne eki qola júldegerdiń árqaısysyna 50 000 AQSh dollary kóleminde syıaqy beredi. Chempıonattyń jalpy júlde qory – 5,2 mln AQSh dollary. Boksshylardyń álemdik dodasyn Qazaqstan jankúıerleri «Qazaqstan» jáne «Qazsport» telearnalarynan tikeleı efırde kóre alady.
Belgradta ótken keıingi álem chempıonatynda Qazaqstan quramasy 5 medal (2 altyn, 2 kúmis, 1 qola) oljalap, jalpykomandalyq esepte Kýbanyń qabylandaryna (3 altyn, 2 qola) ǵana jol bergen bolatyn. Serbııa astanasyndaǵy jahan birinshiliginiń 3 birdeı fınalısi (álem chempıony Sáken Bıbosynov, kúmis júldegerler – Mahmud Sabyrhan men Serik Temirjanov) Tashkent sharshy alańynda óner kórsetedi.
Olardan bólek, Sanatáli Tóltaev (63,5 kg), Aslanbek Shymbergenov (71 kg), Nurqanat Raıys (75 kg), Nurbek Oralbaı (80 kg), Aıbek Oralbaı (92 kg), Qamshybek Qonqabaev (+92 kg) kezekti álem chempıonatyna qatysady. Al Sanjar Táshkenbaı (48 kg), Talǵat Syrymbetov (60 kg), Dýlat Bekbaýov (67 kg) jáne Saǵyndyq Toǵambaı (86 kg) álemdik dodada tuńǵysh ret baq synamaq.
